ทำไมยางรถ EV สึกเร็วกว่าที่คิด? เปิด 4 ตัวการ พร้อมวิธียืดอายุยาง

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับเรื่อง “ยางรถยนต์ไฟฟ้า” แล้วสะดุดใจกับประเด็นที่ว่า ทำไมเจ้าของรถ EV บางรายจึงรู้สึกว่ายางสึกเร็วกว่ารถยนต์เครื่องยนต์สันดาป ทั้งที่เพิ่งใช้งานมาไม่นาน

เรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่า รถ EV ทุกคันจะต้องเปลี่ยนยางเร็วกว่าเสมอไป เพราะอายุยางขึ้นอยู่กับรุ่นรถ ชนิดยาง น้ำหนักบรรทุก สภาพถนน แรงดันลม และพฤติกรรมการขับขี่ด้วย แต่รถไฟฟ้ามีลักษณะเฉพาะหลายอย่างที่ทำให้ยางต้องรับภาระมากขึ้น โดยเฉพาะ “น้ำหนัก” และ “แรงบิดทันที”

4 สาเหตุที่ทำให้ยาง EV สึกได้เร็ว

1. น้ำหนักรถที่เพิ่มขึ้นจากแบตเตอรี่

รถ EV หลายรุ่นมีน้ำหนักมากกว่ารถเครื่องยนต์สันดาปที่มีขนาดใกล้เคียงกัน เนื่องจากต้องติดตั้งชุดแบตเตอรี่ขนาดใหญ่ น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นหมายถึงยางต้องรองรับภาระมากขึ้นตลอดเวลา

Michelin ระบุว่า น้ำหนักแบตเตอรี่และแรงบิดสูงของมอเตอร์เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการสึกของยาง ขณะที่รถ EV จึงต้องใช้ยางที่รองรับน้ำหนักและแรงที่เกิดขึ้นได้เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเหมารวมว่ารถ EV ทุกคันหนักกว่ารถน้ำมันในสัดส่วนเท่ากัน เพราะน้ำหนักจริงแตกต่างกันไปตามรุ่นและการออกแบบรถ

2. แรงบิดมาเร็วและแรงเมื่อกดคันเร่ง

นี่เป็นอีกจุดที่เจ้าของรถ EV สัมผัสได้ชัด มอเตอร์ไฟฟ้าสามารถส่งแรงบิดได้อย่างรวดเร็ว ทำให้รถพุ่งออกตัวได้ทันที หากผู้ขับขี่เร่งแรงหรือออกตัวแบบกระชาก แรงที่ส่งผ่านไปยังล้อจะเพิ่มขึ้น และทำให้หน้ายางต้องรับภาระมากขึ้น

Michelin ระบุว่า น้ำหนักที่เพิ่มขึ้นและแรงบิดของรถ EV ทำให้เกิดการถ่ายน้ำหนักที่รุนแรงขึ้น ซึ่งมีผลต่อการสึกของยาง ดังนั้นรถไฟฟ้าที่ขับแบบกดคันเร่งหนักเป็นประจำ ย่อมมีโอกาสทำให้ยางสึกเร็วกว่าการขับอย่างนุ่มนวล

3. ระบบ Regenerative Braking ก็มีแรงผ่านยาง แต่ไม่ควรเข้าใจว่าเป็นตัวการหลัก

รถ EV ใช้ระบบเบรกแบบสร้างพลังงานกลับ หรือ Regenerative Braking เพื่อเปลี่ยนพลังงานจากการชะลอรถกลับไปเป็นพลังงานไฟฟ้าเก็บไว้ในแบตเตอรี่

ในช่วงที่รถกำลังชะลอ แรงที่เกิดขึ้นยังถ่ายทอดผ่านล้อและยางอยู่ แต่การบอกว่า Regenerative Braking เป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้ยางหมดเร็วนั้นถือว่าเป็นการสรุปที่กว้างเกินไป เพราะระบบนี้ช่วยลดการใช้เบรกเสียดทานและลดการสึกของผ้าเบรกได้อย่างชัดเจน

ดังนั้น ปัจจัยที่ควรให้ความสำคัญกับยางมากกว่าคือ น้ำหนักรถ แรงบิด การเร่งและการชะลอ รวมถึงลักษณะการขับขี่โดยรวม

4. ยาง EV ต้องรับทั้งเรื่องการประหยัดพลังงานและแรงจากตัวรถ

ยางสำหรับรถไฟฟ้าจำนวนมากถูกออกแบบให้มีแรงต้านการหมุนต่ำ หรือ Low Rolling Resistance เพื่อช่วยลดการสูญเสียพลังงานและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานของรถ

