หนี้บ้าน รถ บัตร: แยกให้เห็นก้อนใหญ่ในหนี้ครัวเรือนไทย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ยอดหนี้ครัวเรือนไทยมักถูกพูดถึงเป็นตัวเลขก้อนโต แต่ยอดรวมอย่างเดียวไม่บอกว่าเงินกู้กระจุกอยู่กับบ้าน รถ หรือสินเชื่อแบบอื่น ถ้าจะอ่านว่าอะไรเป็นก้อนใหญ่ ต้องดูด้วยว่าตารางแบ่งประเภทหนี้ไว้อย่างไร

ข้อมูลล่าสุดในตารางของธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นไตรมาส 2 ปี 2569 ปรับปรุงวันที่ 30 กันยายน 2569 หน่วยเป็นล้านบาท และระบุว่าตัวเลขไตรมาสนี้ยังเป็นข้อมูลเบื้องต้น ตารางรวมเงินให้กู้ยืมและเงินลงทุนในลูกหนี้ที่สถาบันการเงินให้แก่ครัวเรือนบุคคลธรรมดา ไม่ใช่การนับจำนวนคนที่เป็นหนี้

หมวดใหญ่ที่สุดคือ “เพื่ออุปโภคบริโภคส่วนบุคคล” 12.75 ล้านล้านบาท จากยอดรวม 16.43 ล้านล้านบาท คิดเป็นราว 77.6% ของทั้งหมด ส่วนหนี้เพื่อประกอบอาชีพอยู่ที่ 2.85 ล้านล้านบาท และหมวดอื่น ๆ 0.84 ล้านล้านบาท ตัวเลขนี้จัดอันดับตามยอดสินเชื่อ ไม่ใช่จำนวนลูกหนี้หรือค่างวดที่แต่ละบ้านต้องจ่าย

ชื่อหมวดใหญ่ฟังคล้ายเงินกู้ทั่วไปหรือหนี้บัตร แต่ในตาราง ธปท. ยังจัดยอดซื้ออสังหาริมทรัพย์ไว้เป็นหมวดย่อยภายในก้อนนี้ด้วย ที่ไตรมาสเดียวกัน ยอดซื้ออสังหาริมทรัพย์อยู่ที่ 5.75 ล้านล้านบาท มากกว่ายอดซื้อหรือเช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์ 1.26 ล้านล้านบาท และสินเชื่อเพื่อการศึกษา 0.66 ล้านล้านบาท

อีกแถวที่ชวนอ่านสับสนคือ “บัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับของ ธปท.” อยู่ที่ 1.38 ล้านล้านบาท แถวนี้เป็นตัวเลขย่อยที่ระบุว่าเป็นส่วนหนึ่งของ “อุปโภคบริโภคส่วนบุคคลอื่น” ซึ่งมียอด 5.08 ล้านล้านบาท ไม่ใช่ยอดหนี้บัตรทั้งหมดของประเทศ และไม่ใช่ก้อนเดียวกับยอดรวม 12.75 ล้านล้านบาท

วิธีอ่านจึงต้องดูทั้งระดับบนและระดับย่อย: 12.75 ล้านล้านบาทคือหมวดรวมที่ใหญ่ที่สุด; ถ้าเจาะหมวดย่อย รายการซื้ออสังหาริมทรัพย์เป็นก้อนใหญ่สุดในรายการที่แจกแจงไว้ ส่วนแถวบัตรและสินเชื่อส่วนบุคคลเป็นเพียงส่วนหนึ่งของหมวดการใช้จ่ายอื่น การนำตัวเลขย่อยไปบวกกับหมวดรวมอีกครั้งจะนับซ้ำ

นี่คือยอดเงินกู้และเงินลงทุนในลูกหนี้ ณ ช่วงข้อมูล ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายรายเดือนของครัวเรือน และไม่บอกว่ามีกี่คนกู้หรือแต่ละคนมีหนี้เท่าไร ตัวเลขรวมยังไม่รวมเงินกู้นอกระบบที่อยู่นอกขอบเขตข้อมูลสถาบันการเงินของตาราง ส่วนหนี้ต่อ GDP เป็นตัวชี้วัดอีกแบบหนึ่ง คำนวณเทียบกับ GDP สะสมสี่ไตรมาส ไม่ใช่สัดส่วนรายได้ของครอบครัวแต่ละบ้าน

ธปท. ระบุด้วยว่าปรับแหล่งข้อมูลและวิธีจัดกลุ่มสินเชื่อธนาคารพาณิชย์ตั้งแต่งวดกันยายน 2568 และปรับข้อมูลย้อนหลังถึงกันยายน 2567 เวลาเห็นคนเปรียบเทียบตัวเลขกับข่าวเก่าจึงควรดูงวดและวิธีจัดประเภทให้ตรงกันด้วย ตารางนี้ช่วยบอกได้ว่าหนี้ก้อนไหนมีมูลค่าสูง แต่ไม่ได้ตัดสินแทนว่าครัวเรือนใดรับภาระไหวหรือไม่ไหว

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th