10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย ปี 2569 อุ้มผางที่ 1 กว่า 4,325 ตร.กม. ใหญ่กว่า 25 จังหวัด

รู้หรือไม่ อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก อำเภอเดียวมีพื้นที่ 4,325.4 ตารางกิโลเมตร ใหญ่กว่าจังหวัดภูเก็ตเกือบ 8 เท่า และใหญ่กว่าถึง 25 จังหวัดของไทย บทความนี้จะพาไปดู 10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย จากอำเภอทั้งหมด 878 อำเภอ (ไม่นับ 50 เขตของกรุงเทพฯ) ตามตัวเลขพื้นที่ล่าสุดที่ตรวจได้ในปี 2569 พร้อมจุดที่ข้อมูลเก่ายังแชร์ผิดกันอยู่

อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย นับจากอะไร

อำเภอเป็นหน่วยการปกครองระดับรองจากจังหวัด การจัดอันดับนี้วัดจากพื้นที่ทั้งหมดของอำเภอ หน่วยเป็นตารางกิโลเมตร (ตร.กม.) ไม่ได้วัดจากจำนวนประชากรหรือความเจริญ

• วิธีตรวจ: เราดึงค่าพื้นที่จากกล่องข้อมูลอำเภอในวิกิพีเดียภาษาไทยครบทั้ง 878 อำเภอ แล้วเรียงจากมากไปน้อย จากนั้นเทียบกับบทความจัดอันดับของคมชัดลึก (ปี 2555) และสนุกดอทคอม (ปี 2569) รวมถึงเว็บไซต์ข้อมูลของอำเภอ
• ผลที่ได้: 9 ใน 10 อำเภอตรงกันทุกแหล่ง ต่างกันแค่ทศนิยม ยกเว้น แม่แจ่ม ที่แหล่งเก่ายังใช้ตัวเลขก่อนแบ่งอำเภอ
• ข้อควรรู้: ตัวเลขพื้นที่อำเภอของไทยแต่ละแหล่งอาจต่างกันเล็กน้อยตามวิธีวัดและปีที่สำรวจ อ่านเป็นตัวเลขโดยประมาณจะดีที่สุด

สิ่งที่เห็นชัดตั้งแต่แรกคือ อำเภอใหญ่เกือบทั้งหมดอยู่ในแนวเทือกเขาและผืนป่าทางภาคตะวันตกและภาคเหนือ ซึ่งมีคนอยู่ไม่หนาแน่น จึงไม่ถูกแบ่งเป็นอำเภอเล็ก ๆ เหมือนพื้นที่ราบภาคกลาง

จัดอันดับ 10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย ปี 2569

อันดับ 1 อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก 4,325.4 ตร.กม.

อุ้มผางคือแชมป์ตัวจริงแบบทิ้งห่าง ใหญ่กว่าอันดับ 2 อย่างทองผาภูมิราว 670 ตร.กม. ซึ่งเท่ากับพื้นที่ทั้งจังหวัดนนทบุรี (622.3 ตร.กม.) บวกเพิ่มอีกนิด

• ใหญ่กว่า 25 จังหวัด เช่น ภูเก็ต (543 ตร.กม.) สมุทรสงคราม (416.7 ตร.กม.) ระยอง ระนอง พังงา ยโสธร และบึงกาฬ (4,305 ตร.กม.) ที่เล็กกว่าอุ้มผางเพียงราว 20 ตร.กม.
• แบ่งการปกครองเพียง 6 ตำบล 36 หมู่บ้าน แปลว่าแต่ละตำบลกว้างเฉลี่ยกว่า 700 ตร.กม.
• วิกิพีเดียระบุว่าเป็นอำเภอที่อยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอเมืองมากที่สุดในประเทศไทย ถนนจากแม่สอดสู่อุ้มผางลัดเลาะไหล่เขาราว 164-165 กิโลเมตร (แต่ละแหล่งระบุต่างกันเล็กน้อย) ใช้เวลาสร้างกว่า 10 ปี เสร็จเมื่อปี 2526
• เป็นที่ตั้งของน้ำตกทีลอซู และพื้นที่ตอนล่างอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก ซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลก

ชื่อ "อุ้มผาง" มีที่มาที่น่ารัก ทางราชการสันนิษฐานว่ามาจากคำปกาเกอะญอ "อุพะ" หรือ "อุ้มผะ" (สะกดต่างกันตามแหล่ง) หมายถึงกระบอกไม้ไผ่ที่ใช้ม้วนเก็บเอกสารเดินทางกันเปียกและฉีกขาดระหว่างเดินป่า

อันดับ 2 อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี 3,655.171 ตร.กม.

