วิกฤตการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานครและพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างสู่ภาวะจมบาดาลถาวร
วันนี้ผมก็จะมานำเสนอบทความเกี่ยวกับวิกฤตการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานครและพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างสู่ภาวะจมบาดาลถาวร บทความนี้ผมได้หาจากข้อมูลหลายๆที่มานำเสนอนะครับ...หวังว่ามันจะเป็นอุทาหรณ์เตือนใจสำหรับคนรุ่นใหม่ในอนาคตให้ต้องระวังเพราะว่าน้ำท่วมครั้งนี้มันเป็นจุดเริ่มต้น...วิกฤตน้ำท่วมกรุงเทพฯและอนาคตแน่นอนครับข้อมูลต่างๆนี้มีที่มาที่ไปในเหตุผลประกอบการอ้างอิงเสมอครับ
รายงานการวิเคราะห์ฉากทัศน์และกรอบเวลาวิกฤตการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานครและพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างสู่ภาวะจมบาดาลถาวรบทนำและกรอบเวลาวิกฤตการณ์ตามตัวเลขปี พ.ศ.การประเมินวิกฤตการณ์อุทกภัยและการจมถาวรของกรุงเทพมหานครและพื้นที่ปริมณฑลบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่าง
จำเป็นต้องพิจารณาผ่านแบบจำลองทางอุทกวิทยาและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศระดับโลก ซึ่งระบุว่าวิกฤตการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบฉับพลันในวันเดียว หากแต่ดำเนินไปตามลำดับขั้นของวิกฤตที่สะสมตัวอย่างต่อเนื่อง จากข้อมูลการคาดการณ์ของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ, ธนาคารโลก, องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก และสถาบันวิจัยด้านภูมิอากาศชั้นนำ สามารถระบุหมุดหมายปี พ.ศ. ที่เป็นจุดเริ่มต้นและจุดเปลี่ยนสำคัญของวิกฤตการณ์ได้เป็น 4 ระยะหลักพ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) ถือเป็นหมุดหมายเริ่มต้นเชิงระบบของวิกฤตการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานคร
รายงานจากธนาคารโลกและสถาบันวิจัยวิทยาสตร์ภูมิอากาศ Climate Central ระบุตรงกันว่า ภายในปี พ.ศ. 2573 พื้นที่ประมาณร้อยละ 40 ถึง 96 ของกรุงเทพมหานคร จะเริ่มเผชิญกับภาวะน้ำท่วมขังรุนแรงและเกิดอุทกภัยซ้ำซากจากฝนตกหนักสุดขั้วร่วมกับภาวะน้ำทะเลหนุนสูง
ในระยะเริ่มต้นนี้ โครงสร้างพื้นฐานการระบายน้ำที่มีอยู่เดิมจะไม่สามารถระบายน้ำลงสู่อ่าวไทยได้ทันในช่วงฤดูมรสุม
ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมขังยาวนานจนกลายเป็นความเปราะบางทางเศรษฐกิจประจำฤดูกาลพ.ศ. 2580 (ค.ศ. 2037) คือกรอบเวลาเร่งความเร็วของวิกฤตเชิงโครงสร้าง เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกเฉลี่ยที่ทะลุขีดจำกัด 1.5 องศาเซลเซียส
