Cicada 3301 คืออะไร และทำไมยังไม่มีใครรู้ผู้สร้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

วันที่ 5 มกราคม 2012 มีภาพพื้นดำตัวอักษรขาวถูกโพสต์บนบอร์ด /b/ ของ 4chan เนื้อหาสั้นมาก เจ้าของข้อความบอกว่ากำลังมองหา “บุคคลที่มีสติปัญญาสูง” และซ่อนข้อความไว้ในภาพ ใครหาเจอจะได้เดินต่อไปยังร่องรอยของพวกเขา ลายเซ็นใต้ภาพมีเพียงตัวเลข “3301”

จุดเริ่มต้นดูคล้ายเกมปริศนาทั่วไป แต่ผู้ที่ลองแกะไฟล์พบว่ามันมีรหัสซ้อนอยู่จริง เส้นทางต่อจากนั้นพาไปไกลกว่าการเดารหัสผ่านหน้าจอ ทั้งการซ่อนข้อมูลในไฟล์ภาพ การเข้ารหัสแบบซีซาร์ โปรแกรมสเตกาโนกราฟี และข้อความอ้างอิงจากวรรณกรรมเก่า

ความยากของ Cicada 3301 อยู่ที่มันบังคับให้ผู้เล่นใช้หลายทักษะต่อกัน คนหนึ่งอาจแยกข้อมูลจากภาพได้ แต่อีกคนต้องรู้วิธีถอดรหัสหรือหาที่มาของบทกวี นักแก้ปริศนาจึงช่วยกันตามกระทู้และห้องแชต ก่อนนำคำตอบทีละชั้นไปเปิดทางใหม่

รายงานของ The Guardian ระบุว่าปริศนาช่วงแรกเริ่มจากภาพบน 4chan แล้วเชื่อมไปถึงรหัสและวรรณกรรม เช่น งานของ Ralph Waldo Emerson, ต้นฉบับเวลส์ยุคกลาง และข้อความจากนิยายของ William Gibson ผู้เล่นไม่ได้รับโจทย์เป็นชุดเดียว แต่ต้องพิสูจน์ว่าตนตามรอยทันในเวลาจำกัด

ช่วงที่ทำให้คนทั่วโลกเริ่มเชื่อว่านี่ไม่ใช่เรื่องเล่นคนเดียว คือการเผยพิกัด GPS ไปยังโปสเตอร์ที่ติดตามเสาไฟในหลายประเทศ ผู้ที่ไปถึงจุดนั้นพบ QR Code สำหรับเปิดเบาะแสถัดไป มีรายงานตำแหน่งตั้งแต่โปแลนด์ถึงออสเตรเลีย การใช้สถานที่จริงทำให้ชุมชนนักแกะรหัสต้องแบ่งงานตามเมืองและเขตเวลา

ปลายทางบางช่วงพาไปยังเว็บไซต์บนเครือข่าย Tor ซึ่งเข้าถึงได้ยากกว่าเว็บปกติ ผู้ที่ไปช้าถูกตัดออกด้วยข้อความว่าโครงการต้องการ “คนที่เก่งที่สุด ไม่ใช่ผู้ตาม” ผู้ที่ผ่านด่านสุดท้ายบางส่วนได้รับช่องทางติดต่อส่วนตัว แต่ไม่มีรายชื่อที่ยืนยันได้ว่ามีใครบ้าง และไม่มีใครเปิดเผยงานหรือองค์กรที่ได้รับหลังจบการคัดเลือก

ประโยคว่า “CIA ยังต้องจับตาดู” เป็นส่วนที่ยังไม่มีหลักฐานสาธารณะรองรับ ไม่พบเอกสารหรือคำยืนยันจาก CIA ว่าหน่วยงานเป็นผู้สร้าง ผู้ติดตาม หรือมีบทบาทกับ Cicada 3301 โดยตรง ชื่อ CIA, NSA, MI6 และกลุ่มแฮกเกอร์ใต้ดินปรากฏในฐานะทฤษฎีที่คนบนอินเทอร์เน็ตนำไปคาดเดา ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบยืนยันแล้ว

สิ่งที่ยืนยันได้มีเพียงว่า Cicada 3301 ปรากฏเป็นรอบในปี 2012, 2013 และ 2014 ใช้ปริศนาหลายแขนงและทิ้งร่องรอยในโลกจริง ผู้สร้างไม่เปิดตัว ผู้ชนะที่ไปถึงปลายทางไม่เปิดเผยตัว และไม่มีบริษัทใดออกมารับว่าเป็นแคมเปญโฆษณา ปริศนานี้จึงยังดึงดูดผู้คน เพราะหลักฐานที่มีชี้ได้ว่า “มันเกิดขึ้นจริง” แต่ยังบอกไม่ได้ว่าใครอยู่หลังตัวเลข 3301