น้ำในหลอดแก้วเว้าลง ส่วนปรอทนูนขึ้น: ผิวโค้งบอกแรงเกาะต่างกัน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ
ลองมองหลอดตวงที่ใส่น้ำจากระดับสายตา เส้นผิวน้ำกลางหลอดจะต่ำกว่าริมแก้วนิดหนึ่ง คล้ายแอ่งตื้น ๆ แต่ในหลอดปรอท ผิวกลับนูนสูงตรงกลาง ทั้งที่ภาชนะเป็นแก้วเหมือนกัน ทำไมจึงโค้งคนละทาง?
แนวโค้งที่ผิวของเหลวสัมผัสขอบหลอดเรียกว่าเมนิสคัส เห็นชัดในหลอดแคบหรือกระบอกตวง ความต่างของน้ำกับปรอทเกิดจากแรงที่ดึงของเหลวเข้าหาผนัง เทียบกับแรงที่ดึงโมเลกุลให้เกาะกันเอง
น้ำยึดผิวแก้วได้ดีกว่าแรงที่โมเลกุลน้ำยึดกันเอง น้ำจึงเปียกผิวแก้วและไต่ขึ้นตามริมหลอด ส่วนกลางจึงเว้าต่ำกว่า ขณะเดียวกันแรงตึงผิวช่วยลดพื้นที่ผิวของน้ำให้เหลือน้อยที่สุด จนรูปทรงหยุดเปลี่ยนเมื่อแรงต่าง ๆ สมดุลกัน
ยิ่งหลอดแคบ การไต่ขอบยิ่งเห็นผล ระดับน้ำในหลอดจึงสูงกว่าผิวน้ำด้านนอกมากขึ้น เมื่อขยายหลอด ความต่างระดับจะดูเล็กลง การขึ้นตามผนังจะหยุดเมื่อแรงยึดติด แรงตึงผิว และน้ำหนักของน้ำสมดุลกัน
ปรอทกลับไม่ค่อยเกาะแก้ว แรงที่อะตอมปรอทดึงกันเองมีอิทธิพลมากกว่า ปรอทจึงรวมเป็นหยดและเว้นระยะจากผนัง ทำให้ผิวกลางนูนสูงกว่าริมหลอด ผิวนูนนี้เป็นรูปทรงสมดุลของปรอทกับแก้ว ไม่ใช่ฟองอากาศ
แรงที่ของเหลวเกาะกับผิววัสดุเรียกว่าแรงยึดติด ส่วนโมเลกุลของเหลวชนิดเดียวกันก็มีแรงดึงดูดซึ่งกันและกัน ในหลอดน้ำ แรงระหว่างน้ำกับแก้วเด่นกว่า แต่ในปรอท การดึงดูดระหว่างอะตอมของตัวเองเด่นกว่า หากผิวแก้วเคลือบขี้ผึ้ง น้ำก็เกาะได้ยากและมีแนวโน้มรวมเป็นหยด รูปผิวจึงขึ้นกับทั้งของเหลวและวัสดุที่สัมผัส
หลักเดียวกันเกี่ยวข้องกับกระดาษทิชชูที่ดูดน้ำ ของเหลวเกาะเส้นใยและเคลื่อนตามช่องแคบระหว่างเส้นใย แรงระหว่างน้ำกับวัสดุและแรงดึงดูดภายในของเหลวช่วยพาน้ำต่อไป การเคลื่อนผ่านช่องเล็กเช่นนี้เรียกการซึมตามช่องแคบ
ผิวเว้าหรือนูนเป็นร่องรอยของแรงระหว่างของเหลวกับภาชนะ ความโค้งในหลอดจึงบอกได้ว่าของเหลวเกาะกับผนังหรือเกาะกันเองมากกว่า โดยไม่ต้องมองเห็นโมเลกุล
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เลขท้ายสองตัวงวดถัดไปหลังออก 00 หรือ 99
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
เมื่อลูกชายประธานาธิบดีสหรัฐตกหลุมรักเจ้าชายจากอังกฤษ
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69