ส่งผลให้อัตราการขยายตัวของน้ำทะเลและการละลายของธารน้ำแข็งเร่งตัวขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ประกอบกับการกดทับของโครงสร้างเมืองบนชั้นดินเหนียวอ่อน นักวิชาการด้านวิศวกรรมอุทกวิทยาเตือนว่า มาตรการชั่วคราว เช่น การใช้เครื่องสูบน้ำและกระสอบทราย จะล้มเหลวโดยสมบูรณ์
เนื่องจากระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองสายหลักจะอยู่สูงกว่าระดับถนนในหลายพื้นที่ตลอดช่วงน้ำหนุนพ.ศ. 2593 (ค.ศ. 2050) คือจุดเริ่มต้นของการจมใต้ระดับน้ำทะเลอย่างถาวรในเชิงกายภาพ แบบจำลองระดับความสูงภูมิประเทศดิจิทัลร่วมกับแบบจำลอง CMIP6 คาดการณ์ว่า พื้นที่อย่างน้อย 1 ใน 3 ถึงเกือบทั้งหมดของกรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ และสมุทรสาคร จะมีระดับความสูงลดลงจนอยู่ใต้เส้นน้ำขึ้นสูงสุด ส่งผลให้เกิดการสูญเสียผืนดินอย่างถาวร
ประชากรมากกว่า 11 ถึง 12 ล้านคนจะต้องอพยพย้ายถิ่นฐาน และศูนย์กลางเศรษฐกิจหลักจะถูกน้ำทะเลท่วมขังโดยไม่สามารถสูบระบายออกได้อีกต่อไปพ.ศ. 2643 (ค.ศ. 2100) คือฉากทัศน์การจมบาดาลอย่างสมบูรณ์หากปราศจากโครงสร้างป้องกันระดับเมกะโปรเจกต์ คาดการณ์ว่าระดับน้ำทะเลปานกลางจะสูงขึ้น 1.0 ถึง 3.0 เมตร และอาจสูงถึง 5.0 เมตร
ในฉากทัศน์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกขั้นสูงสุด ซึ่งจะกลืนพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างตั้งแต่ชายฝั่งอ่าวไทยขึ้นไปจนถึงจังหวัด
พระนครศรีอยุธยาให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอ่าวไทยอย่างสมบูรณ์ปี พ.ศ. (ค.ศ.)ระดับความเสี่ยงปัจจัยขับเคลื่อนหลักผลกระทบเชิงพื้นที่และโครงสร้าง2573 (2030)เริ่มต้นวิกฤตเรื้อรังฝนสุดขั้ว + น้ำทะเลหนุนประจำฤดู + ดินทรุดตัวพื้นที่ 40%–96% ท่วมขังซ้ำซาก ระบบระบายน้ำเมืองเริ่มไร้ประสิทธิภาพ2580 (2037)
วิกฤตเร่งตัวเชิงโครงสร้างโลกร้อนทะลุ 1.5°C + ระดับน้ำเจ้าพระยาสูงกว่าเมืองการสูบน้ำฝืนธรรมชาติล้มเหลว เมืองกลายเป็น "ก้นกระทะ" สมบูรณ์แบบ2593 (2050)จมถาวรบางส่วนระดับน้ำทะเลอ่าวไทยสูงขึ้น 20–75 ซม.1/3 ของ กทม. และปริมณฑล อยู่ใต้เส้นน้ำขึ้นสูงสุด ประชากร 11–12 ล้านคนย้ายถิ่น2643 (2100)จมสมบูรณ์ถาวรระดับน้ำทะเลโลกสูงขึ้น 1–5 เมตร
พื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างถึงอยุธยากลายเป็นอ่าวทะเลถาวรกลไกและปัจจัยเร่งสามประสานของการเกิดอุทกภัยถาวรสาเหตุที่ทำให้กรุงเทพมหานครตกอยู่ในสภาวะสุ่มเสี่ยงต่อการจมบาดาลเร็วกว่าเมืองชายฝั่งอื่นในโลก
เกิดจากการซ้อนทับกันของปัจจัยคุกคามสามประการ ซึ่งการปฏิสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเหล่านี้สร้างผลกระทบแบบทวีคูณอย่างรุนแรงกระบวนการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลให้มวลน้ำในมหาสมุทรขยายตัวจากความร้อนร่วมกับการละลายของแผ่นน้ำแข็งขั้วโลก