อำเภอที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดกาญจนบุรี และเป็นเบอร์ 2 ของประเทศ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาและผืนป่า

• ห่างจากบ้านไร่ที่อยู่อันดับ 3 เพียงราว 34 ตร.กม. ถือว่าสูสีมาก
• มี 7 ตำบล 45 หมู่บ้าน ติดชายแดนเมียนมาด้านตะวันตก
• เป็นที่ตั้งของเขื่อนวชิราลงกรณ อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ และหมู่บ้านอีต่อง ตำบลปิล็อก ที่คนรักหมอกรู้จักดี
• ในอดีตเคยเป็นเมืองหน้าด่าน และเป็น 1 ใน 7 หัวเมืองมอญ ก่อนเปลี่ยนเป็นอำเภอทองผาภูมิเมื่อปี 2484

อันดับ 3 อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี 3,621.5 ตร.กม.

บ้านไร่คืออำเภอที่ใหญ่ที่สุดของอุทัยธานี และเป็นอำเภอเดียวในลิสต์ที่อยู่ในจังหวัดซึ่งไม่ติดชายแดนเมียนมา

• กินพื้นที่ราว 54% ของจังหวัดอุทัยธานี (จังหวัดมีพื้นที่ 6,730.246 ตร.กม.) อำเภอเดียวใหญ่กว่าอีก 7 อำเภอรวมกัน
• เดิมเคยกว้างถึง 5,126.07 ตร.กม. ก่อนแบ่งพื้นที่ไปตั้งอำเภอลานสักและห้วยคต
• พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง แหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติของไทย
• มีมากถึง 13 ตำบล 136 หมู่บ้าน มากที่สุดในกลุ่ม 10 อันดับ

อันดับ 4 อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 3,349.4 ตร.กม.

อำเภอชายแดนสุดเขตตะวันตกของกาญจนบุรี ที่มีจุดผ่านแดนเพื่อการท่องเที่ยวที่ด่านเจดีย์สามองค์

• มีแค่ 3 ตำบล 20 หมู่บ้าน น้อยที่สุดในลิสต์ แต่พื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 4 ของประเทศ
• วิกิพีเดียระบุว่าอยู่ห่างไกลจากตัวจังหวัดมากเป็นอันดับ 2 ของประเทศ รองจากอุ้มผาง
• ตอนเหนือของอำเภออยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก
• ชื่อเดิมคือ "อำเภอวังกะ" ภาษามอญเรียก "แว่งกะ" และยกฐานะเป็นอำเภอสังขละบุรีเมื่อปี 2508

อันดับ 5 อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี 3,295.9 ตร.กม.

อำเภอแห่งเขื่อนและอุทยาน เป็นที่ตั้งของเขื่อนศรีนครินทร์ และที่ทำการอุทยานแห่งชาติถึง 3 แห่ง

• อุทยานแห่งชาติเอราวัณ (น้ำตกเอราวัณ) อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ และอุทยานแห่งชาติเฉลิมรัตนโกสินทร์
• มี 6 ตำบล 33 หมู่บ้าน
• ยกฐานะเป็นอำเภอศรีสวัสดิ์อีกครั้งในปี 2508 หลังจากเคยถูกยุบเป็นกิ่งอำเภอหลายรอบ

อันดับ 6 อำเภอสามเงา จังหวัดตาก 2,771.927 ตร.กม.

อำเภอที่ 2 ของจังหวัดตากที่ติดลิสต์ และเป็นที่ตั้งของเขื่อนภูมิพล

• มี 6 ตำบล 46 หมู่บ้าน
• เดิมเป็นท้องที่ของอำเภอบ้านตาก แยกเป็นกิ่งอำเภอปี 2471 และยกฐานะเป็นอำเภอปี 2501
• เมื่อรวมกับอุ้มผาง 2 อำเภอของตากมีพื้นที่รวมราว 7,097 ตร.กม. ใหญ่กว่าจังหวัดอุทัยธานีทั้งจังหวัด

อันดับ 7 อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี 2,728.922 ตร.กม.

