ดาวเคราะห์ที่โคจรชิดดาวฤกษ์กระตุ้นให้ดาวแม่ปะทุได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ดาวเคราะห์ HIP 67522 b ใช้เวลาโคจรรอบดาวแม่เพียง 6.95 วัน ระบบมีอายุประมาณ 17 ล้านปีและอยู่ห่างโลก 400 ปีแสง เมื่อติดตามความสว่างของดาวแม่หลายปี นักวิจัยพบเปลวแสงหลายครั้งใกล้ช่วงที่ดาวเคราะห์ผ่านหน้าดาว จังหวะนี้ชวนให้ถามว่า ดาวเคราะห์ไปเกี่ยวอะไรกับการปะทุของดาวฤกษ์

คำอธิบายที่ทีมเสนอคือปฏิสัมพันธ์ทางแม่เหล็ก ดาวเคราะห์ที่โคจรใกล้มากอาจรบกวนสนามแม่เหล็กของดาวแม่ ความเปลี่ยนแปลงเดินทางตามแนวสนามกลับไปยังชั้นบรรยากาศชั้นนอก และอาจช่วยกระตุ้นเปลวสว่างหรือ stellar flare พลังที่ปล่อยออกมาอาจมาจากโครงสร้างสนามแม่เหล็กในชั้นโคโรนาของดาวเอง แต่กลไกทั้งหมดยังไม่เข้าใจดี

ทีมใช้ข้อมูลความสว่างจากกล้อง TESS และ CHEOPS ตลอด 5 ปี พบเปลวแสง 15 ครั้ง ในจำนวนนี้ 11 ครั้งเกิดในช่วง 20 เปอร์เซ็นต์แรกของวงโคจรหลังดาวเคราะห์ผ่านหน้าดาว อีก 4 ครั้งอยู่ในช่วงที่เหลือ การกระจุกตัวตามจังหวะโคจรสนับสนุนความเป็นไปได้ว่าดาวเคราะห์มีอิทธิพล แม้ดาวแม่จะเกิดเปลวแสงเองได้ตามธรรมชาติ

เปลวแสงไม่ได้บอกเส้นแม่เหล็กโดยตรง ทีมอนุมานจากตำแหน่งของมันเทียบกับวงโคจรและแบบจำลองที่ไม่มีดาวเคราะห์รบกวน พวกเขายังวัดสนามแม่เหล็กของดาวเคราะห์นี้ไม่ได้อย่างน่าเชื่อถือ และพบว่าพลังจากปฏิสัมพันธ์อย่างเดียวไม่พออธิบายเปลว จึงเสนอว่าสัญญาณจากดาวเคราะห์อาจทำให้ดาวแม่ปล่อยพลังงานที่สะสมในโคโรนาออกมา

ผลที่ย้อนกลับไปหาดาวเคราะห์คือ HIP 67522 b เผชิญอัตราเปลวแสงสูงกว่ากรณีไม่มีปฏิสัมพันธ์ประมาณ 6 เท่าตามแบบจำลอง รังสีและอนุภาคพลังงานสูงอาจทำให้ชั้นบรรยากาศร้อนและค่อย ๆ หลุดออก ส่วนการสูญเสียจริงในช่วงเวลายาวนานยังเป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่สิ่งที่ทีมวัดเห็นโดยตรง

ในระบบสุริยะ ดาวเคราะห์อยู่ห่างดวงอาทิตย์มากจนไม่กระตุ้นเปลวสุริยะ งานนี้ชี้ว่าระบบ HIP 67522 ที่ดาวเคราะห์ยักษ์โคจรรอบดาวแม่ไม่ถึงสัปดาห์อาจมีปฏิสัมพันธ์เช่นนั้น นักดาราศาสตร์จะดูต่อว่ากรณีนี้เกิดบ่อยแค่ไหนและส่งผลต่อบรรยากาศดาวเคราะห์วัยเยาว์อย่างไร