คนป่วยในกรีกโบราณไปนอนในวิหารอัสคลีเพียสเพื่ออะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เปาซาเนียส นักเขียนชาวกรีกในคริสต์ศตวรรษที่ 2 เล่าว่าตรงข้ามวิหารอัสคลีเพียสที่เอพิเดารัสมีพื้นที่ให้ผู้มาขอความช่วยเหลือจากเทพนอนค้างคืน การมาขอพรจึงไม่ได้จบแค่หน้าแท่นบูชา

ก่อนเข้านอน ผู้ศรัทธาชำระตัว สวด และถวายเครื่องบูชาตามกติกาของวิหาร แล้วจึงไปนอนในเขตศักดิ์สิทธิ์ โดยหวังว่าจะพบอัสคลีเพียสในฝันและได้รับคำแนะนำเรื่องการรักษา พิธีนี้เรียกว่า “การนอนขอคำรักษา” แต่ละแห่งจัดขั้นตอนไม่เหมือนกัน

พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับให้ผู้มาขอพรเข้าไปนอนเรียกว่าอาบาตอน ผู้ป่วยเข้าไปนอนที่นั่น บางแห่งมีเตียงปูผ้าหรือหนังสัตว์ บางแห่งให้นอนบนพื้น พิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งชาติกรีกระบุว่ากฎต่างกันตามวิหาร ภาพนูนต่ำที่จัดแสดงเป็นของศาสนสถานอัมฟิอาราออส ไม่ใช่อัสคลีเพียส แต่เห็นผู้ป่วยนอนบนเตียงและผู้ช่วยดูแล

เปาซาเนียสยังบรรยายรูปเคารพของอัสคลีเพียสว่าถือไม้เท้าและวางมือเหนือหัวงู โดยมีสุนัขนอนอยู่ข้าง ๆ สัตว์เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของภาพเทพในบันทึก ไม่ได้แปลว่าผู้ป่วยทุกคนต้องทำพิธีเกี่ยวกับงูหรือสุนัข

ละครตลกเรื่องพลูตอสของอริสโตฟาเนสเล่าคืนหนึ่งในวิหารอัสคลีเพียส นักบวชสั่งให้คนป่วยนอนและเงียบ ก่อนเทพเดินตรวจผู้ป่วยและรักษาพลูตอส เทพแห่งทรัพย์สินที่ตาบอดให้กลับมามองเห็น คารีออนผู้เล่าแอบกินของถวายแล้วแกล้งทำเสียงเหมือนงู ฉากนี้จึงเป็นมุกในละคร ไม่ใช่บันทึกการรักษาจริง

เปาซาเนียสบอกว่าแผ่นหินในเขตวิหารจารึกชื่อผู้ที่เชื่อว่าได้รับการรักษา อาการ และวิธีรักษา ส่วนพิพิธภัณฑ์ยกเรื่องฝันเห็นเทพและงูจากจารึกเอพิเดารัส ข้อความเหล่านี้บอกว่าผู้คนฝากความหวังไว้กับพิธีอย่างไร แต่การมีเรื่องเล่าจารึกไว้ไม่ได้พิสูจน์ว่าเหตุอัศจรรย์เกิดขึ้นจริง

อัสคลีเพียสเป็นเทพแห่งการรักษาในความเชื่อกรีกโบราณ ส่วนการนอนในวิหารคือพิธีที่ผู้ป่วยหวังจะได้รับคำแนะนำผ่านความฝัน จารึกยืนยันว่าคนโบราณบันทึกเรื่องการรักษาไว้ แต่สิ่งที่จารึกบอกยังเป็นคำเล่าของศาสนสถาน ไม่ได้พิสูจน์ว่า ความฝันทำให้โรคหายจริง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th