พยาบาลต้องใช้เงินเรียนทั้งหมดเท่าไร? เปิดค่าเทอม ค่าใช้จ่ายระหว่างเรียน และเงินเดือนหลังจบ

การเรียนพยาบาลเป็นหนึ่งในหลักสูตรที่มีค่าใช้จ่ายหลายส่วน ไม่ใช่แค่ค่าเทอม เพราะตลอด 4 ปี นักศึกษาต้องมีทั้งชุดนักศึกษา ชุดปฏิบัติการ อุปกรณ์การเรียน อุปกรณ์สำหรับฝึกปฏิบัติ ค่าเดินทางขึ้นวอร์ด ค่าที่พัก และค่าใช้จ่ายในการดำเนินชีวิต

 

สำหรับคนที่กำลังวางแผนเรียนพยาบาลในปี 2569 ตัวเลขค่าเทอมมีความแตกต่างกันมากตามมหาวิทยาลัย ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ประกาศค่าธรรมเนียมการศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิตตั้งแต่ปีการศึกษา 2569 ที่ 26,500 บาทต่อภาคการศึกษา ขณะที่มหาวิทยาลัยมหิดลระบุค่าใช้จ่ายโดยประมาณ 25,000 บาทต่อภาคการศึกษา หรือประมาณ 200,000 บาทตลอดหลักสูตร สำหรับหลักสูตรที่ระบุในข้อมูลดังกล่าว

 

1. ค่าเทอม 4 ปี ต้องเตรียมประมาณเท่าไร

 

ถ้าเป็นมหาวิทยาลัยที่คิดค่าเล่าเรียนประมาณ 25,000–30,000 บาทต่อภาคเรียน และเรียน 2 ภาคต่อปี เป็นเวลา 4 ปี ค่าเล่าเรียนเฉพาะส่วนนี้จะอยู่ประมาณ 200,000–240,000 บาท

 

แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกมหาวิทยาลัยจะอยู่ในช่วงนี้

 

ตัวอย่างที่เห็นความแตกต่างชัดเจนคือมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ระบุค่าธรรมเนียมการศึกษาพยาบาล 45,000 บาทต่อภาคการศึกษา และ 360,000 บาทตลอดหลักสูตร 4 ปี

 

ขณะที่มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุลระบุค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตรปีการศึกษา 2569 ประมาณ 554,000 บาท

 

ส่วนมหาวิทยาลัยคริสเตียนระบุประมาณการค่าหน่วยกิต ค่าบำรุงการศึกษา ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ สำหรับนักศึกษาพยาบาลปีการศึกษา 2569 รวมประมาณ 510,790 บาท และยังมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมตลอดหลักสูตรประมาณ 157,404 บาท ตามรายละเอียดของมหาวิทยาลัย

 

จึงเห็นได้ว่าค่าเรียนพยาบาลตั้งแต่เริ่มต้นจนจบอาจมีตั้งแต่ หลักแสนต้น ๆ ไปจนถึงมากกว่า 5 แสนบาท ขึ้นอยู่กับสถาบันและรายการที่รวมอยู่ในค่าใช้จ่าย

 

2. ค่าสมัครและค่ารายงานตัว

 

ก่อนเข้าเรียนจริงจะมีค่าใช้จ่ายช่วงสมัคร เช่น ค่าสมัครสอบ ค่าธรรมเนียมการชำระเงิน ค่ารายงานตัว หรือค่าแรกเข้า

 

ตัวอย่างมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร ปีการศึกษา 2569 ระบุค่าสมัคร 200 บาท บวกค่าธรรมเนียมชำระเงิน 5 บาท และมีค่าธรรมเนียมแรกเข้า 1,350 บาท ส่วนค่าเทอมระบุ 55,000 บาทต่อภาคเรียน

 

ดังนั้นช่วงสมัครเรียนควรเผื่อเงินไว้อย่างน้อยหลักร้อยถึงหลักพัน และต้องตรวจประกาศของสถาบันที่สมัครโดยตรง

 

3. ชุดนักศึกษาและชุดพยาบาล

 

ค่าใช้จ่ายอีกก้อนที่นักเรียนต้องเตรียมตั้งแต่ปีแรกคือเครื่องแบบ

 

โดยทั่วไปอาจมี

 

ชุดนักศึกษา

ชุดปฏิบัติการพยาบาล

รองเท้าสำหรับปฏิบัติงาน

ถุงเท้า

ป้ายชื่อ

เข็มและอุปกรณ์ประกอบเครื่องแบบ

ชุดสำหรับฝึกงานหรือขึ้นวอร์ด

 

หากวางงบแบบเผื่อเหลือเผื่อขาด อาจเตรียมประมาณ 5,000–10,000 บาทในช่วงเริ่มต้น และอาจต้องซื้อเพิ่มระหว่าง 4 ปีหากชุดหรือรองเท้าเสื่อมสภาพ

 

4. ค่าอุปกรณ์พยาบาล

 

