ฟลามิงโกพลาสติกมีจำนวนมากกว่านกจริงหรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

สนามหญ้าหน้าบ้านในอเมริกาบางแห่งอาจเต็มไปด้วยนกสีชมพูจนดูเหมือนฝูงกำลังรอออกบิน แต่ถ้ามองใกล้ ๆ จะเห็นขาโลหะบาง ๆ ปักลงดิน ไม่มีเสียงร้อง ไม่มีการขยับ มีเพียงผิวสีชมพูสะท้อนแดดอยู่บนสนามหญ้า

ฟลามิงโกแบบนี้ไม่ได้หากินตามหนองน้ำ มันคือหุ่นประดับสนามที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของอเมริกันป๊อปคัลเจอร์ และนำไปสู่ประโยคชวนขำว่า บนโลกอาจมีฟลามิงโกพลาสติกมากกว่านกฟลามิงโกที่มีชีวิตจริง

นกสีชมพูที่เกิดจากโรงงาน

ต้นกำเนิดของหุ่นฟลามิงโกสีชมพูย้อนกลับไปถึงปี 1957 ดอน เฟเธอร์สโตน นักออกแบบของบริษัท Union Products ในรัฐแมสซาชูเซตส์ สร้างรูปทรงนกขึ้นจากภาพฟลามิงโกในนิตยสาร National Geographic ก่อนนำไปผลิตเป็นของตกแต่งสนามหญ้า

รูปทรงสองตัวที่คุ้นตาคือ ตัวหนึ่งยืนคอยืด อีกตัวก้มลงเหมือนกำลังคุ้ยหาอาหาร ความเรียบง่ายนี้ทำให้ผลิตซ้ำได้ง่าย วางขายเป็นคู่ และเดินทางจากสนามหญ้าชานเมืองไปสู่ร้านของแต่งบ้าน งานศิลปะ และภาพยนตร์

ประโยคที่ว่าฟลามิงโกพลาสติกมีจำนวนมากกว่านกจริงมีมูลในเชิงความเป็นไปได้ แต่ยังไม่มีทะเบียนกลางที่นับหุ่นทุกตัวบนโลก จึงไม่ใช่สถิติที่ยืนยันอัตราส่วนได้แบบตัวเลขทางวิทยาศาสตร์

โลกธรรมชาติมีนกอยู่กี่ตัว

ข้อมูลประชากรฟลามิงโกจริงก็ไม่ได้มาจากการนับพร้อมกันทั่วโลก เพราะนกแต่ละชนิดกระจายอยู่ตามทะเลสาบน้ำเค็ม หนองน้ำ และพื้นที่ชุ่มน้ำหลายทวีป อีกทั้งยังย้ายถิ่นตามระดับน้ำและแหล่งอาหาร

สรุปข้อมูลของ SeaWorld ระบุว่า ฟลามิงโกเล็กมีประมาณ 1.5–2.5 ล้านตัว ฟลามิงโกแคริบเบียนมีราว 850,000–880,000 ตัว ฟลามิงโกชิลีมีไม่เกิน 200,000 ตัว ฟลามิงโกเจมส์มีประมาณ 64,000 ตัว และฟลามิงโกแอนดีนมีประมาณ 33,927 ตัว

ส่วน BirdLife International ประเมินฟลามิงโกใหญ่ไว้ประมาณ 550,000–680,000 ตัว เมื่อนำช่วงประมาณการของทั้งหกชนิดมาบวกกันแบบหยาบ ๆ จะได้ราว 3.2–4.4 ล้านตัว ตัวเลขนี้เป็นการประมาณจากคนละชุดข้อมูลและคนละช่วงเวลา ไม่ใช่การสำรวจประชากรโลกในวันเดียว

ตัวเลขดังกล่าวทำให้เห็นภาพว่า ฟลามิงโกจริงมีจำนวนระดับไม่กี่ล้านตัว แม้บางทะเลสาบในแอฟริกาจะมีฝูงขนาดมหึมาจนดูเหมือนเต็มพื้นที่ทั้งหมดก็ตาม ความหนาแน่นของฝูงในจุดใดจุดหนึ่งจึงไม่เท่ากับจำนวนรวมของนกทั้งโลก

ทำไมตัวเลขของหุ่นจึงโตได้เรื่อย ๆ

หุ่นพลาสติกมีข้อได้เปรียบด้านจำนวนอย่างชัดเจน มันถูกผลิตซ้ำได้ตลอดหลายทศวรรษ ไม่ต้องกินอาหาร ไม่ต้องมีพื้นที่ชุ่มน้ำ และไม่หายไปพร้อมการอพยพตามฤดูกาล ตัวหนึ่งอาจอยู่ในสนามหญ้า อีกตัวอยู่ในโรงเก็บของ ร้านของเก่า หรือกล่องที่ยังไม่ถูกเปิด

หลัง Union Products ปิดกิจการในปี 2006 สิทธิ์และแม่พิมพ์ของหุ่นรุ่นดั้งเดิมถูกส่งต่อให้ Cado Products ซึ่งยังผลิตฟลามิงโกต่อมา รายงานของ Associated Press ที่ถูกรวบรวมโดยนิตยสาร Time ระบุว่า ในปี 2015 ผู้บริหารบอกว่ายังขายได้หลายพันตัวต่อปี

ตัวเลขหลายพันตัวต่อปีจากผู้ผลิตรายหนึ่งอาจไม่มากพอจะใช้ยืนยันจำนวนสะสมทั่วโลก แต่เมื่อรวมระยะเวลาตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1950 รุ่นเลียนแบบ และผู้ผลิตที่อยู่นอกสายการผลิตดั้งเดิม จำนวนหุ่นที่เคยถูกสร้างขึ้นย่อมสะสมได้รวดเร็ว ขณะที่จำนวนนกจริงยังอยู่ในระดับไม่กี่ล้านตัว

ข้อสรุปที่ตรงกับข้อมูล

คำตอบที่แม่นยำที่สุดคือ ฟลามิงโกพลาสติกอาจมีจำนวนมากกว่านกจริงทั่วโลก แต่ยังไม่มีการสำรวจที่พิสูจน์อัตราส่วนนี้อย่างเป็นทางการ สิ่งที่ยืนยันได้คือ นกจริงมีประชากรอยู่ในระดับไม่กี่ล้านตัว ส่วนหุ่นพลาสติกถูกผลิตซ้ำมาตั้งแต่ปี 1957 และยังมีการขายต่อเนื่อง

ความตลกร้ายอยู่ตรงที่มนุษย์สร้างภาพแทนของสัตว์ชนิดหนึ่งได้มากจนภาพสีชมพูบนสนามหญ้าอาจพบได้ง่ายกว่านกตัวจริงในธรรมชาติ หุ่นเหล่านี้ไม่ได้สะท้อนจำนวนฟลามิงโก แต่สะท้อนความสามารถของโรงงานในการทำของชิ้นเดียวให้กระจายไปทั่วโลก

เมื่อหุ่นเก่าซีด แตก หรือถูกทิ้ง มันก็ยังทำให้การนับยากขึ้นอีก เพราะไม่มีใครรู้ว่าตัวที่หายไปถูกรีไซเคิล เก็บไว้ หรือยังนอนอยู่หลังโรงเก็บของ การเปรียบเทียบนี้จึงควรใช้เป็นภาพจำเรื่องวัฒนธรรมการผลิต มากกว่าจะนำเสนอเป็นสถิติที่มีตัวเลขตายตัว