สำหรับบริเวณอ่าวไทยตอนบน ข้อมูลทางอุทกศาสตร์พบว่า ระดับน้ำทะเลมีอัตราการสูงขึ้นเฉลี่ยประมาณ 4.0 ถึง 5.8 มิลลิเมตรต่อปี ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก เมื่อคำนวณตามแบบจำลอง CMIP6 ภายใต้ฉากทัศน์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกปานกลางถึงสูง (SSP2-4.5 และ SSP5-8.5) ระดับน้ำทะเลในอ่าวไทยจะหนุนสูงขึ้นอีก 20 ถึง 75 เซนติเมตรภายในปี พ.ศ. 2593
ด้านธรณีวิทยา กรุงเทพมหานครตั้งอยู่บนชั้นดินเหนียวอ่อนที่มีความหนาประมาณ 15 เมตร แม้ภาครัฐจะเข้มงวดกับการสูบน้ำบาดาล แต่ด้วยแรงกดทับของโครงสร้างเมืองคอนกรีต อาคารสูง และการอัดตัวตามธรรมชาติ ทำให้แผ่นดินกรุงเทพฯ และสมุทรปราการยังคงทรุดตัวอย่างต่อเนื่องในอัตราเฉลี่ย 1.0 ถึง 2.0 เซนติเมตรต่อปีสมการระดับน้ำทะเลสัมพัทธ์ (Relative Sea Level Rise: RSLR) ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง คำนวณจากผลรวมของการสูงขึ้นของระดับน้ำทะเลปานกลางและการทรุดตัวของแผ่นดินในท้องถิ่น:$$\text{RSLR} = \text{SLR}_{\text{global}} + \text{Subsidence}_{\text{local}}$$
จากสมการดังกล่าว ทำให้กรุงเทพมหานครมีอัตราการลดลงของระดับความสูงเมื่อเทียบกับระดับน้ำทะเลจริงสูงถึง 1.5 ถึง 2.5 เซนติเมตรต่อปี ส่งผลให้เมืองกลายเป็น "ก้นกระทะ" ที่อยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเลและระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาอย่างสมบูรณ์เมื่อปัจจัยข้างต้นผนวกกับมรสุมสุดขั้วที่ทำให้ปริมาณฝนตกหนักเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.92 ถึง 21.47
จะเกิดปรากฏการณ์อุทกภัยแบบทวีคูณ (Compound Flooding) ซึ่งน้ำเหนือหลาก ฝนตกหนักในพื้นที่ และน้ำทะเลหนุนสูงเกิดขึ้นพร้อมกัน ทำให้ระบบประตูระบายน้ำและสถานีสูบน้ำล้มเหลวลงอย่างสิ้นเชิงเนื่องจากมวลน้ำไม่สามารถไหลออกจากเมืองได้ตามแรงโน้มถ่วงอีกต่อไปการประเมินผลกระทบเชิงพื้นที่ ประชากร และเศรษฐกิจสังคมการขยายตัวของเส้นชายฝั่งและการรุกรานของน้ำเค็มจะส่งผลกระทบต่อโครงสร้างกายภาพของกรุงเทพมหานครและจังหวัดบริวารอย่างเป็นลำดับขั้น
โดยพื้นที่ชายฝั่งทะเลของอ่าวไทยตอนบนจะเป็นด่านแรกที่สูญเสียสภาพแวดล้อมทางบกอย่างถาวร ก่อนจะขยายวงกว้างเข้าสู่ใจกลางเมืองและพื้นที่ลุ่มต่ำตอนบนจังหวัด / เขตพื้นที่ระดับความสูงเฉลี่ยจากน้ำทะเลอัตราการทรุดตัว / กัดเซาะฉากทัศน์ผลกระทบภายในปี พ.ศ. 2593 (ค.ศ. 2050)บางขุนเทียน (กทม.), อ.พระสมุทรเจดีย์ (สมุทรปราการ)0.5 – 1.0 เมตรกัดเซาะชายฝั่ง > 10–20 เมตร/ปีชายฝั่งเดิมจมใต้ทะเลถาวร ชุมชนและสิ่งปลูกสร้าง (เช่น วัดขุนสมุทรจีน) ถูกทะเลกลืนหายสมุทรสาคร, สมุทรปราการ (เขตอุตสาหกรรม)0.8 – 1.2 เมตรทรุดตัว 1.5–2.0 ซม./ปีพื้นที่อุตสาหกรรมและเกษตรกรรมชายฝั่งจมน้ำถาวร เกิดการแพร่กระจายของน้ำเค็มเข้าสู่ชั้นน้ำใต้ดินกทม. ชั้นใน (พระนคร, บางรัก, คลองเตย, ยานนาวา)1.0 – 1.5 เมตรทรุดตัว 1.0 ซม./ปีเผชิญน้ำท่วมขังเรื้อรังจากน้ำทะเลหนุนย้อนเข้าท่อระบายน้ำ แม่น้ำเจ้าพระยาเอ่อล้นคันกั้นน้ำถาวรกทม. ฝั่งตะวันออก (ประเวศ, ลาดกระบัง, หนองจอก)0.5 – 1.0 เมตร (ที่ลุ่มต่ำ)ทรุดตัว 1.0–1.5 ซม./ปีกลายสภาพเป็นหนองน้ำรับน้ำหลากถาวร
