จากแชมป์ AGT สู่คำถามของพ่อแม่ไทย ถึงเวลามี “งบให้ลูกค้นหาตัวเอง” หรือยัง?

รางวัล 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อาจเป็นสิ่งที่คนทั้งโลกมองเห็นจากชัยชนะของ “เนเน่ รอยัล” เยาวชนไทยวัย 16 ปี บนเวที America’s Got Talent แต่ถ้ามองย้อนกลับไป สิ่งที่น่าสนใจกว่าเงินรางวัล คือสิ่งที่เกิดขึ้นก่อนวันนั้นหลายปี

ก่อนจะกลายเป็นแชมป์ AGT เนเน่เริ่มต้นเล่นกีตาร์มาตั้งแต่อายุ 7 ปี ผ่านการฝึกฝน สะสมประสบการณ์ และพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง จนความสามารถของเด็กคนหนึ่งจากภูเก็ตเดินทางไปถึงเวทีระดับโลก

เรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามที่น่าสนใจสำหรับครอบครัวไทยว่า

นอกจากเก็บเงินไว้เป็นค่าเทอมให้ลูกแล้ว เราเคยกันเงินไว้ให้ลูก “ค้นหาว่าตัวเองเก่งอะไร” หรือยัง?

ค่าใช้จ่ายที่เปลี่ยนอนาคต อาจไม่ได้อยู่ในใบแจ้งค่าเทอม

เวลาพูดถึงการวางแผนอนาคตลูก สิ่งแรกที่พ่อแม่ส่วนใหญ่นึกถึงมักเป็นค่าเทอม ค่าเรียนพิเศษ เงินเรียนมหาวิทยาลัย หรือเงินก้อนสำหรับเรียนต่อต่างประเทศ

แต่โลกของเด็กวันนี้ไม่เหมือนเมื่อ 20–30 ปีก่อนแล้ว

เด็กคนหนึ่งอาจค้นพบตัวเองจากกีตาร์ เปียโน ฟุตบอล วาดภาพ เขียนโปรแกรม ทำแอนิเมชัน ถ่ายภาพ สร้างคอนเทนต์ หรือทักษะบางอย่างที่ไม่มีอยู่ในหลักสูตรการศึกษาปกติ

และด้วยเทคโนโลยี เด็กสามารถสร้างผลงานให้คนจำนวนมากเห็นได้ตั้งแต่อายุยังน้อย ความสามารถบางอย่างจึงไม่ได้เป็นเพียง “งานอดิเรก” อีกต่อไป แต่อาจต่อยอดเป็นอาชีพและสร้างรายได้ในอนาคตได้จริง

คอร์สเรียนดนตรี อุปกรณ์กีฬา แท็บเล็ตวาดรูป ค่าเรียนศิลปะ ค่าประกวด หรือแม้แต่ค่าเดินทางพาลูกไปทดลองทำกิจกรรมต่างๆ จึงอาจเป็นค่าใช้จ่ายอีกประเภทหนึ่งที่ครอบครัวควรนำมาคิดในการวางแผนอนาคต

ไม่ใช่เพราะลูกทุกคนต้องเป็นแชมป์

แต่เพราะเด็กทุกคนควรมีโอกาสค้นพบว่า ตัวเองทำอะไรได้ดีและมีความสุขกับอะไร

มี “ทุนการศึกษา” แล้ว อาจต้องมี “ทุนค้นหาศักยภาพ” ด้วย

หลายบ้านมีบัญชีเงินออมเพื่อการศึกษา มีประกันสุขภาพ มีเงินสำรองฉุกเฉิน หรือวางแผนเกษียณให้พ่อแม่

แต่สิ่งหนึ่งที่ยังไม่ค่อยถูกพูดถึง คือเงินที่กันไว้สำหรับให้ลูก “ลอง”

ลองเรียนดนตรี
ลองเล่นกีฬา
ลองวาดรูป
ลองเขียนโปรแกรม
ลองทำสิ่งที่เขาสนใจ

บางอย่างลองแล้วอาจไม่ใช่

บางอย่างเรียนไป 6 เดือนแล้วเลิก

และบางอย่างอาจกลายเป็นสิ่งที่เด็กคนนั้นรักไปตลอดชีวิต

ในมุมของ เคทีซี หรือ บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) แนวคิดหนึ่งที่ครอบครัวยุคใหม่อาจนำมาปรับใช้ได้ คือการมี “Future Skills Fund” หรือเงินทุนพัฒนาศักยภาพลูก แยกออกจากเงินค่าเทอม

ไม่จำเป็นต้องเป็นเงินก้อนใหญ่ และไม่จำเป็นต้องตั้งเป้าว่าจ่ายเงินแล้วลูกต้องเก่งหรือสร้างรายได้กลับมา

แต่เป็นงบที่เปิดพื้นที่ให้เด็กได้ทดลอง ค้นหา และพัฒนาความสนใจของตัวเองอย่างต่อเนื่อง

