ผลไม้ขึ้นรา ตัดส่วนที่เป็นราออกแล้วกินต่อได้ไหม? เรื่องใกล้ตัวที่หลายคนอาจเข้าใจผิด
หลายคนน่าจะเคยเจอสถานการณ์แบบนี้กันมาบ้าง เปิดตู้เย็นออกมาแล้วพบว่าสตรอว์เบอร์รีที่ซื้อไว้เริ่มมีปุยสีขาวขึ้นอยู่บนลูกหนึ่ง หรือแอปเปิลที่เก็บไว้นานเริ่มมีจุดสีเขียวหรือดำอยู่บริเวณเปลือก คำถามที่ตามมาก็คือ “ถ้าตัดส่วนที่ขึ้นราออกไปแล้ว ส่วนที่เหลือยังสามารถกินได้หรือไม่?” เพราะบางครั้งผลไม้ทั้งลูกก็ยังดูดีอยู่มาก จะทิ้งไปทั้งลูกก็รู้สึกเสียดาย
คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับชนิดและลักษณะของผลไม้ แต่สำหรับผลไม้ที่มีเนื้อนิ่มและมีน้ำอยู่มาก การตัดเฉพาะบริเวณที่มองเห็นราแล้วนำส่วนที่เหลือมากินต่อไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัยนัก โดยเฉพาะผลไม้จำพวกสตรอว์เบอร์รี ลูกพีช ลูกพลัม องุ่น มะเขือเทศ และผลไม้เนื้อนิ่มอื่น ๆ เพราะสิ่งที่เราเห็นบนผิวอาจเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการเจริญเติบโตของเชื้อราเท่านั้น
สาเหตุสำคัญอยู่ที่ธรรมชาติของเชื้อรา สิ่งที่เราเรียกว่า “รา” ซึ่งมองเห็นเป็นปุยฟู ๆ สีขาว เขียว น้ำเงิน หรือดำบนอาหารนั้น ไม่ได้หมายความว่าส่วนที่มองเห็นคือเชื้อราทั้งหมด เชื้อราประกอบด้วยเส้นใยขนาดเล็กจำนวนมากที่สามารถแทรกเข้าไปในอาหารได้ เส้นใยเหล่านี้บางครั้งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า และในอาหารที่มีความชื้นสูงก็สามารถแพร่กระจายเข้าไปใต้ผิวได้ง่ายกว่าที่เราคิด
ลองนึกภาพสตรอว์เบอร์รีลูกหนึ่งที่มีปุยราขึ้นอยู่เพียงบริเวณปลายลูก แม้เราจะมองเห็นราอยู่แค่จุดเดียว แต่ไม่ได้หมายความว่าส่วนที่เหลือของลูกนั้นปราศจากการปนเปื้อนเสมอไป เพราะสตรอว์เบอร์รีมีเนื้ออ่อนและมีน้ำอยู่มาก สภาพเช่นนี้เอื้อต่อการแพร่กระจายของเชื้อรา จึงเป็นเหตุผลที่แนวทางด้านความปลอดภัยอาหารแนะนำให้ ทิ้งผลไม้เนื้อนิ่มที่ขึ้นราแทนการตัดเฉพาะจุด
นอกจากตัวเชื้อราแล้ว ยังมีอีกเรื่องที่น่ากังวลกว่าคือ สารพิษจากเชื้อรา หรือ Mycotoxins เพราะเชื้อราบางชนิดสามารถสร้างสารพิษบางประเภทขึ้นมาได้ สารเหล่านี้ไม่ได้จำเป็นต้องอยู่เฉพาะบริเวณที่เราเห็นเชื้อราเท่านั้น และสารพิษบางชนิดสามารถคงอยู่ในอาหารได้แม้ผ่านกระบวนการบางอย่างแล้วก็ตาม ตัวอย่างหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับผลไม้คือ พาทูลิน (Patulin) ซึ่งสามารถสร้างโดยเชื้อราบางชนิดที่เจริญบนผลไม้ โดยเฉพาะแอปเปิลที่เน่าเสีย และเป็นเหตุผลหนึ่งที่ไม่ควรนำผลไม้ขึ้นราหรือเน่าเสียไปใช้ทำน้ำผลไม้โดยคิดว่าการแปรรูปจะทำให้ปลอดภัยเสมอไป
อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้นที่น่าสนใจ เพราะ ไม่ใช่อาหารทุกชนิดที่ขึ้นราจะต้องทิ้งทั้งหมดเสมอไป ผลไม้และผักบางชนิดมีเนื้อแน่นและมีความชื้นต่ำกว่าผลไม้เนื้อนิ่ม เช่น แครอต กะหล่ำปลี พริกหวาน หรือผักผลไม้เนื้อแน่นบางประเภท หากมีจุดขึ้นราเพียงเล็กน้อย แนวทางของ USDA ระบุว่าสามารถตัดบริเวณที่ขึ้นราออกได้ โดยควรตัดออกให้กว้างและลึกจากจุดที่เป็นราอย่างน้อยประมาณ 1 นิ้ว หรือ 2.5 เซนติเมตร และควรหลีกเลี่ยงไม่ให้มีดสัมผัสบริเวณที่ขึ้นราโดยตรง เพื่อไม่ให้มีดนำเชื้อไปปนเปื้อนส่วนที่ดี
ตรงนี้จึงทำให้เกิดหลักจำง่าย ๆ ว่า “นิ่มและชื้นมาก = ทิ้งทั้งชิ้น ส่วนเนื้อแน่นและความชื้นต่ำ = อาจตัดออกได้ในบางกรณี”
ตัวอย่างเช่น หากสตรอว์เบอร์รีมีราขึ้นเพียงจุดเดียว ก็ควรทิ้งลูกนั้น ไม่ควรใช้มีดตัดส่วนที่เป็นราออกแล้วกินอีกครึ่งหนึ่ง เพราะเนื้อของสตรอว์เบอร์รีมีความนิ่มและชื้นสูง เช่นเดียวกับลูกพีช ลูกพลัม องุ่น และมะเขือเทศที่เริ่มขึ้นรา ซึ่งมีโอกาสที่การปนเปื้อนจะไม่ได้จำกัดอยู่เพียงผิวด้านนอก
ในทางกลับกัน หากเป็นผักหรือผลไม้ที่มีเนื้อแน่นกว่า เช่น แครอตหรือกะหล่ำปลี และพบจุดราเล็ก ๆ เพียงบริเวณหนึ่ง การตัดส่วนที่เป็นราออกพร้อมเผื่อพื้นที่โดยรอบและด้านล่างตามคำแนะนำ อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า ทั้งนี้หากรามีจำนวนมาก เนื้อเริ่มนิ่ม มีรอยเน่า หรือไม่แน่ใจว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นเพียงราหรือเป็นการเน่าเสียชนิดอื่น การทิ้งทั้งชิ้นย่อมปลอดภัยกว่า
อีกสิ่งหนึ่งที่หลายคนอาจไม่ทันคิดคือ อย่าใช้การดม ชิม หรือล้างเพียงอย่างเดียวเป็นตัวตัดสินว่าผลไม้ขึ้นราปลอดภัยหรือไม่ เพราะเราไม่สามารถบอกชนิดของเชื้อราหรือสารพิษที่อาจเกิดขึ้นได้จากสี กลิ่น หรือรสชาติด้วยประสาทสัมผัสเพียงอย่างเดียว และการชิมอาหารที่สงสัยว่าเสียแล้วเพื่อ “ลองดูว่ายังกินได้ไหม” ก็ไม่ใช่วิธีที่เหมาะสม
หากพบผลไม้ขึ้นราในกล่องเดียวกันกับผลไม้อื่น ก็ควรแยกลูกที่ขึ้นราออกจากลูกอื่น ๆ และตรวจดูผลไม้ที่อยู่ติดกันด้วย เพราะสปอร์ของเชื้อราสามารถแพร่กระจายได้ หากผลไม้อื่นยังดูสดและไม่มีร่องรอยของรา ก็สามารถนำมาจัดการและเก็บรักษาอย่างเหมาะสมต่อได้ แต่หากพบว่าหลายลูกเริ่มขึ้นรา นิ่ม หรือมีลักษณะผิดปกติเป็นวงกว้าง การทิ้งทั้งชุดอาจเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า
ที่สำคัญคือ ไม่ใช่ว่าราทุกชนิดจะอันตรายเหมือนกันทั้งหมด เพราะในธรรมชาติและอุตสาหกรรมอาหารก็มีเชื้อราบางชนิดที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์โดยตั้งใจ เช่น เชื้อราที่ใช้ในการผลิตชีสบางประเภท แต่ราเหล่านั้นอยู่ภายใต้กระบวนการผลิตและการควบคุมที่เหมาะสม แตกต่างจากเชื้อราที่เกิดขึ้นเองบนผลไม้ที่เราเก็บไว้ในบ้าน ดังนั้นจึงไม่ควรนำหลักคิดว่า “ราบางชนิดกินได้” ไปใช้กับผลไม้ที่ขึ้นราโดยไม่ได้ตั้งใจ