อำเภอที่ 4 ของกาญจนบุรีในลิสต์นี้ ขึ้นชื่อด้านน้ำตกและแหล่งประวัติศาสตร์

• แหล่งท่องเที่ยวดัง เช่น น้ำตกไทรโยค ถ้ำละว้า ถ้ำดาวดึงส์ และอุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์
• มี 7 ตำบล 57 หมู่บ้าน อยู่ห่างจากตัวจังหวัดราว 50 กิโลเมตร
• ชื่ออำเภอมาจากน้ำตกไทรโยค ซึ่งรัชกาลที่ 5 ทรงตั้งชื่อเมื่อเสด็จประพาสในปี 2431

อันดับ 8 อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ 2,686.571 ตร.กม.

นี่คือจุดที่หลายเว็บยังใช้ข้อมูลเก่า บทความจัดอันดับหลายแห่งยังจัดแม่แจ่มไว้ที่อันดับ 4 ด้วยพื้นที่ 3,361.151 ตร.กม. แต่ตัวเลขนั้นเป็นของก่อนปี 2552

• วันที่ 26 ธันวาคม 2552 มีการแบ่งตำบลแจ่มหลวง บ้านจันทร์ และแม่แดด ออกไปตั้งเป็นอำเภอกัลยาณิวัฒนา ซึ่งเอกสารที่วิกิพีเดียอ้างระบุเนื้อที่ส่วนนี้ไว้ 674.58 ตร.กม.
• 3,361.151 ลบ 674.58 ได้ 2,686.571 ตร.กม. ตรงกับตัวเลขปัจจุบันในวิกิพีเดียและเว็บไซต์ข้อมูลอำเภอแม่แจ่มพอดี
• แม้จะหล่นมาอยู่อันดับ 8 แต่ยังเป็นอำเภอที่ใหญ่ที่สุดของเชียงใหม่ พื้นที่ราว 70% เป็นป่าและภูเขา
• ขึ้นชื่อเรื่องผ้าซิ่นตีนจก ซึ่งเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของอำเภอ

อันดับ 9 อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน 2,587.4 ตร.กม.

อำเภอที่ใหญ่ที่สุดของแม่ฮ่องสอน และวิกิพีเดียระบุว่าเป็นอำเภอที่อยู่ทางตะวันตกสุดของประเทศไทย

• อยู่ห่างจากตัวจังหวัดแม่ฮ่องสอนราว 164 กิโลเมตร สภาพพื้นที่เป็นหุบเขาสลับซับซ้อน ติดชายแดนไทย-เมียนมา
• มี 7 ตำบล 77 หมู่บ้าน
• ในอดีตเคยครอบคลุมพื้นที่ที่ปัจจุบันเป็นอำเภอสบเมยและแม่ลาน้อย

อันดับ 10 อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี 2,500.478 ตร.กม.

ปิดท้ายด้วยอำเภอที่อยู่ใต้สุดในลิสต์นี้ และเป็นอำเภอที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดเพชรบุรี

• เป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ซึ่งวิกิพีเดียระบุว่าเป็นอุทยานที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
• มี 6 ตำบล 52 หมู่บ้าน แยกจากอำเภอท่ายาง และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี 2536
• ห่างจากอันดับ 11 อย่างอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน (2,483.1 ตร.กม.) เพียงราว 17 ตร.กม. เท่านั้น

ตารางเทียบตัวเลขพื้นที่ ข้อมูลใหม่ vs ข้อมูลที่แชร์กันเดิม

ตารางนี้เทียบค่าในวิกิพีเดียปัจจุบันกับตัวเลขในบทความจัดอันดับที่เผยแพร่ก่อนหน้า (คมชัดลึก 2555 และสนุก 2569 ใช้ชุดเดียวกัน) จะเห็นว่าส่วนใหญ่ต่างกันแค่ทศนิยม

เมื่อใช้ตัวเลขปัจจุบันของแม่แจ่ม อันดับ 4 ถึง 7 จึงเลื่อนขึ้นมาคนละ 1 ขั้น คือ สังขละบุรี ศรีสวัสดิ์ สามเงา และไทรโยค ส่วนแม่แจ่มไปอยู่อันดับ 8

