เปิดความลับ! ทำไมเราถึงขนลุกเวลาฟังเพลงที่ชอบมากๆ หรือรู้สึกตื่นเต้น

เปิดความลับ! ทำไมเราถึงขนลุกเวลาฟังเพลงที่ชอบมากๆ หรือรู้สึกตื่นเต้น

เคยไหมครับ... เวลาที่คุณกำลังตั้งใจฟังเพลงโปรดผ่านหูฟัง แล้วพอถึงท่อนฮุกที่ตัวโน้ตไต่ระดับเสียงขึ้นสูง หรือมีเสียงเครื่องดนตรีชิ้นโปรดแทรกเข้ามาอย่างลงตัว ร่างกายของคุณกลับส่งปฏิกิริยาตอบสนองออกมาเป็นอาการขนลุกซู่ ด้ามขนชูตั้ง หรือรู้สึกเหมือนมีกระแสความตื่นเต้นวิ่งพล่านไปทั่วแผ่นหลังและแขน ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะความหนาวเย็นหรือความกลัว แต่เป็นปฏิกิริยาทางมหัศจรรย์ของระบบประสาทและสมองที่ตอบสนองต่ออารมณ์ความรู้สึกอย่างลึกซึ้ง

ในทางวิทยาศาสตร์และประสาทวิทยา อาการขนลุกขณะฟังดนตรีนี้มีชื่อเรียกว่า "ฟริสซอน" (Frisson) หรือที่หลายคนรู้จักในคำว่า Skin Orgasm ซึ่งจากการศึกษาวิจัยพบว่า ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นกับมนุษย์เพียงประมาณร้อยละ 50 ถึง 60 ของคนทั้งหมดเท่านั้น โดยมีกลไกการทำงานทางสมองที่น่าสนใจดังต่อไปนี้:

1. การทำงานของสารเคมีแห่งความสุข (Dopamine)

เมื่อเราฟังเพลงที่มีจังหวะและท่วงทำนองที่เราชื่นชอบ สมองจะทำการคาดเดาโน้ตดนตรีล่วงหน้าโดยที่เราไม่รู้ตัว และเมื่อเพลงดำเนินไปถึงท่อนที่มีการเปลี่ยนท่วงทำนองอย่างเหนือความคาดหมาย หรือเข้าสู่ท่อนพีคของเพลง สมองส่วนที่ควบคุมอารมณ์และความรู้สึกจะทำการปลดปล่อยสารเคมีที่ชื่อว่า "โดพามีน" (Dopamine) ออกมาเป็นจำนวนมากในทันที สารนี้ส่งผลให้เรารู้สึกสุขใจ ตื่นเต้น และส่งสัญญาณประสาทไปกระตุ้นกล้ามเนื้อเล็กๆ ที่โคนขนให้หดตัว จนเกิดเป็นอาการขนลุกนั่นเอง

2. การเชื่อมโยงกับระบบประสาทอัตโนมัติ

เสียงดนตรีที่มีพลัง ความกังวาน หรือความนุ่มนวล สามารถเข้าไปกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System) ซึ่งเป็นระบบเดียวกับที่ตอบสนองต่อสัญชาตญาณการอยู่รอดของมนุษย์ เช่น เวลาที่เราเจออันตราย ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนอะดรีนาลีนทำให้หัวใจเต้นเร็วและขนลุก แต่ในกรณีของดนตรี สมองรู้ดีว่าเรากำลังอยู่ในพื้นที่ที่ปลอดภัย อาการขนลุกจึงเปลี่ยนจากความกลัวกลายเป็นความอัศจรรย์ใจและความดื่มด่ำในอารมณ์แทน

3. บุคลิกภาพและความเข้าถึงอารมณ์ศิลปิน

งานวิจัยยังระบุอีกว่า คนที่มีแนวโน้มจะเกิดอาการ "ฟริสซอน" ได้ง่าย มักจะเป็นคนที่มีระดับความเปิดรับต่อประสบการณ์ใหม่ๆ สูง (Openness to Experience) มีจินตนาการกว้างไกล และมีความสามารถในการรับรู้อารมณ์ความรู้สึกสูง คนกลุ่มนี้มักจะลองฟังดนตรีหลากหลายแนว และสามารถอินไปกับเรื่องราวที่บทเพลงพยายามสื่อสารได้อย่างรวดเร็ว

อาการขนลุกจากการฟังเพลงจึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นหลักฐานที่ยืนยันว่า มนุษย์เรามีความสามารถพิเศษในการเปลี่ยนคลื่นเสียงที่มองไม่เห็น ให้กลายเป็นอารมณ์ความรู้สึกและปฏิกิริยาทางร่างกายได้อย่างน่าทึ่ง ครั้งต่อไปที่คุณฟังเพลงแล้วรู้สึกขนลุก รู้ไว้ได้เลยครับว่าสมองของคุณกำลังมอบของขวัญแห่งความสุขชิ้นโตให้กับคุณอยู่!