ท้ายที่สุดแล้ว การทิ้งผลไม้ขึ้นราอาจดูเหมือนเป็นการสิ้นเปลือง โดยเฉพาะเมื่อราปรากฏอยู่เพียงจุดเล็ก ๆ แต่ในกรณีของผลไม้เนื้อนิ่ม การยอมเสียผลไม้หนึ่งลูกอาจดีกว่าการเสี่ยงกับสิ่งที่เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เพราะสิ่งที่เห็นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการเจริญเติบโตของเชื้อราเท่านั้น
ดังนั้น หากเปิดตู้เย็นแล้วพบว่า สตรอว์เบอร์รี ลูกพีช ลูกพลัม องุ่น หรือผลไม้เนื้อนิ่มขึ้นรา อย่าคิดเพียงว่า “ตัดตรงนี้ออกก็น่าจะพอ” แต่ควรทิ้งผลไม้ลูกนั้นไป ส่วนผลไม้หรือผักที่มีเนื้อแน่นและความชื้นต่ำบางชนิดอาจตัดบริเวณที่ขึ้นราออกได้อย่างเหมาะสมตามหลักความปลอดภัยอาหาร
เพราะบางครั้ง สิ่งที่เราเห็นว่าเป็นเพียง “จุดราเล็ก ๆ” อาจเป็นเพียงยอดของสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ภายใน และสำหรับอาหารแล้ว การประหยัดเพียงไม่กี่บาทอาจไม่คุ้มกับความเสี่ยงที่มองไม่เห็นเลย 🍓🍎
เขียนโดย dukedick
เขียนนิยายแฟนตาซีสนุกๆด้วย ในนามปากกา เหมียวกุ่ย หาอ่านได้ที่ Meb Market และ ReadAwrite ครับ ค้นหาด้วย นามปากกาได้เลยครับ หรือค้นหาใน Google ก็ได้ครับ ^_^
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ส่งพัสดุข้ามจังหวัด ทำไมถึงถึงมือผู้รับเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ? 🚚
ขายแพงแล้วคนแย่งกันซื้อ! ทำไมร้านหรูยิ่งตั้งราคาสูง คนบางกลุ่มยิ่งอยากได้
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
ทรัพย์ในซอง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นบน-ล่าง เผยชุดสองตัวและสามตัว
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ทำไมห้าง Big C ถึงมีข่าวทยอยปิดบางสาขา ทั้งที่อยู่ในทำเลดีและเดินทางสะดวก
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
เปิดสถิติหวย 1 ธันวาคม 2569 ย้อนหลัง 5 ปี เทียบเลข 2 ตัวที่ยังไม่เคยออก มีชุดไหนน่าจับตาบ้าง?
ดื่มกาแฟทุกเช้า ลำไส้จะเป็นอย่างไร ? นักวิจัยเดนมาร์กพบ 3 ความเปลี่ยนแปลง
ชาวบ้านดูเลขอะไรจากข่าวงูเข้าบ้านและรถ
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิด 10 อันดับจังหวัดที่มีค่าครองชีพถูกที่สุดในไทย ปี 2569 อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น
ทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ย
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ไขปริศนาเกาะลวงตา "Buss Island" จากบันทึกการเดินทางกลางทะเลสู่แผนที่โลกที่ไม่มีอยู่จริง


