แปรงสีฟันเกิดขึ้นเมื่อไร ? จากกิ่งไม้ธรรมดาสู่ของใช้ที่ทุกบ้านมี

ทุกเช้า และก่อนนอน คนจำนวนมากหยิบแปรงสีฟันขึ้นมาแปรงฟัน โดยแทบไม่เคยสงสัยว่า ของใช้ธรรมดาชิ้นนี้มีประวัติความเป็นมาอย่างไร จริงๆแล้ว “แปรงสีฟัน” มีประวัติยาวนานกว่าที่เราคิดมากครับ แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ แปรงสีฟันไม่ได้เกิดขึ้นในรูปแบบเดียวกับที่เราใช้ในปัจจุบันตั้งแต่แรก

▪️จุดเริ่มต้นอาจเป็นเพียงกิ่งไม้

ตามข้อมูลของ Library of Congress รูปแบบการทำความสะอาดฟันด้วยกิ่งไม้หรือที่เรียกว่า chew stick มีมาตั้งแต่ประมาณ 3000 ปีก่อนคริสตกาล

ผู้คนสามารถนำกิ่งไม้บางชนิดมาทำให้ปลายแตกเป็นเส้นฝอย แล้วนำไปถูฟัน กิ่งไม้จึงทำหน้าที่คล้ายแปรงสีฟันอย่างง่าย จึงเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของการใช้วัสดุจากธรรมชาติมาทำความสะอาดร่างกาย

▪️กิ่งไม้ทำความสะอาดฟันได้อย่างไร ?

หลักการสำคัญคือ “การเสียดสี และการขจัดคราบ” เมื่อปลายกิ่งไม้ถูกนำไปถูบริเวณฟัน ก็สามารถช่วยขจัดเศษอาหาร และคราบบางส่วนออกจากพื้นผิวฟัน

พืชบางชนิดยังมีสารประกอบตามธรรมชาติที่ผู้คนในวัฒนธรรมต่างๆเชื่อหรือพบว่าสามารถนำมาใช้กับสุขอนามัยในช่องปากได้ รูปแบบของ chew stick หรือไม้ขัดฟันจึงถูกใช้อย่างต่อเนื่องในหลายภูมิภาค

▪️แปรงที่มีขนแปรงเกิดขึ้นเมื่อไร ?

แปรงสีฟันที่มีลักษณะใกล้เคียงกับแปรงในปัจจุบันมีหลักฐานในจีนช่วงราชวงศ์ถัง ต่อมาแปรงขนสัตว์แบบที่มีด้ามจับได้รับการพัฒนา โดย Library of Congress ระบุว่า รูปแบบแปรงขนหมูที่ติดกับด้ามไม้ไผ่หรือกระดูกมีหลักฐานตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1498 ในจีน จึงถือได้ว่าเป็นก้าวสำคัญจาก “กิ่งไม้” ไปสู่ “แปรงที่มีขน”

▪️สาเหตุที่ใช้ขนหมู ?

ในยุคก่อนการผลิตวัสดุสังเคราะห์ ขนสัตว์เป็นวัสดุที่สามารถนำมาทำเป็นขนแปรงได้ ขนหมูมีความแข็ง และสามารถนำมารวมกันเป็นกลุ่ม เพื่อทำหน้าที่คล้ายขนแปรง อย่างไรก็ตาม วัสดุธรรมชาติเหล่านี้มีข้อจำกัดทั้งด้านความทนทาน ความสะอาด และการผลิต

▪️แปรงสีฟันเดินทางไปตะวันตก

เมื่อเวลาผ่านไป ความรู้เกี่ยวกับแปรงสีฟันแพร่เข้าสู่ภูมิภาคอื่น โดย Smithsonian National Museum of American History ระบุว่า แปรงสีฟันแบบมีขนมีตัวอย่างในจีนมาตั้งแต่ราชวงศ์ถัง และเทคโนโลยีดังกล่าวค่อยๆเดินทางไปยังโลกตะวันตก และในยุโรปก็มีการใช้แปรง และอุปกรณ์สำหรับทำความสะอาดฟันหลากหลายรูปแบบ

▪️เมื่อไรจึงกลายเป็นแปรงสมัยใหม่ ?

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในศตวรรษที่ 20 ในปี 1938 บริษัท DuPont เปิดตัวขนแปรงไนลอนสำหรับแปรงสีฟัน ซึ่งช่วยแก้ข้อจำกัดบางประการของขนสัตว์ จากนั้นแปรงสีฟันจึงพัฒนาอย่างรวดเร็ว ทั้งรูปร่าง ขนาด ความนุ่มของขนแปรง และการออกแบบด้ามจับ แปรงสีฟันสมัยใหม่จึงเป็นผลจากการพัฒนาต่อเนื่องนับพันปี ไม่ใช่สิ่งประดิษฐ์ที่เกิดขึ้นในวันใดวันหนึ่ง

▪️จากกิ่งไม้สู่แปรงไฟฟ้า

ปัจจุบันเรามีทั้งแปรงสีฟันธรรมดา แปรงขนนุ่ม แปรงสำหรับเด็ก และแปรงสีฟันไฟฟ้า แม้เทคโนโลยีจะเปลี่ยนไปมาก แต่หลักการพื้นฐานยังคงเหมือนเดิมคือ การช่วยทำความสะอาดฟัน และลดการสะสมของคราบ

จากกิ่งไม้เล็กๆที่มนุษย์นำมาถูฟันเมื่อหลายพันปีก่อน จึงพัฒนามาเป็นอุปกรณ์สุขอนามัยที่มีอยู่แทบทุกบ้านในปัจจุบัน เรื่องนี้จึงทำให้เห็นว่า สิ่งของธรรมดาที่เราใช้ทุกวัน อาจมีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าที่เราคิดมาก