นักศึกษาพยาบาลต้องใช้อุปกรณ์สำหรับฝึกทักษะและเรียนภาคปฏิบัติ เช่น หูฟังแพทย์ เครื่องวัดความดัน อุปกรณ์สำหรับฝึกทักษะ และเครื่องเขียนหรืออุปกรณ์ที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ

 

งบส่วนนี้ขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยและรายการที่กำหนดให้นักศึกษาจัดซื้อเอง หากเผื่อไว้ประมาณ 5,000–15,000 บาทตลอดหลักสูตร จะช่วยให้มีงบสำหรับอุปกรณ์ส่วนตัวมากขึ้น แต่ไม่ควรใช้ตัวเลขนี้แทนรายการค่าใช้จ่ายของมหาวิทยาลัยโดยตรง

 

5. ค่าเดินทางไปฝึกปฏิบัติ

 

นี่เป็นค่าใช้จ่ายที่หลายคนมองข้าม เพราะการเรียนพยาบาลไม่ได้อยู่แต่ในห้องเรียน นักศึกษาต้องออกฝึกปฏิบัติในโรงพยาบาลและสถานบริการสุขภาพตามแผนของหลักสูตร

 

หากต้องเดินทางไปโรงพยาบาลทุกวัน ค่าเดินทางอาจกลายเป็นเงินก้อนใหญ่

 

ตัวอย่าง หากเสียค่าเดินทางวันละ 60 บาท และมีวันที่ต้องเดินทางประมาณ 200 วันต่อปี จะเท่ากับประมาณ 12,000 บาทต่อปี

 

ถ้าคิด 4 ปี จะอยู่ที่ประมาณ 48,000 บาท

 

แต่ถ้ามหาวิทยาลัยจัดสถานที่ฝึกใกล้ที่พัก ค่าใช้จ่ายอาจต่ำกว่านี้มาก

 

6. ค่าอาหารระหว่างเรียน

 

หากซื้ออาหารกลางวันและเครื่องดื่มวันละประมาณ 60 บาท และใช้ชีวิตในมหาวิทยาลัยหรือโรงพยาบาลประมาณ 200 วันต่อปี จะอยู่ที่ประมาณ 12,000 บาทต่อปี

 

ตลอด 4 ปีประมาณ 48,000 บาท

 

หากรวมอาหารเช้า อาหารเย็น และค่าใช้จ่ายในวันหยุด ค่าใช้ชีวิตจริงจะสูงขึ้นอีกมาก

 

7. ค่าหอพัก

 

สำหรับคนที่ไม่ได้เรียนใกล้บ้าน ค่าที่พักเป็นหนึ่งในค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่สุด

 

หากสมมติค่าหอเฉลี่ยเดือนละ 2,500–4,000 บาท และพักประมาณ 10 เดือนต่อปี จะอยู่ที่ประมาณ 25,000–40,000 บาทต่อปี

 

ตลอด 4 ปีประมาณ 100,000–160,000 บาท

 

ยังไม่รวมค่าน้ำ ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต และค่าเดินทางจากหอไปมหาวิทยาลัยหรือโรงพยาบาล

 

ดังนั้นนักศึกษาที่อยู่บ้านกับนักศึกษาที่ต้องเช่าหออาจมีต้นทุนรวมแตกต่างกันเป็นหลักแสนบาท

 

8. ค่าใช้จ่ายส่วนตัวตลอด 4 ปี

 

นอกจากค่าเรียนแล้ว ยังมีค่าโทรศัพท์ ของใช้ส่วนตัว ซักรีด หนังสือ ค่าเดินทางกลับบ้าน และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ

 

ถ้าเผื่อค่าใช้จ่ายส่วนตัวเดือนละ 2,000 บาท เป็นเวลา 10 เดือนต่อปี จะเท่ากับประมาณ 20,000 บาทต่อปี

 

4 ปีประมาณ 80,000 บาท

 

ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างสำหรับวางแผน เพราะแต่ละคนมีรูปแบบการใช้เงินไม่เหมือนกัน

 

9. ถ้ารวมค่าใช้จ่ายทั้งหมด ต้องเตรียมเงินประมาณเท่าไร?

 

ลองแบ่งเป็น 2 กรณี

 

กรณีมหาวิทยาลัยรัฐและอยู่บ้าน

 

ค่าเทอมประมาณ 200,000–300,000 บาท

ชุดและอุปกรณ์ประมาณ 10,000–25,000 บาท

ค่าเดินทางประมาณ 40,000–60,000 บาท

ค่าอาหารประมาณ 40,000–60,000 บาท

ค่าใช้จ่ายส่วนตัวประมาณ 60,000–80,000 บาท

 

รวมแบบประมาณการ 350,000–525,000 บาทตลอด 4 ปี

 

ตัวเลขจริงอาจต่ำกว่านี้หากได้รับทุน มีสวัสดิการ หรือมีค่าเทอมตามโครงสร้างที่ไม่สูง