ไร้ศักยภาพในการระบายน้ำออกสู่อ่าวไทยนนทบุรี, ปทุมธานี, พระนครศรีอยุธยา1.5 – 2.5 เมตรทรุดตัวตามสภาพดินเหนียวอ่อนลิ่มน้ำเค็มรุกสูงถึงอยุธยา แม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างเปลี่ยนสภาพเป็นแหล่งน้ำกร่อยและเค็มถาวรการสูญเสียพื้นที่กายภาพดังกล่าวจะส่งผลให้ประชากรในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลมากกว่า 11 ถึง 12 ล้านคน กลายเป็นผู้พลัดถิ่นจากภัยสภาพภูมิอากาศ
การย้ายถิ่นฐานของประชากรขนาดใหญ่นี้จะสร้างแรงกดดันมหาศาลต่อโครงสร้างพื้นฐาน ที่ดินอุตสาหกรรม และทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่สูงของประเทศไทย โดยกลุ่มประชากรรายได้น้อยในชุมชนเปราะบางตามแนวคลองและชายฝั่งจะได้รับผลกระทบหนักที่สุด เนื่องจากขาดทุนทรัพย์ในการปรับปรุงที่อยู่อาศัยหรือดีดอาคารหนีระดับน้ำทะเลการประเมินยุทธศาสตร์การปรับตัว ทางรอด และข้อจำกัดเชิงนโยบายการยับยั้งวิกฤตการณ์น้ำท่วมถาวรจำเป็นต้องอาศัยการตัดสินใจเชิงนโยบายและวิศวกรรมระดับยุทธศาสตร์ ซึ่งมีทั้งข้อดี ข้อจำกัด และมูลค่าการลงทุนที่สูงมหาศาลการสร้างโครงสร้างวิศวกรรมป้องกันชายฝั่งขนาดใหญ่ เช่น โครงการสร้อยไข่มุกอ่าวไทย ซึ่งเสนอให้สร้างเกาะเทียม 9 เกาะ เชื่อมต่อกันด้วยเขื่อนกั้นน้ำทะเลความยาวกว่า 100 กิโลเมตร ตั้งแต่ชายฝั่งบางขุนเทียนถึงชลบุรี พร้อมติดตั้งประตูกั้นน้ำขนาดใหญ่ เป็นทางเลือกหนึ่งในการกั้นน้ำทะเลหนุน
อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ต้องใช้วงเงินลงทุนสูง มารตฐานวิศวกรรมขั้นสูง และระยะเวลาก่อสร้างไม่น้อยกว่า 20 ปี อีกทั้งยังเสี่ยงต่อการสร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศการตกตะกอนบริเวณปากแม่น้ำ ในขณะเดียวกัน รัฐบาลได้อนุมัติโครงการระบายน้ำหลากชัยนาท-ป่าสัก-อ่าวไทย วงเงิน 1.65 แสนล้านบาท เพื่อขุดคลองผันน้ำขนาดใหญ่ที่สามารถตัดยอดน้ำหลากลงสู่อ่าวไทยได้ 430 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
ซึ่งช่วยลดปริมาณน้ำเหนือที่จะไหลเข้าสู่กรุงเทพมหานครได้ระดับหนึ่ง แต่ไม่สามารถแก้ปัญหาระดับน้ำทะเลหนุนสูงโดยตรงได้ในมิติของการผังเมืองและการบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานเชิงนิเวศ การปรับเปลี่ยนเมืองตามโมเดลเมืองฟองน้ำ โดยการเพิ่มพื้นที่ซับน้ำ