เพราะก่อนจะรู้ว่าเก่งอะไร เด็กอาจต้องผ่านคำว่า “ไม่ใช่” มาหลายครั้งเหมือนกัน

แต่อย่าทุ่มจนการเงินทั้งบ้านพัง

อีกด้านหนึ่งที่พ่อแม่ต้องระวังคือ เมื่ออยากสนับสนุนลูกมากที่สุด ค่าใช้จ่ายก็สามารถเพิ่มขึ้นได้โดยไม่รู้ตัว

ทั้งค่าเรียนพิเศษ คอร์สเสริมทักษะ อุปกรณ์เฉพาะทาง ค่าเดินทาง ค่าสมัครแข่งขัน หรือค่าเรียนกับครูเฉพาะด้าน

จาก “อยากเปิดโอกาสให้ลูก” อาจกลายเป็นภาระการเงินของครอบครัวได้

ดังนั้น สิ่งสำคัญอาจไม่ใช่การถามว่า

“ต้องใช้เงินเท่าไร ลูกถึงจะเก่ง?”

แต่ควรถามว่า

“ครอบครัวเราสามารถสนับสนุนลูกได้เท่าไร โดยที่ชีวิตของทุกคนยังมั่นคง?”

วิธีคิดอาจเริ่มง่ายๆ จากการตั้งงบพัฒนาทักษะรายเดือนหรือรายปี แยกจากค่าใช้จ่ายประจำ ทยอยเก็บล่วงหน้าสำหรับกิจกรรมที่มีค่าใช้จ่ายสูง และคอยดู “พัฒนาการของลูก” มากกว่าคอยดูว่าเขาได้รางวัลหรือไม่

เพราะโอกาสของลูกมีต้นทุน

แต่ต้นทุนนั้นไม่ควรแลกมาด้วยความเปราะบางทางการเงินของทั้งครอบครัว

เด็กหาเงินได้เร็วขึ้น ก็ยิ่งต้องรู้จักบริหารเงินเร็วขึ้น

โลกยุคใหม่ยังทำให้เด็กบางคนสร้างรายได้จากความสามารถได้เร็วกว่าคนรุ่นก่อนมาก

นักกีฬา นักดนตรี ครีเอเตอร์ นักวาดภาพ นักออกแบบ หรือเด็กที่มีทักษะด้านเทคโนโลยี บางคนสามารถเริ่มมีรายได้ตั้งแต่ยังเรียนไม่จบ

ตรงนี้เองที่ “ทักษะหาเงิน” ต้องเดินคู่กับ “ทักษะบริหารเงิน”

รู้จักออม
รู้จักแบ่งใช้
เข้าใจว่ารายได้อาจไม่ได้เข้ามาเท่ากันทุกเดือน
และรู้ว่ารายได้ก้อนใหญ่ในวันนี้ ไม่ได้หมายถึงความมั่นคงตลอดไป

นี่คือเหตุผลที่เคทีซีมองว่า Financial Literacy หรือความรู้ทางการเงิน ไม่ควรเริ่มต้นเมื่อเด็กมีบัตรเครดิตหรือเริ่มทำงานเท่านั้น แต่ควรเป็นทักษะชีวิตที่ค่อยๆ เรียนรู้ได้ตั้งแต่วัยเด็ก

ยิ่งเด็กเริ่มสร้างรายได้เร็วเท่าไร เรื่องนี้ยิ่งสำคัญเร็วขึ้นเท่านั้น

สิ่งที่มีค่ากว่าเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์

วันนี้ชื่อของ “เนเน่ รอยัล” ถูกพูดถึงพร้อมกับตำแหน่งแชมป์และเงินรางวัลระดับล้านดอลลาร์

แต่ถ้ามองในระยะยาว สินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดของเด็กคนหนึ่งอาจไม่ใช่เงินรางวัลที่ได้รับในวันที่ชนะ

แต่คือ ทักษะ ความสามารถ วินัย ความกล้าที่จะขึ้นเวที และประสบการณ์ที่สะสมมาตลอดหลายปี

ไม่มีใครรู้ว่าลูกของเราจะเป็นนักดนตรี นักกีฬา วิศวกร ศิลปิน นักออกแบบ นักวิทยาศาสตร์ หรือทำอาชีพอะไรในอนาคต

หน้าที่ของพ่อแม่จึงอาจไม่ใช่การกำหนดคำตอบให้ลูกตั้งแต่วันนี้

แต่อาจเป็นการเตรียมทั้ง “โอกาส” และ “พื้นที่ทางการเงิน” ให้เขามีสิทธิ์ค้นหาคำตอบนั้นด้วยตัวเอง

เพราะบางครั้ง การลงทุนที่ให้ผลตอบแทนดีที่สุด อาจไม่ใช่สิ่งที่อยู่ในตลาดหุ้นหรือบัญชีเงินฝาก

แต่อาจเป็นเงินก้อนเล็กๆ ที่ทำให้เด็กคนหนึ่งได้ลองทำสิ่งที่รัก จนวันหนึ่งค้นพบว่านั่นคือสิ่งที่เขาทำได้ดีที่สุด

และไม่จำเป็นต้องรอให้โลกค้นพบเขาก่อน
แค่ให้เขามีโอกาสค้นพบตัวเอง ก็ถือว่าการลงทุนนั้นเริ่มให้ผลตอบแทนแล้ว