กระดาษเงินกระดาษทองในพิธีศพจีนสื่อถึงอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เวลาเห็นการเผากระดาษเงินกระดาษทองในงานศพจีน หลายคนคงสงสัยว่าเผาไปทำไม และผู้ตายจะได้รับไปใช้จริงหรือไม่ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งชาติไต้หวันมีวัตถุชิ้นหนึ่งที่บันทึกความหมายของกระดาษชนิดนี้ไว้

ของชิ้นนั้นเป็นกระดาษเงินจากอี๋หลาน ไต้หวัน พิพิธภัณฑ์จัดไว้เป็นวัตถุประกอบพิธีจากยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สอง

ตามคำอธิบายของพิพิธภัณฑ์ กระดาษเงินนี้ใช้ชดใช้หนี้ที่เชื่อว่าผู้ตายยืมจากคลังสวรรค์มาตั้งแต่เกิด หรือถวายให้ผู้ตายนำไปใช้ในโลกหน้า คำบรรยายบันทึกความหมายสองทางนี้ตามคติชาวฮั่น โดยไม่ได้ยืนยันว่าทุกครอบครัวถือเหมือนกัน

พิพิธภัณฑ์เรียกวัตถุนี้ว่าเงินคลัง ใช้ในพิธีชำระหนี้หรือพิธีส่งผู้ตาย แผ่นกระดาษสีเหลืองพับเป็นห้าส่วนก่อนซ้อนกันจนเป็นแท่งยาว มีตราสีแดงตรงกลางและรอยกดเป็นเส้นหลายแถวบนผิว แคตตาล็อกระบุว่ากระดาษไม่มีภาพประดับ รูปทรงและตราประทับจึงเป็นลักษณะสำคัญของวัตถุชิ้นนี้

รายการยังบันทึกวิธีเตรียมไว้ว่า โดยทั่วไปนำกระดาษหลายแผ่นใส่ซองสีขาว แล้วรวม 500 ซองเป็นกล่องหนึ่งกล่อง กล่องหนึ่งถูกระบุมูลค่าเป็นเงินยมโลกสิบล้าน และเขียนชื่อผู้ตายกับผู้ถวายไว้ด้านนอก ชื่อจึงช่วยระบุว่าของถวายจัดให้ใครในพิธีนี้ มูลค่านี้เป็นตัวเลขของเงินพิธีตามคำบรรยาย ไม่ใช่เงินสดที่ใช้จ่ายในตลาด

กระดาษชิ้นนี้มาจากอี๋หลาน ไต้หวัน และพิพิธภัณฑ์จัดไว้ในหมวดของใช้ทางศาสนา จึงเป็นตัวอย่างความเชื่อในพื้นที่หนึ่ง ไม่ใช่แบบเดียวแทนทุกพิธีศพจีน แหล่งนี้ไม่ได้เทียบชื่อหรือขั้นตอนของชุมชนอื่น จึงไม่ควรเหมารวมจากวัตถุชิ้นเดียว

คำว่าเงินในที่นี้หมายถึงสิ่งแทนเงินสำหรับพิธีตามความเชื่อ ไม่ใช่ธนบัตรที่ใช้ซื้อของในชีวิตประจำวัน เมื่อเล่าเรื่องนี้จึงควรบอกว่าพิพิธภัณฑ์บันทึกความเชื่อเรื่องการชดหนี้หรือมอบเงินแก่ผู้ตาย ส่วนคำถามว่าสิ่งนั้นไปถึงอีกภพได้จริงหรือไม่ อยู่เกินกว่าวัตถุชิ้นนี้จะพิสูจน์ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th