“Trick or Treat” เป็นคำขู่จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เสียงกริ่งหน้าบ้านดังในคืนฮาโลวีน เด็กในชุดแฟนตาซียื่นถุงผ้าให้เจ้าบ้านแล้วร้อง “Trick or Treat!” คนไทยมักแปลว่า “หลอกหรือเลี้ยง” ฟังเผิน ๆ คล้ายคำขู่ที่ให้เลือกว่าจะยอมให้ขนมหรือรับผลจากการแกล้ง

คำว่า trick หมายถึงการแกล้ง ส่วน treat คือของกินพิเศษ พอวางต่อกันจึงเหมือนยื่นทางเลือก ถ้าไม่รู้ธรรมเนียม ประโยคนี้ก็ฟังแข็งกว่าที่ตั้งใจ

ในธรรมเนียมขอขนมช่วงฮาโลวีน วลีนี้เป็นคำขอของกินแบบหยอกเล่น ไม่ใช่คำขู่ร้ายแรง เด็กแต่งชุดเดินไปตามบ้าน เจ้าของบ้านที่ร่วมกิจกรรมก็ยื่นขนมให้ ส่วน “trick” หมายถึงมุกแกล้งตามบรรยากาศเทศกาล ไม่ได้ชวนให้ทำอันตรายหรือทำลายทรัพย์สิน

หนังสือพิมพ์ Lethbridge Herald ฉบับวันที่ 4 พฤศจิกายน 1927 มีรายงานจากเมือง Blackie ในรัฐอัลเบอร์ตา เล่าว่าเด็ก ๆ เรียกหาของกินที่ประตูหน้าและหลังบ้านด้วยวลีนี้ แล้วคนในบ้านตอบรับและส่งพวกเขากลับไปอย่างรื่นเริง รายงานหน้า 5 จึงแสดงการใช้คำในฐานะคำเรียกขนมแบบเล่นสนุกได้ชัดเจน

ข่าวชิ้นนั้นเป็นหลักฐานของเหตุการณ์หนึ่ง ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นต้นกำเนิดหรือครั้งแรกของวลี ที่มาของธรรมเนียมยังมีหลายทฤษฎี Library of Congress กล่าวถึงทั้งการแบ่งอาหารแก่ผู้มาเยือนในเทศกาล Samhain ธรรมเนียม souling และ guising ของสกอตแลนด์ และ belsnickeling ที่เด็กแต่งตัวไปเยี่ยมเพื่อนบ้านในชุมชนชาวเยอรมัน-อเมริกัน จึงยังสรุปเป็นสายกำเนิดเดียวไม่ได้

ของที่เด็กได้รับก็ไม่ได้เป็นลูกอมมาตลอด Library of Congress ระบุว่าก่อนกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีทั้งผลไม้ ถั่ว เหรียญ และของเล่น การเดินขอของตามบ้านเป็นที่นิยมมากขึ้นในสหรัฐฯ ราวทศวรรษ 1950 ก่อนที่ลูกอมชิ้นเล็กห่อแยกจะกลายเป็นของแจกที่พบได้บ่อย

“หลอกหรือเลี้ยง” จึงเก็บจังหวะการเลือกไว้ได้ แต่ในภาษาไทยอาจฟังเหมือนคำขู่เกินจริง หากนึกถึงเด็กแต่งชุดมาเคาะประตูและเจ้าบ้านยื่นของกินให้ ความหมายก็ชัดว่าเป็นคำทักในกิจกรรมตามเทศกาล ถ้าคราวหน้ามีเด็กส่งถุงขนมมาให้พร้อมประโยคนี้ คงไม่ต้องรีบหาที่หลบมุกแกล้ง