สวนสาธารณะรองรับน้ำขัง และวัสดุซึมน้ำให้ได้ร้อยละ 20 ของพื้นที่เมืองภายในปี พ.ศ. 2573 ถือเป็นทางออกในการชะลออุทกภัยจากฝนตกหนัก อย่างไรก็ดี ปัญหาสำคัญในปัจจุบันคือ ร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 4 มีแนวโน้มปรับลดพื้นที่รับน้ำและอนุรักษ์ชนบท (แก้มลิงธรรมชาติ) ฝั่งตะวันออกและตะวันตกลงเกือบร้อยละ 80 เพื่อรองรับการขยายตัวของภาคอสังหาริมทรัพย์ การลดพื้นที่พังน้ำธรรมชาติดังกล่าวจะเพิ่มความเสี่ยงให้อุโมงค์ระบายน้ำคอนกรีตไม่สามารถรองรับปริมาณน้ำฝนสุดขั้วได้หากการป้องกันเชิงโครงสร้างและการปรับผังเมืองไม่สามารถชะลอการสูงขึ้นของระดับน้ำทะเลได้ ยุทธศาสตร์ทางรอดระยะยาวเกินกว่าปี พ.ศ. 2593 คือการปรับเปลี่ยนรูปแบบการตั้งถิ่นฐานอย่างสิ้นเชิง ซึ่งรวมถึงการย้ายศูนย์กลางการบริหารราชการและเศรษฐกิจขึ้นสู่พื้นที่สูงทางตอนเหนือ เช่น จังหวัดสระบุรี นครราชสีมา หรือเพชรบูรณ์ หรือการปรับเปลี่ยนโครงสร้างสถาปัตยกรรมของกรุงเทพมหานครให้กลายเป็นเมืองลอยน้ำ โดยใช้อาคารสะเทินน้ำสะเทินบกและการขนส่งทางน้ำเป็นหลัก ซึ่งต้องยอมรับการสูญเสียมูลค่าอสังหาริมทรัพย์และสิ่งก่อสร้างเดิมบนดินอย่างมหาศาลยุทธศาสตร์การรับมือความคุ้มค่าและศักยภาพข้อจำกัดและอุปสรรคสำคัญระยะเวลาดำเนินงานเขื่อนกั้นอ่าวไทย / เกาะเทียมสูงมาก (ป้องกันน้ำทะเลท่วม กทม. และปริมณฑลได้ทั้งหมด)งบประมาณสูงมาก ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและประมงชายฝั่ง20 – 30 ปีคลองผันน้ำ ชัยนาท-ป่าสัก-อ่าวไทยปานกลาง-สูง (บรรเทาน้ำเหนือหลากลง กทม. ฝั่งตะวันออก)ไม่สามารถป้องกันปัญหาระดับน้ำทะเลหนุนสูงตรงจากปากอ่าวไทยได้5 – 10 ปี (เริ่มงบประมาณปี 2570)ผังเมือง Sponge City & แก้มลิงปานกลาง (บรรเทาน้ำท่วมฉับพลันจากฝนตกหนักในเมือง)ขัดแย้งกับการขยายตัวของอสังหาริมทรัพย์ ที่ดินมีราคาสูงดำเนินการได้ทันที – 10 ปีการย้ายเมืองหลวง / เมืองลอยน้ำสูงสุดในระยะยาว (รอดพ้นจากการจมน้ำถาวรร้อยละ 100)สูญเสียมูลค่าสินทรัพย์เดิมใน กทม. มหาศาล สร้างผลกระทบทางสังคม30 – 50 ปีสรุปประเมินภาพรวมและข้อเสนอแนะเชิงนโยบายจากการสังเคราะห์ข้อมูลอุทกวิทยา ธรณีวิทยา และแบบจำลองสภาพภูมิอากาศ สามารถสรุปคำตอบของกรอบเวลาได้อย่างแน่ชัดว่า ประเทศไทยจะเริ่มต้นเผชิญวิกฤตการณ์น้ำท่วมกรุงเทพมหานครอย่างเรื้อรังตั้งแต่ปี พ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) เป็นต้นไป
โดยสภาวะการจมใต้ระดับน้ำทะเลอย่างถาวรจะเริ่มปรากฏชัดเจนในพื้นที่ชายฝั่งและที่ลุ่มต่ำชั้นในตั้งแต่ปี พ.ศ. 2593 (ค.ศ. 2050) หากไม่มีการลงทุนในโครงสร้างป้องกันระดับเมกะโปรเจกต์อย่างทันท่วงทีเพื่อป้องกันการสูญเสียกรุงเทพมหานครและพื้นที่เศรษฐกิจหลักของประเทศ ภาครัฐและหน่วยงานระดับนโยบายจำเป็นต้องเร่งขับเคลื่อนยุทธศาสตร์รับมือ 4 ประการอย่างเร่งด่วน ประการแรกคือการยกระดับภัยคุกคามจากการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลให้เป็นวาระแห่งชาติตามกรอบ IPCC AR6