 

กรณีต้องเช่าหอ

 

หากเพิ่มค่าหอประมาณ 100,000–160,000 บาทตลอด 4 ปี และยังมีค่าน้ำ ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต และค่าเดินทางเพิ่มเติม ค่าใช้จ่ายรวมอาจขึ้นไปประมาณ 450,000–700,000 บาทหรือมากกว่า

 

ส่วนมหาวิทยาลัยเอกชนบางแห่งมีค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตรสูงกว่านี้ ตัวอย่างที่ประกาศในปี 2569 มีทั้งประมาณ 510,790 บาท และ 554,000 บาทสำหรับค่าใช้จ่ายตลอดหลักสูตรตามแต่ละสถาบัน

 

10. เรียนจบแล้วได้เงินเดือนเท่าไร?

 

รายได้หลังจบขึ้นอยู่กับว่าเข้าทำงานโรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลเอกชน หรือหน่วยงานประเภทอื่น รวมถึงค่าตอบแทนจากเวรและลักษณะการจ้าง

 

สำหรับตำแหน่ง พยาบาลวิชาชีพปฏิบัติการ ในประกาศรับสมัครของกระทรวงสาธารณสุขปี 2569 มีการระบุเงินเดือนที่ 18,450–19,800 บาทต่อเดือน สำหรับตำแหน่งที่ประกาศนั้น

 

ตัวเลขดังกล่าวเป็น “เงินเดือน” ไม่ใช่รายได้ทั้งหมดที่พยาบาลทุกคนจะได้รับ เพราะบางตำแหน่งอาจมีค่าตอบแทนอื่นตามหลักเกณฑ์ เวร และพื้นที่ปฏิบัติงาน

 

ตัวอย่างหลักเกณฑ์กระทรวงสาธารณสุขมีค่าตอบแทนสำหรับพยาบาลวิชาชีพในบางพื้นที่/เงื่อนไข เช่น ค่าตอบแทนพื้นที่พิเศษ และค่าตอบแทนตามปริมาณงาน จึงทำให้รายรับจริงของแต่ละคนแตกต่างกัน

 

11. ถ้าทำงานไปหลายปี รายได้ก็เปลี่ยนได้

 

พยาบาลไม่ได้มีรายได้อยู่ที่เงินเดือนเริ่มต้นตลอดอาชีพ เพราะสามารถมีความก้าวหน้าในตำแหน่ง เช่น พยาบาลวิชาชีพระดับปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ เชี่ยวชาญ และทรงคุณวุฒิในระบบราชการ โดย ก.พ. มีมาตรฐานตำแหน่งสำหรับระดับต่าง ๆ ของสายงานพยาบาลวิชาชีพ

 

นอกจากนี้ยังสามารถศึกษาต่อในระดับปริญญาโทหรือหลักสูตรเฉพาะทาง เพื่อไปทำงานในสายที่มีความเชี่ยวชาญมากขึ้น

 

12. สิ่งสำคัญที่สุดก่อนเลือกเรียนพยาบาล

 

คนที่สนใจพยาบาลควรคิดค่าใช้จ่ายให้ครบทั้ง 4 ปี ไม่ใช่ดูเฉพาะค่าเทอม เพราะค่าเดินทาง ค่าอาหาร ค่าหอ และอุปกรณ์สามารถรวมกันเป็นเงินอีกหลายหมื่นหรือหลักแสนบาท

 

ขณะเดียวกันควรตรวจสอบด้วยว่าหลักสูตรที่เลือกได้รับการรับรองและเส้นทางการสอบขึ้นทะเบียนเป็นอย่างไร เพราะการเป็นพยาบาลวิชาชีพต้องผ่านกระบวนการของสภาการพยาบาล โดยสภาการพยาบาลมีการประกาศกำหนดการสอบความรู้เพื่อขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตสำหรับปี 2569 โดยเฉพาะ

 

ถ้ามองเฉพาะค่าใช้จ่าย คนที่เรียนมหาวิทยาลัยรัฐและอยู่บ้านอาจวางงบไว้ประมาณ 3.5–5 แสนบาทตลอด 4 ปี ส่วนคนที่ต้องเช่าหอหรือเลือกสถาบันที่มีค่าเล่าเรียนสูงอาจต้องเตรียม 4.5–7 แสนบาทขึ้นไป ทั้งนี้ตัวเลขเป็นกรอบประมาณการจากค่าใช้จ่ายจริงของสถาบันตัวอย่าง ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายตายตัวของหลักสูตรพยาบาลทุกแห่ง

 

หลังเรียนจบ เงินเดือนพยาบาลวิชาชีพในตำแหน่งราชการเริ่มต้นตามประกาศที่พบในปี 2569 อยู่ราว 18,450–19,800 บาทต่อเดือน ก่อนพิจารณาค่าตอบแทนอื่นที่อาจได้รับตามตำแหน่ง เวร พื้นที่ และเงื่อนไขการจ้าง