บราซิลปลูกกาแฟมากสุด แต่เวียดนามนำในเมล็ดชนิดไหน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เมล็ดกาแฟจากบราซิลกับเวียดนามมักมีชื่อบนถุงให้เห็น แล้วประเทศไหนผลิตมากกว่า? หากนับทุกชนิด บราซิลนำ แต่เมื่อแยกเฉพาะโรบัสตา เวียดนามกลับอยู่ที่หนึ่ง ตัวเลขจึงไม่ได้ขัดกัน แค่ใช้คนละหมวดจัดอันดับ

รายงานของ USDA-FAS ฉบับกรกฎาคม 2026 คาดผลผลิตปีการตลาด 2026/27 โดยใช้กระสอบละ 60 กิโลกรัมเป็นหน่วย ตัวเลขชุดนี้จึงเทียบกันได้ แต่ยังเป็นประมาณการ ไม่ใช่ยอดเก็บเกี่ยวสุดท้าย และไม่ใช่จำนวนถุงที่วางขายในร้าน

เมื่อนับผลผลิตรวมทุกชนิด บราซิลนำที่ 71.9 ล้านกระสอบ ตามด้วยเวียดนาม 32.5 ล้าน แต่ถ้าแยกเฉพาะโรบัสตา เวียดนามนำที่ 31.4 ล้าน เทียบกับบราซิล 24.4 ล้านกระสอบ ตามประมาณการ USDA-FAS ปีการตลาด 2026/27 อันดับจึงสลับเมื่อเปลี่ยนหมวดที่กำลังนับ

ประเทศอันดับสามคือโคลอมเบีย 13.4 ล้านกระสอบ ตามด้วยเอธิโอเปีย 12.1 ล้าน และอินโดนีเซีย 11.38 ล้าน ผลผลิตทั่วโลกรวมราว 189.7 ล้านกระสอบ สองประเทศแรกคิดเป็นประมาณ 55% ของยอดนี้ แต่สัดส่วนดังกล่าวบอกแหล่งผลิต ไม่ได้แปลว่าผู้ดื่มทั่วโลกบริโภคกาแฟจากบราซิลกับเวียดนามเท่ากันพอดี

กุญแจอยู่ที่สัดส่วนกาแฟแต่ละชนิด รายงานแยกอาราบิกากับโรบัสตา: บราซิลคาดว่าจะได้อาราบิกา 47.5 ล้านกระสอบ และโรบัสตา 24.4 ล้าน ส่วนเวียดนามมีโรบัสตา 31.4 ล้าน แต่อาราบิการาว 1.1 ล้าน เมื่อรวมสองชนิด บราซิลจึงยังนำ แต่ในหมวดโรบัสตา เวียดนามอยู่เหนือกว่า

คำนวณจากตัวเลขของ USDA ผลผลิตเวียดนามราว 97% เป็นโรบัสตา ส่วนของบราซิลประมาณสองในสามเป็นอาราบิกา ภาพนี้อธิบายการสลับอันดับได้โดยไม่ต้องสรุปว่าประเทศไหนปลูกกาแฟดีกว่า เพราะสถิติปริมาณไม่ได้วัดรสชาติหรือบอกว่าคนไทยชอบเมล็ดชนิดใด

ตัวเลขไทยช่วยให้เห็นขนาด: USDA คาดว่าประเทศไทยผลิตโรบัสตาราว 900,000 กระสอบ หรือประมาณ 54,000 ตันในปีการตลาดเดียวกัน เมื่อเทียบหน่วยเดียวกัน เวียดนามผลิตโรบัสตามากกว่าไทยประมาณ 35 เท่า นี่เป็นยอดผลิต ไม่ใช่ยอดส่งออกหรือสัดส่วนกาแฟไทยในร้าน

บราซิลนำในผลผลิตรวมเพราะอาราบิกาคาดว่าจะฟื้น รายงานระบุว่าฝนในช่วงออกดอกช่วยหนุนผลผลิตอาราบิกาให้เพิ่ม 9.5 ล้านกระสอบเป็น 47.5 ล้าน ส่วนโรบัสตาของบราซิลคาดว่าจะลดลง 600,000 กระสอบ เหลือ 24.4 ล้าน สำหรับเวียดนาม USDA ปรับคาดการณ์ขึ้น 800,000 กระสอบเป็น 32.5 ล้าน จากพื้นที่ปลูกและผลผลิตต่อพื้นที่ที่เพิ่มขึ้น

ปีการตลาดของผู้ผลิตแต่ละประเทศเริ่มไม่พร้อมกัน รายงานยกตัวอย่างบราซิลเริ่มเดือนกรกฎาคม อินโดนีเซียเดือนเมษายน และโคลอมเบียเดือนตุลาคม ตัวเลขจึงไม่ใช่ผลผลิตที่นับจากมกราคมถึงธันวาคมของทุกประเทศเหมือนกัน และยังปรับได้เมื่อข้อมูลใหม่เข้ามา USDA ระบุว่ารายงานรวบรวมจากสำนักงานในต่างประเทศและข้อมูลอื่นที่มีอยู่

ผลผลิตไม่เท่ากับยอดส่งออก: USDA คาดว่าบราซิลผลิต 71.9 ล้านกระสอบ แต่ส่งออกเมล็ดกาแฟ 45 ล้าน ส่วนเวียดนามผลิต 32.5 ล้านและส่งออก 25.4 ล้าน ยอดต่างกันได้จากการใช้ในประเทศ สต็อก และรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่นับแยก จึงไม่ควรนำอันดับผู้ผลิตไปแทนอันดับผู้ส่งออก

เวลาอ่านตารางกาแฟ ให้ดูให้ชัดว่านับปีการตลาดใด เป็นผลผลิตรวมหรือแยกชนิด และเป็นตัวเลขคาดการณ์หรือส่งออก เมื่อแยกสามคำถามนี้ออกจากกัน ก็เข้าใจได้ว่าบราซิลนำในผลผลิตรวม ขณะที่เวียดนามครองอันดับโรบัสตา โดยไม่ใช่ตัวเลขขัดแย้งกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th