ประชากรไก่ทั่วโลกมีมากกว่ามนุษย์กี่เท่ากันแน่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บนโต๊ะอาหารหนึ่งมื้อ ไก่อาจปรากฏอยู่ทั้งในจานกับข้าว ไข่เจียว อาหารทอด หรือผลิตภัณฑ์แปรรูปจำนวนมาก เราคุ้นกับไก่จนแทบไม่รู้สึกว่ามันเป็นสัตว์ที่มีจำนวนมหาศาลระดับเปลี่ยนภาพของโลกได้

ข้อมูลจากองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ หรือ FAO ระบุว่า ในปี 2020 โลกมีไก่มากกว่า 33,000 ล้านตัว ขณะที่ประชากรมนุษย์ในช่วงปัจจุบันอยู่ราว 8,300 ล้านคน เมื่อนำตัวเลขกลม ๆ มาเทียบกัน จึงได้ประมาณ ไก่ 4 ตัวต่อมนุษย์ 1 คน

ตัวเลข 33,000 ล้านตัวกำลังนับอะไร

ตัวเลขนี้หมายถึงจำนวนไก่ที่มีชีวิตอยู่ในระบบเลี้ยง ณ ช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ใช่จำนวนไก่ที่ถูกผลิตตลอดทั้งปี และไม่ใช่จำนวนไก่ทุกตัวที่มีอยู่ตั้งแต่เริ่มเลี้ยงสัตว์ชนิดนี้ ข้อมูลของ FAO ใช้แนวคิดแบบ stock คือจำนวนสัตว์ที่มีอยู่ในประเทศในเวลาสำรวจ รวมทั้งไก่เนื้อ ไก่ไข่ และไก่ที่เก็บไว้เพื่อการขยายพันธุ์

FAO ระบุว่า ประมาณ 46 เปอร์เซ็นต์ของไก่โลกในปี 2020 อยู่ในเอเชีย ภูมิภาคนี้จึงมีบทบาทสูงในระบบผลิตเนื้อไก่และไข่ของโลก การนับแต่ละปีอาจได้ตัวเลขต่างกัน เพราะประเทศต่าง ๆ รายงานข้อมูลไม่พร้อมกัน และบางฐานข้อมูลใช้หมวด poultry ซึ่งครอบคลุมนกปีกที่เลี้ยงหลายชนิด ไม่ได้หมายถึงไก่เพียงอย่างเดียว

ดังนั้น 33,000 ล้านตัวจึงควรอ่านเป็นค่าประมาณอ้างอิงของปี 2020 ไม่ใช่ตัวเลขสดที่เปลี่ยนให้เห็นทุกวินาที แต่ข้อสรุปจากตัวเลขยังชัดเจน ไก่มีจำนวนมากกว่ามนุษย์หลายเท่า

ไก่เพิ่มจำนวนได้เพราะมนุษย์สร้างระบบผลิตขนาดใหญ่

FAO ระบุว่า ไก่บ้านเป็นสัตว์ปีกที่มีความสำคัญสูงที่สุดในระบบอาหารโลก สายพันธุ์เชิงพาณิชย์ถูกพัฒนาแยกทางสำหรับผลิตเนื้อหรือไข่ และต้องอาศัยอาหาร การควบคุมสุขภาพ และการจัดการฟาร์มอย่างเป็นระบบ

ไก่เนื้อถูกเลี้ยงให้โตเร็วและส่งเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารในเวลาไม่นาน ส่วนไก่ไข่ถูกคัดเลือกให้ผลิตไข่จำนวนมาก แม่ไก่เชิงพาณิชย์บางสายพันธุ์ให้ไข่ได้มากกว่า 300 ฟองต่อปี ขณะที่ไก่พื้นเมืองมักให้ไข่ประมาณ 40–60 ฟองต่อปี ความแตกต่างนี้ทำให้ฟาร์มสามารถหมุนเวียนไก่รุ่นใหม่เข้าสู่ระบบได้ต่อเนื่อง

ภาพของไก่ 33,000 ล้านตัวจึงไม่ได้เกิดจากไก่ขยายอาณาเขตด้วยตัวเอง แต่เกิดจากความต้องการเนื้อและไข่ของมนุษย์ การเพาะพันธุ์ที่แม่นยำ ฟาร์มขนาดใหญ่ โรงงานอาหารสัตว์ และเครือข่ายขนส่งที่เชื่อมต่อกันทั่วโลก

ไก่ชนะในจำนวน แต่ไม่ได้ยึดอำนาจโลก

คำว่าโลกถูกยึดครองโดยไก่จึงเป็นการเปรียบเทียบที่ฟังสนุก แต่เบื้องหลังตัวเลขคือมนุษย์เป็นผู้สร้างสภาพแวดล้อมให้ไก่มีจำนวนสูงขึ้น ไก่กลายเป็นสัตว์ปีกที่พบมากที่สุดในระบบเกษตร เพราะตอบโจทย์อาหารสองทางพร้อมกัน ทั้งเนื้อและไข่

สรุปตรง ๆ คือ FAO ประเมินว่าในปี 2020 โลกมีไก่มากกว่า 33,000 ล้านตัว เมื่อนำมาเทียบกับมนุษย์ราว 8,300 ล้านคน จะได้สัดส่วนประมาณ 4 ต่อ 1 ตัวเลขปัจจุบันอาจเปลี่ยนตามปีและวิธีเก็บข้อมูล แต่ข้อเท็จจริงหลักยังเหมือนเดิม ไก่เป็นประชากรสัตว์บกที่มนุษย์เลี้ยงไว้จำนวนมหาศาล และมีมากกว่าคนบนโลกหลายเท่า