ประเทศที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของไทย จนฝรั่งเศสและอังกฤษมาแบ่งแยก

ประเทศที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของไทย จนฝรั่งเศสและอังกฤษมาแบ่งแยก

 

หลายคนท่องว่าไทยเสียดินแดน 14 ครั้ง แต่ถ้าถามว่าเสียให้ใครแล้วกลายเป็นประเทศอะไรบ้างในปัจจุบัน คำตอบจะเหลือแค่ 4 ประเทศนี้ ที่เคยอยู่ใต้ธงสยาม

 

ต้องเข้าใจก่อนว่า สมัยก่อนไทยไม่ได้ปกครองแบบจังหวัด แต่ปกครองแบบ ประเทศราช คือเขาส่งดอกไม้เงินดอกไม้ทองให้กรุงเทพ กรุงเทพก็คุ้มครอง

 

พอฝรั่งเศสกับอังกฤษล่าอาณานิคมมาถึง ก็มาแบ่งประเทศราชเหล่านี้ไป

 

1. ประเทศลาว - เสียให้ฝรั่งเศส

 

นี่คือก้อนใหญ่ที่สุด

 

เดิมอาณาจักรล้านช้าง (ลาว) ทั้งหมดเป็นประเทศราชของสยามมาตั้งแต่สมัยธนบุรี พอถึง ร.ศ.112 ฝรั่งเศสอ้างว่าลาวเคยเป็นของเวียดนามซึ่งเป็นอาณานิคมฝรั่งเศส จึงเอาเรือรบมาปิดปากอ่าวไทย

 

ผลคือ:

ลาวทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงตกเป็นของฝรั่งเศสใน พ.ศ.2436

และหลังจากนั้นยังเสียฝั่งขวาตรงข้ามหลวงพระบางและจำปาศักดิ์อีกในปี 2447 จนกลายเป็นประเทศลาวที่เราเห็นทุกวันนี้ ฝรั่งเศสรวมลาวทั้งประเทศเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส

 

2. ประเทศกัมพูชา - เสียให้ฝรั่งเศส

 

เขมรเป็นประเทศราชของสยามสลับกับเวียดนามมาตลอด 300 ปี สมัย ร.3 - ร.4 เราส่งขุนนางไปปกครองถึงเมืองพระตะบอง เสียมราฐ

 

จุดเปลี่ยนคือฝรั่งเศสยึดเวียดนามได้ แล้วบังคับให้เขมรเป็นรัฐในอารักขาฝรั่งเศส

 

ไทยพยายามยื้อโดยตั้ง มณฑลบูรพา คือ พระตะบอง เสียมราฐ ศรีโสภณ ไว้

 

สุดท้ายต้องแลก:

ฝั่งตะวันตกของกัมพูชา (พระตะบอง เสียมราฐ และศรีโสภณ) ตกเป็นของฝรั่งเศสใน พ.ศ.2450

เพื่อแลกกับฝรั่งเศสยอมคืนเมืองตราดและด่านซ้ายที่ยึดไว้ให้ไทย สนธิสัญญานี้เรียกว่า สนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ร.ศ.125 ปัจจุบัน 3 เมืองนี้คือจังหวัดบันเตียเมียนเจย, เสียมราฐ และอุดรมีชัย ของกัมพูชา

 

3. ประเทศมาเลเซีย (4 รัฐ) - เสียให้อังกฤษ

 

ทางใต้แหลมมลายู รัฐไทรบุรี (เคดาห์), กลันตัน, ตรังกานู, ปะลิส เป็นประเทศราชของสยามมาตั้งแต่อยุธยา ต้องส่งต้นไม้เงินต้นไม้ทองทุก 3 ปี

 

อังกฤษที่ยึดปีนังและเปรักแล้ว ค่อยๆ แทรกแซงโดยให้เงินกู้เจ้าเมืองมลายูจนเป็นหนี้

 

สุดท้าย ร.5 ตัดสินใจยอมตัดเพื่อรักษาเอกราชส่วนใหญ่ไว้:

สยามยกสิทธิการปกครองและบังคับบัญชาเหนือไทรบุรี กลันตัน ตรังกานู และปะลิสรวมทั้งเกาะใกล้เคียงให้แก่อังกฤษ

ตามสนธิสัญญาอังกฤษ-สยาม พ.ศ.2452 แลกกับอังกฤษยอมยกเลิกสิทธิสภาพนอกอาณาเขตและให้เงินกู้สร้างทางรถไฟสายใต้ ปัจจุบัน 4 รัฐนี้คือ 4 รัฐทางเหนือของมาเลเซียที่มีคนไทยเชื้อสายมลายูเยอะมาก

 

นอกจากนั้นยังมี:

 

เกาะหมาก (ปีนัง) เสียให้อังกฤษตั้งแต่ ร.1 พ.ศ.2329 เพราะพระยาไทรบุรีให้อังกฤษเช่าเพื่อถ่วงดุลสยาม

ดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำสาละวิน 13 เมือง เสียให้อังกฤษ พ.ศ.2435 ปัจจุบันอยู่ในรัฐกะเหรี่ยง เมียนมา

 

สรุปให้จำง่ายๆ

 

ถ้าฝรั่งเศสกับอังกฤษไม่มาแบ่ง ตอนนี้แผนที่ไทยจะใหญ่กว่านี้ 2 เท่า

 

ไปอยู่กับฝรั่งเศส = ประเทศลาวทั้งประเทศ + กัมพูชาตะวันตก (พระตะบอง เสียมราฐ ศรีโสภณ)

ไปอยู่กับอังกฤษ = มาเลเซีย 4 รัฐ (ไทรบุรี กลันตัน ตรังกานู ปะลิส) + ปีนัง + บางส่วนของเมียนมา

 

ที่สยามรอดไม่ตกเป็นอาณานิคมเหมือนเพื่อนบ้าน เพราะ ร.5 ยอมเสียแขนขาเพื่อรักษาหัวใจไว้ คือยอมเสียดินแดนประเทศราชเหล่านี้เพื่อรักษาแกนกลางคือกรุงเทพและภาคกลางไว้ให้เป็นเอกราช