ทำไมเพอร์เซโฟนีต้องกลับไปอยู่กับฮาเดสทุกปี?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ในบทสวดกรีกโบราณ เพอร์เซโฟนีได้กลับมาพบมารดาแล้ว แต่ข้อตกลงระหว่างเหล่าเทพยังส่งเธอกลับลงยมโลกทุกปี เรื่องเล่าของดีมีเทอร์ยังผูกการจากกันครั้งนี้ไว้กับการผลิดอกของพืชในฤดูใบไม้ผลิ

ตำนานนี้อยู่ในบทที่ 2 ของชุดบทสวดกรีกโบราณที่เรียกว่า Homeric Hymns หรือบทสรรเสริญเทพ เพอร์เซโฟนีเล่าว่าฮาเดสแอบยื่นเมล็ดทับทิมให้เธอกิน ดีมีเทอร์จึงบอกว่า หากลูกกินอาหารในยมโลกแล้ว นางต้องอยู่ใต้ดินหนึ่งในสามของรอบปี นี่คือเหตุให้เธอต้องกลับไปตามกติกาในบทกวี

ฉบับแปลภาษาอังกฤษของ Hugh G. Evelyn-White ระบุว่าเพอร์เซโฟนีบอกแม่ว่าฮาเดสลอบใส่เมล็ดทับทิมในปากและบังคับให้เธอชิม จึงไม่ควรเล่าฉากนี้เหมือนเธอสมัครใจเลือกกลับไปอยู่ใต้ดิน

ก่อนตกลงกัน บทสวดเล่าว่าดีมีเทอร์เศร้าโศกจนซ่อนเมล็ดข้าวไว้ ทำให้ผืนดินไร้ผลผลิตและผู้คนขาดธัญพืช เมื่อซูสยอมให้เพอร์เซโฟนีอยู่กับแม่สองส่วนของปี ดีมีเทอร์ก็ทำให้พืชผลกลับมาโต เรื่องของแม่ลูกจึงเชื่อมกับอาหารที่มนุษย์ต้องพึ่งพา

บทสวดบอกว่าเพอร์เซโฟนีขึ้นมาจากแดนมืดเมื่อโลกเบ่งบานด้วยดอกไม้ฤดูใบไม้ผลิ จากนั้นดีมีเทอร์ทำให้ธัญพืชงอกอีกครั้ง จึงผูกการกลับมาของลูกเข้ากับการคืนความอุดมสมบูรณ์ในเรื่องเล่า โดยไม่ได้แจกแจงเดือนหรืออธิบายกลไกของฤดูกาล

คำแปลของ Evelyn-White ใช้คำว่า “a pomegranate seed” หรือเมล็ดทับทิมหนึ่งเมล็ด แต่ไม่ได้ให้จำนวนรวมไว้ จึงควรเล่าตามฉบับที่อ้าง หากพบการนับจากแหล่งอื่น ก็ควรบอกให้ชัดว่าเป็นรายละเอียดจากคนละสำนวน

บทสวดผูกการจากกันของแม่ลูกกับช่วงที่พืชผลไม่งอกและกลับมาเติบโต การอ่านว่านี่เป็นเรื่องเล่าเพื่ออธิบายวงจรของธรรมชาติเป็นการตีความจากวรรณกรรมกรีกโบราณ ไม่ใช่หลักฐานว่าเทพีเดินทางสู่ยมโลกจริง หรือคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของฤดูกาล

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th