โดยบูรณาการข้อมูลระดับความสูงภูมิประเทศและอุทกวิทยาจากทุกหน่วยงานให้เป็นเอกภาพ ประการที่สองคือการทบทวนร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครเพื่อสงวนพื้นที่รับน้ำธรรมชาติและบังคับใช้มาตรการเมืองฟองน้ำอย่างเคร่งครัด ประการที่สามคือการเร่งตัดสินใจเชิงนโยบายต่อการก่อสร้างโครงสร้างป้องกันชายฝั่งและการผันน้ำขนาดใหญ่ เช่น คลองผันน้ำชัยนาท-ป่าสัก-อ่าวไทย และการศึกษาเขื่อนกั้นอ่าวไทย และประการสุดท้ายคือการจัดทำแผนแม่บทการย้ายศูนย์กลางบริหารและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญไปสู่พื้นที่สูงเพื่อรองรับฉากทัศน์ที่ไม่สามารถเลี่ยงได้ในอนาคต
เหตุการณ์เหล่านี้จะเกิดขึ้นได้แน่นอนเพราะในอนาคตสภาพแวดล้อมสภาวะอากาศต่างๆมันเปลี่ยนแปลงไปหมดแล้วความเจริญเข้ามาแทนที่ก็จริงแต่ความเสื่อมและการสูญสลายก็ตามมาติดๆสภาวะจิตใจของแต่ละคนการเกิดของประชากรลดน้อยลงสุดท้ายแล้วมันก็อยู่กับมนุษย์ในยุคอนาคตว่าคุณจะตัดสินใจอย่างไรจะยอมแพ้หรือว่าจะสู้ต่อไปแต่สำหรับผมแล้วกรุงเทพฯและเมืองต่างๆที่อยู่ในที่ราบลุ่มต่ำจมน้ำทะเลแน่นอน
เขียนโดย Man
เพราะถูกทรยศจึงต้องแกร่ง "หญิงวัย 83 เล่าเส้นทางชีวิตและสร้างความสุขด้วยมือของตัวเอง"
เปิด 5 จังหวัดที่มีมหาวิทยาลัยและนักศึกษาจำนวนมาก จนกลายเป็น “เมืองมหาวิทยาลัย” ของไทย
จังหวัดที่มี "สนามบิน 2 แห่ง" ในจังหวัดเดียว
FBI จับกุมเด็ก 18 ฐานวางแผนก่อเหตุกราดยิงที่ห้างในอเมริกา
หมู่บ้านที่มีบ้านร้างจำนวนมากเกิดขึ้นได้อย่างไร ? เมื่อคนหายไป แต่บ้านยังอยู่
การใส่หินไฟแช็กในขวดแล้วเขย่า จะทำให้เกิดแสงวาบจริงไหม?
หนึ่งเดียวของไทย! กรุงเทพฯ ครองแชมป์เมืองดีที่สุดในโลกปี 2026 ด้วยคะแนน 97.68
เปิดอันดับกองทัพที่แข็งแกร่งที่สุดในเอเชีย ปี 2569
ซูซูกิเตรียมเปิดตัวรถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็กคันแรกเดือนหน้า
สถานีรถไฟกลางป่าแห่งนี้ เคยมีรถไฟผ่านทุกวัน แต่วันนี้กลับเงียบลง เพราะอะไร
AI วิเคราะห์สถิติเลขท้าย 3 ตัวบนและเลขท้าย 2 ตัวล่าง งวด 16 ตุลาคม 69
จังหวัดเดียวของไทยในปัจจุบันที่มีแหล่งมรดกโลกมากถึงสองแห่ง
เพราะถูกทรยศจึงต้องแกร่ง "หญิงวัย 83 เล่าเส้นทางชีวิตและสร้างความสุขด้วยมือของตัวเอง"
เกาะคินู ดินแดนลึกลับกลางทะเลบอลติก ที่ผู้หญิงคือผู้กุมชะตาและสืบทอดวัฒนธรรม
จังหวัดเดียวของไทยในปัจจุบันที่มีแหล่งมรดกโลกมากถึงสองแห่ง
ต้นกระบองเพชร (Cactus) ที่เราเห็นเจริญเติบโตอยู่กลางทะเลทรายอันแห้งแล้ง มีที่มาที่ไปอย่างไรเรามีคำตอบ
ฝนเจลลี่แห่งโอ๊ควิลล์ เรื่องเล่าปี 1994 ที่ยังมีข้อสงสัยเรื่องต้นกำเนิด
จักวาลที่น่ากลัวที่นอกเหนือจากสุริยะจักรวาลมีจริงหรือไม่
ภาพจินตนาการนรกสวรรค์ของจิตรกรโบนาณ"Dante's Hell under Mont Saint Michel"