แต่ไม่ได้หมายความว่า “ยางแรงต้านต่ำจะหมดเร็ว” เสมอไป ปัจจุบันผู้ผลิตยางพัฒนาส่วนผสม โครงสร้าง และลายดอกยางให้สามารถรับน้ำหนักและแรงบิดของรถ EV พร้อมกับลดแรงต้านการหมุน

Bridgestone เองก็ระบุว่าการพัฒนายางสำหรับ EV ต้องรับมือกับภาระจากน้ำหนักและแรงบิด พร้อมพยายามรักษาอายุการใช้งานของดอกยางเอาไว้

แล้วเจ้าของรถ EV ควรดูแลอย่างไร?

1. เติมลมตามค่าที่ผู้ผลิตรถกำหนด

เรื่องนี้สำคัญกว่าการจำว่าต้องเติมลมเท่าไรแบบตายตัว เพราะรถแต่ละรุ่นมีค่าที่เหมาะสมไม่เท่ากัน ควรดูค่าจากสติกเกอร์บริเวณประตูรถหรือคู่มือรถ และตรวจแรงดันอย่างสม่ำเสมอ

Bridgestone ระบุว่าแรงดันลมที่ไม่เหมาะสมสามารถทำให้ยางสึกเร็วและสึกไม่สม่ำเสมอได้

2. อย่าออกตัวกระชากโดยไม่จำเป็น

รถ EV เร่งได้ไวอยู่แล้ว การกดคันเร่งเต็มกำลังทุกครั้งที่ออกตัวไม่ได้ช่วยให้ยางมีอายุยืนขึ้น การเร่งอย่างนุ่มนวลช่วยลดภาระที่เกิดขึ้นกับหน้ายาง และยังช่วยประหยัดพลังงานอีกทางหนึ่ง

3. ตรวจศูนย์ล้อและสภาพยาง

หากพบว่ายางด้านใดด้านหนึ่งสึกมากผิดปกติ หรือดอกยางสึกเป็นบั้ง ไม่ควรคิดเพียงว่าเป็นเพราะรถ EV หนัก เพราะอาจเกี่ยวข้องกับแรงดันลม ศูนย์ล้อ ช่วงล่าง หรือการใช้งานด้วย

4. สลับยางเมื่อถึงระยะที่ผู้ผลิตรถหรือยางกำหนด

ไม่ควรยึดตัวเลข 10,000 กิโลเมตรเป็นกฎตายตัวสำหรับรถทุกคัน เพราะรูปแบบการสึกและตำแหน่งขับเคลื่อนแตกต่างกัน ควรตรวจคู่มือรถและคำแนะนำของผู้ผลิตยางเป็นหลัก

สรุป

ยางรถ EV ที่สึกเร็วไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว และไม่ใช่ว่ารถไฟฟ้าทุกคันจะต้องเปลี่ยนยางเร็วกว่ารถน้ำมันเสมอไป

สิ่งที่ทำให้รถ EV มีความท้าทายกับยางมากขึ้นคือ น้ำหนักจากแบตเตอรี่ แรงบิดที่มาอย่างรวดเร็ว และแรงจากการเร่งหรือชะลอรถ ขณะที่ยางยุคใหม่ก็ถูกพัฒนาให้รองรับลักษณะการใช้งานดังกล่าวโดยเฉพาะ

สำหรับเจ้าของรถ สิ่งที่ทำได้ง่ายที่สุดคือ รักษาแรงดันลมให้ถูกต้อง ขับไม่กระชาก ตรวจการสึกของดอกยาง และดูแลศูนย์ล้อกับช่วงล่างตามระยะ เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดการสึกผิดปกติและยืดอายุยางได้ โดยไม่ต้องรอให้ดอกยางเหลือน้อยจนต้องเสียเงินเปลี่ยนชุดใหม่

แหล่งที่มา

• Michelin – ข้อมูลเกี่ยวกับยางสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า น้ำหนักแบตเตอรี่ แรงบิด การสึกของยาง และแนวทางยืดอายุยาง
• Bridgestone – ข้อมูลเกี่ยวกับยาง EV แรงบิด อายุการใช้งาน และเทคโนโลยีลดแรงต้านการหมุน
• Bridgestone – ข้อมูลสาเหตุการสึกของยาง แรงดันลม และศูนย์ล้อ
• ScienceDirect – งานวิจัยเกี่ยวกับการสึกของยางและอนุภาคจากยางในรถยนต์ไฟฟ้าและรถยนต์ทั่วไป