หนึ่งปีของดาวพลูโตยาวนานแค่ไหนเมื่อเทียบกับเวลาบนโลก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

วันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1930 ไคลด์ ทอมบอห์ พบจุดเล็ก ๆ ดวงหนึ่งเคลื่อนตำแหน่งอยู่บนแผ่นภาพถ่ายดวงดาวจากหอดูดาวโลเวลล์ จุดนั้นคือดาวพลูโต วัตถุไกลโพ้นที่คนทั้งโลกเคยจดจำในฐานะดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ของระบบสุริยะ

เวลาผ่านมาถึงปัจจุบัน มนุษย์ส่งยานไปบินผ่าน ถ่ายภาพพื้นผิวน้ำแข็งและภูเขาของมันได้แล้ว แต่ดาวพลูโตเองยังเดินทางรอบดวงอาทิตย์ ไม่ครบแม้แต่รอบเดียว นับจากวันที่เราค้นพบมัน

หนึ่งปีของพลูโตยาว 247.94 ปีโลก

ข้อมูลของ NASA ระบุว่าดาวพลูโตใช้เวลาประมาณ 90,560 วัน หรือ 247.94 ปีโลก ในการโคจรรอบดวงอาทิตย์หนึ่งรอบ นั่นทำให้คำว่า “หนึ่งปี” บนพลูโตยาวนานกว่าช่วงชีวิตมนุษย์ทั่วไปหลายเท่า

สาเหตุอยู่ที่ระยะทางของมัน ดาวพลูโตอยู่ห่างดวงอาทิตย์โดยเฉลี่ยราว 5.9 พันล้านกิโลเมตร หรือประมาณ 39 เท่าของระยะโลกถึงดวงอาทิตย์ วงโคจรยังเป็นวงรีมากและเอียงจากระนาบหลักของระบบสุริยะ จึงมีช่วงที่มันเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ราว 30 หน่วยดาราศาสตร์ และออกห่างได้ถึง 49.3 หน่วยดาราศาสตร์

หากนับจากปี 1930 ถึงต้นเดือนตุลาคม ค.ศ. 2026 ดาวพลูโตเดินทางมาได้ราว 96 ปีโลก คิดเป็นเพียงประมาณ 39% ของปีพลูโตหนึ่งปีเท่านั้น ภาพที่ชวนอึ้งคือ คนรุ่นที่เห็นข่าวการค้นพบดาวพลูโตในหนังสือพิมพ์ยุคแรก ๆ จากไปนานแล้ว ขณะที่เจ้าของวงโคจรยังไปไม่ถึงครึ่งทางของเส้นทางเดิม

ถูกจัดใหม่ก่อนฉลองครบรอบปีแรก

ตลอดเวลาที่ดาวพลูโตค่อย ๆ เคลื่อนบนวงโคจร มนุษย์เปลี่ยนคำเรียกมันไปแล้ว ในปี ค.ศ. 2006 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลจัดดาวพลูโตเป็น “ดาวเคราะห์แคระ” เพราะแม้มันโคจรรอบดวงอาทิตย์และมีรูปร่างเกือบกลม แต่มันไม่ได้กวาดวัตถุอื่นออกจากบริเวณวงโคจรของตน

การจัดประเภทนี้ไม่ได้ทำให้ดาวพลูโตหยุดเป็นโลกน้ำแข็งที่น่าศึกษา NASA อธิบายว่าบริเวณพื้นผิวมีภูเขา หุบเขา ที่ราบ หลุมอุกกาบาต และธารน้ำแข็ง ยาน New Horizons เป็นยานลำเดียวที่บินสำรวจใกล้ ๆ เมื่อปี ค.ศ. 2015 และเผยให้เห็นว่าดาวเล็กไกลโพ้นดวงนี้มีภูมิประเทศซับซ้อนกว่าที่ภาพจุดสว่างบนแผ่นฟิล์มเคยบอกเรา

วันนัดหมายอยู่ไกลถึง ค.ศ. 2178

วันที่ที่มักใช้อ้างถึงการครบหนึ่งรอบนับจากการค้นพบคือ 23 มีนาคม ค.ศ. 2178 วันนั้นอยู่ห่างจากปี 2026 อีกราว 152 ปี ตัวเลขนี้เป็นการเทียบคาบวงโคจรกับตำแหน่งช่วงค้นพบ จึงเป็นหมุดหมายทางดาราศาสตร์ ไม่ใช่งานฉลองที่ดาวพลูโตจะหยุดรอ

เรื่องนี้ทำให้สเกลเวลาของระบบสุริยะจับต้องได้ขึ้นมาก โลกหมุนรอบดวงอาทิตย์ครบหนึ่งรอบทุกปีจนเราคุ้นชิน แต่ดาวพลูโตใช้เวลาหนึ่งรอบยาวพอให้ประวัติศาสตร์มนุษย์เปลี่ยนผ่านหลายยุค ตั้งแต่กล้องถ่ายภาพดวงดาวในหอดูดาว จนถึงยานสำรวจที่ส่งภาพกลับมาจากขอบระบบสุริยะ

ดังนั้นประโยคที่ว่าดาวพลูโต “ยังไม่มีวันเกิดครบหนึ่งปีนับแต่ถูกพบ” เป็นเรื่องจริงในความหมายของวงโคจร มันไม่ได้เชื่องช้าเพราะหยุดนิ่ง แต่เพราะเส้นทางรอบดวงอาทิตย์ของมันกว้างใหญ่เกินกว่าจะวัดด้วยจังหวะเวลาที่มนุษย์คุ้นเคย