กระแสน้ำดูดพาออกทะเล ทำไมไม่ควรว่ายกลับฝั่งตรง ๆ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนเคยเจอเหตุการณ์ที่คลื่นไม่ได้ซัดแรงผิดปกติ แต่จู่ ๆ กลับรู้สึกว่าตัวเองถูกพาออกจากชายฝั่งอย่างรวดเร็ว ยิ่งพยายามว่ายกลับเข้าหาหาดก็ยิ่งเหมือนอยู่ที่เดิม ความน่ากลัวของสิ่งที่เรียกกันว่า “กระแสน้ำดูด” ไม่ได้อยู่ที่มันลากคนลงใต้น้ำ แต่มันคือกระแสน้ำแคบ ๆ ที่ไหลออกสู่ทะเลเร็วมาก

ชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ rip current หรือกระแสน้ำย้อนกลับ มักเกิดตรงช่องที่คลื่นแตกน้อยกว่าบริเวณข้างเคียง น้ำที่ถูกคลื่นพาเข้าหาฝั่งจำนวนมากหาทางไหลกลับออกทะเลผ่านช่องนั้น จึงเห็นผิวน้ำเป็นแนวยาวที่ดูเรียบกว่า สีเข้มกว่า หรือมีฟองคลื่นขาดเป็นช่วง ๆ ได้ แต่ไม่ใช่ทุกครั้งที่จะมองเห็นจากชายหาด

จุดเสี่ยงที่สุดจึงไม่ใช่แค่กระแสน้ำเอง แต่คือการตกใจแล้วว่ายสวนมันตรง ๆ NOAA ระบุว่ากระแสน้ำย้อนกลับอาจเร็วได้ถึง 8 ฟุตต่อวินาที หรือราว 8.8 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งเร็วกว่าอัตราว่ายของนักว่ายน้ำโอลิมปิกได้ คนที่พยายามฝืนว่ายเข้าฝั่งจึงใช้พลังงานหมดอย่างรวดเร็ว หายใจไม่ทัน เป็นตะคริว หรือสำลักน้ำ จนนำไปสู่การจมน้ำได้

ถ้าถูกพาออกไป ต้องทำอะไรก่อน

คำตอบสำคัญคือ อย่าว่ายสวนกระแสน้ำกลับเข้าหาฝั่ง ให้หยุดฝืน ตั้งสติ ลอยตัวหรือตีขาเบา ๆ เพื่อเก็บแรง แล้วโบกมือส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ หากยังว่ายไหว ให้ค่อย ๆ ว่าย ขนานไปกับชายหาด ไปทางซ้ายหรือขวา เพื่อออกจากแนวกระแสน้ำก่อน

เมื่อหลุดจากแนวน้ำที่พาออกทะเลแล้ว จึงค่อยว่ายกลับเข้าฝั่งแบบเฉียง ๆ หรือปล่อยให้คลื่นช่วยพากลับมา หลักนี้ใช้ได้เพราะกระแสน้ำย้อนกลับมักเป็นช่องไหลออกแคบกว่าพื้นที่ชายหาดโดยรอบ แต่ขนาดและตำแหน่งเปลี่ยนได้ตลอด จึงไม่ควรยึดตัวเลขความกว้างตายตัว หรือพยายามพิสูจน์ด้วยการฝืนว่ายต่อ

• ลอยตัว เก็บแรง และควบคุมลมหายใจ

• โบกมือหรือร้องเรียกคนบนฝั่งและเจ้าหน้าที่

• ว่ายขนานชายหาดเมื่อยังมีแรงพอ

• หากว่ายไม่ไหว ให้ลอยตัวรอการช่วยเหลือแทนการฝืน

ถ้าเห็นคนอื่นติดกระแสน้ำ อย่ากระโดดลงไปช่วยโดยไม่มีอุปกรณ์ เพราะผู้ช่วยอาจตกอยู่ในอันตรายเช่นกัน ควรโทรแจ้งเจ้าหน้าที่ โยนห่วงชูชีพ เชือก หรือวัตถุที่ลอยน้ำได้ แล้วพยายามพูดให้ผู้ประสบเหตุลอยตัวและว่ายออกด้านข้าง

ทางที่ปลอดภัยที่สุดยังคงเป็นการเลือกเล่นน้ำในพื้นที่มีไลฟ์การ์ด ตรวจสภาพคลื่นก่อนลงน้ำ และเชื่อคำเตือนบริเวณชายหาด วันที่แดดดีและทะเลดูสงบก็ยังเกิดกระแสน้ำย้อนกลับได้ จำประโยคเดียวไว้ให้ทันเวลา: อย่าฝืนว่ายเข้าฝั่ง ให้เก็บแรง ว่ายขนานชายหาด และขอความช่วยเหลือ