ตากระตุกเกี่ยวกับการพักผ่อนและคาเฟอีนอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

กำลังนั่งทำงานอยู่ดีๆ แล้วเปลือกตาล่างข้างหนึ่งก็กระตุกถี่เป็นพักๆ มองกระจกก็เห็นผิวใต้ตาขยับเอง ทั้งที่ไม่ได้เจ็บ ไม่ได้ร้องไห้ และไม่ได้มีใครเรียกชื่อ ความเชื่อเรื่องตากระตุกอาจทำให้เผลอโยงไปถึงลางดีลางร้าย แต่ร่างกายไม่ได้ส่งสัญญาณด้วยระบบนั้น

อาการที่พบบ่อยเรียกว่า เปลือกตากระตุกชนิดไมโอไคเมีย หรือ myokymia เป็นการหดตัวเล็กๆ แบบควบคุมไม่ได้ของกล้ามเนื้อบริเวณเปลือกตา มักเกิดเพียงข้างเดียว และพบบริเวณเปลือกตาล่างบ่อยกว่า อาการอาจเป็นไม่กี่วินาที เป็นนาที หรือยืดไปหลายชั่วโมงได้

มักเป็นผลจากหลายอย่างที่สะสมพร้อมกัน

ข้อมูลจาก EyeWiki ของ American Academy of Ophthalmology และ Cleveland Clinic ระบุตรงกันว่า ตัวกระตุ้นที่พบบ่อยคือความเครียด ความอ่อนล้า การนอนไม่พอ และคาเฟอีนมากเกินไป ยังมีตาแห้ง การใช้สารนิโคติน แอลกอฮอล์ การเพ่งหน้าจอนาน หรือยาบางชนิดเข้ามาเกี่ยวข้องได้ด้วย

ดังนั้นจึงไม่มีหลักฐานรองรับตัวเลขว่า ร้อยละ 95 ของตากระตุกเกิดจากการขาดแมกนีเซียม และตากระตุกเพียงอย่างเดียวก็ไม่ใช่เครื่องยืนยันว่าร่างกายขาดแร่ธาตุนี้ ภาวะโภชนาการไม่เพียงพอเป็นหนึ่งในสาเหตุที่เป็นไปได้ แต่แหล่งข้อมูลทางการแพทย์จัดว่าเกิดไม่บ่อยเมื่อเทียบกับพฤติกรรมประจำวันข้างต้น

ทำไมกาแฟกับคืนที่นอนน้อยจึงมักมาคู่กัน

คาเฟอีนช่วยให้ตื่นตัว แต่เมื่อดื่มมากเกินความไวของแต่ละคน ระบบประสาทและกล้ามเนื้ออาจไวต่อการกระตุ้นขึ้น ขณะเดียวกันการอดนอนและความเครียดก็ทำให้ร่างกายฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่ พอทั้งสามอย่างซ้อนกัน เปลือกตาซึ่งมีกล้ามเนื้อเล็กและขยับตลอดวันจึงแสดงอาการออกมาได้ชัด

แมกนีเซียมมีบทบาทต่อการทำงานของประสาทและกล้ามเนื้อจริง แต่ไม่ควรรีบซื้ออาหารเสริมเพียงเพราะเปลือกตากระตุก หากกินอาหารได้ตามปกติ ให้เริ่มจากมื้อที่หลากหลาย เช่น ถั่ว เมล็ดพืช ผักใบเขียว และธัญพืชก่อน ผู้ที่มีโรคไต ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาอยู่ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้อาหารเสริม เพราะการได้รับมากเกินก็มีผลข้างเคียงได้

ลองแก้จากสิ่งที่เห็นได้ในวันนั้น

• นอนให้พอ และหลีกเลี่ยงการชดเชยด้วยกาแฟหลายแก้ว

• ลดคาเฟอีนลงชั่วคราว โดยเฉพาะช่วงบ่ายและเย็น

• พักสายตาจากหน้าจอเป็นระยะ กะพริบตาให้เต็มครั้ง และดูแลเรื่องตาแห้ง

• ดื่มน้ำตามปกติ กินอาหารให้ครบมื้อ และสังเกตว่าอาการสัมพันธ์กับยาใหม่หรือไม่

ไมโอไคเมียส่วนใหญ่ไม่อันตรายและมักหายเองภายในไม่กี่วันถึงหลายสัปดาห์เมื่อจัดการตัวกระตุ้นได้ จุดสำคัญคืออย่าเพ่งจ้องอาการทุกนาที เพราะความกังวลเองอาจกลายเป็นอีกตัวกระตุ้นหนึ่งได้

เมื่อไรควรพบจักษุแพทย์

ควรนัดตรวจหากอาการเป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ รบกวนงานหรือการมองเห็น เปลือกตากระตุกจนปิดตาเอง อาการลามไปแก้มหรือใบหน้าข้างเดียว หรือมีตาแดง บวม เจ็บ หนังตาตก อ่อนแรง ชา หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป โดยเฉพาะการมองเห็นเปลี่ยนแปลงควรได้รับการประเมินเร็ว ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียงความเครียด

เปลือกตาที่กระตุกจึงไม่ได้กำลังทำนายเหตุการณ์ข้างหน้า แต่เป็นสัญญาณเล็กๆ ให้ย้อนดูคืนที่นอนไม่พอ แก้วกาแฟที่เพิ่มขึ้น และเวลาที่ใช้เพ่งหน้าจอ หากปรับสิ่งเหล่านี้แล้วอาการยังอยู่หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย การตรวจตาคือคำตอบที่ตรงกว่าเดาไปตามความเชื่อ