4 เรื่องน่ารู้จาก 10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย

1. กาญจนบุรีคือเจ้าแห่งอำเภอใหญ่

ทองผาภูมิ สังขละบุรี ศรีสวัสดิ์ และไทรโยค รวมกันราว 13,029 ตร.กม. หรือราว 67% ของพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี (19,483.148 ตร.กม.) พูดง่าย ๆ คือ 4 อำเภอนี้กินพื้นที่ราว 2 ใน 3 ของจังหวัด

2. ไม่มีอำเภอจากอีสาน ภาคใต้ หรือภาคตะวันออกติดลิสต์เลย

• อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในภาคอีสานคือ หนองบัวแดง จ.ชัยภูมิ 2,215.5 ตร.กม.
• ภาคตะวันออก คือ เมืองสระแก้ว 1,832.55 ตร.กม.
• ภาคใต้ คือ ท่าแซะ จ.ชุมพร 1,485 ตร.กม.

3. อำเภอใหญ่ มักมีตำบลน้อย

สังขละบุรีมีเพียง 3 ตำบล ส่วนอุ้มผางมี 6 ตำบล เพราะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าอนุรักษ์และภูเขาสูงที่มีหมู่บ้านกระจายห่างกัน

4. อันดับ 11 ถึง 15 ที่เกือบติดลิสต์

• 11. เมืองแม่ฮ่องสอน 2,483.1 ตร.กม.
• 12. เมืองเพชรบูรณ์ 2,281.2 ตร.กม.
• 13. ปาย จ.แม่ฮ่องสอน 2,244.7 ตร.กม.
• 14. นครไทย จ.พิษณุโลก 2,220.374 ตร.กม.
• 15. หนองบัวแดง จ.ชัยภูมิ 2,215.5 ตร.กม.

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทยคืออำเภออะไร

อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก พื้นที่ประมาณ 4,325.4 ตร.กม. (บางแหล่งระบุ 4,325.383 ตร.กม.)

อำเภอที่เล็กที่สุดในไทยคืออำเภออะไร

อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี พื้นที่ราว 17.3 ตร.กม. ตามข้อมูลในวิกิพีเดีย อุ้มผางจึงใหญ่กว่าเกาะสีชังราว 250 เท่า

ประเทศไทยมีกี่อำเภอ

878 อำเภอ ไม่นับ 50 เขตของกรุงเทพมหานคร อำเภอล่าสุดคืออำเภอกัลยาณิวัฒนา จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อปี 2552 เป็นลำดับที่ 878

อำเภอแม่แจ่มยังใหญ่อันดับ 4 อยู่ไหม

ไม่แล้ว หลังแบ่งพื้นที่ไปตั้งอำเภอกัลยาณิวัฒนา แม่แจ่มเหลือราว 2,686.571 ตร.กม. อยู่อันดับ 8 ของประเทศ แต่ยังเป็นอำเภอที่ใหญ่ที่สุดในเชียงใหม่

อุ้มผางใหญ่กว่ากี่จังหวัด

ใหญ่กว่า 25 จังหวัด และถ้านับกรุงเทพมหานคร (1,568.737 ตร.กม.) ด้วยจะเป็น 26 พื้นที่ จังหวัดที่ขนาดใกล้เคียงที่สุดคือบึงกาฬ 4,305 ตร.กม.

สรุป 10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย

10 อำเภอที่ใหญ่ที่สุดในไทย ได้แก่ อุ้มผาง ทองผาภูมิ บ้านไร่ สังขละบุรี ศรีสวัสดิ์ สามเงา ไทรโยค แม่แจ่ม แม่สะเรียง และแก่งกระจาน ทั้งหมดอยู่ในแนวผืนป่าและภูเขาภาคตะวันตกและภาคเหนือ โดยอุ้มผางยังครองเบอร์ 1 แบบทิ้งห่าง ส่วนกาญจนบุรีมีอำเภอติดลิสต์มากที่สุดถึง 4 แห่ง และใครที่เคยเห็นลิสต์เดิม อย่าลืมว่าแม่แจ่มไม่ได้อยู่อันดับ 4 แล้ว

อำเภอบ้านเกิดของคุณกว้างแค่ไหน เคยไปเที่ยวอำเภอไหนในลิสต์นี้มาแล้วบ้าง มาเล่าให้ฟังในคอมเมนต์กันหน่อย ถ้าอยากให้จัดอันดับอำเภอที่เล็กที่สุดในไทย หรืออำเภอที่มีคนมากที่สุด บอกได้เลย