พื้นที่รัสเซียเทียบกับผิวดาวพลูโต

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

แผนที่รัสเซียที่กางเต็มหน้ากระดาษดูใหญ่เกินจริงอยู่แล้ว ส่วนดาวพลูโตบนภาพอวกาศก็ดูเป็นโลกทั้งใบ จึงมีการเล่าต่อกันว่า พื้นที่ผิวของดาวพลูโตยังเล็กกว่ารัสเซียประเทศเดียว

การเทียบนี้ฟังดูสมเหตุผล เพราะรัสเซียครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ยุโรปตะวันออกข้ามไซบีเรียไปถึงมหาสมุทรแปซิฟิก ขณะที่พลูโตมีเส้นผ่านศูนย์กลางเพียง 2,377 กิโลเมตร หรือราวหนึ่งในห้าของโลก

ตัวเลขล่าสุดให้ผลกลับกันเล็กน้อย

รัสเซียมีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 17.10 ล้านตารางกิโลเมตร ส่วนพลูโตมีรัศมีราว 1,188.5 กิโลเมตร เมื่อนำไปคำนวณพื้นที่ผิวทรงกลมด้วยสูตร 4r² จะได้ประมาณ 17.75 ล้านตารางกิโลเมตร

ดังนั้นพื้นที่ผิวทั้งหมดของพลูโตไม่ได้เล็กกว่ารัสเซีย แต่ ใหญ่กว่าราว 6.5 แสนตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 3.8% ตัวเลข 16.6 ล้านตารางกิโลเมตรน่าจะมาจากข้อมูลขนาดพลูโตในยุคก่อนยานนิวฮอไรซันส์วัดขนาดได้แม่นขึ้นในปี 2015

ทำไมการเปรียบเทียบนี้ยังชวนตกใจ

รัสเซียยังเป็นประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุดบนโลก พื้นที่ราว 17 ล้านตารางกิโลเมตรนั้นใกล้เคียงกับผิวของวัตถุทรงกลมทั้งดวงที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เฉลี่ยราว 5.9 พันล้านกิโลเมตร ความใกล้เคียงระดับนี้ทำให้สเกลของรัสเซียดูเกินสามัญสำนึก

แต่คำว่า “พื้นที่ประเทศ” กับ “พื้นที่ผิวดาว” วัดคนละลักษณะ รัสเซียคืออาณาเขตบนผิวโลกที่รวมแผ่นดินและน่านน้ำภายในขอบเขตประเทศ ส่วนตัวเลขของพลูโตรวมทุกจุดบนผิวทรงกลม ทั้งด้านที่หันหาเราและด้านที่มองไม่เห็น

การเอาแผนที่รัสเซียไปวางทาบบนลูกโลกพลูโตจึงเป็นภาพช่วยจินตนาการ ไม่ใช่การวางแผนที่แบนลงบนทรงกลมแบบตรงตัว เพราะการฉายแผนที่ทำให้รูปทรงและพื้นที่บิดเบือนได้

แล้วเรื่องขับรถล่ะ

รอบวงของพลูโตจากขนาดที่ NASA ระบุอยู่ที่ประมาณ 7,468 กิโลเมตร ซึ่งสั้นกว่าระยะกว้างสุดของรัสเซียในแนวตะวันตก–ตะวันออก แต่ไม่มีถนน อากาศ หรือพื้นผิวที่รถจะวิ่งได้จริงบนพลูโต ประโยคเรื่องขับรถจึงใช้สร้างภาพขนาดได้เท่านั้น ไม่ใช่การเดินทางที่เกิดขึ้นได้

ข้อสรุปที่ตรงกับข้อมูลปัจจุบันคือ รัสเซียเกือบมีพื้นที่เท่าพื้นผิวดาวพลูโตทั้งดวง แต่ยังเล็กกว่าเล็กน้อย ความต่างไม่มากพอจะลดความมหึมาของรัสเซียลงเลย