เห็นว่าน่ารัก แต่อาจเลี้ยงไม่ได้ เช็กกฎหมายสัตว์ป่า 5 กลุ่ม

เห็นว่าน่ารัก แต่อาจเลี้ยงไม่ได้ เช็กกฎหมายสัตว์ป่า 5 กลุ่ม

เห็นสัตว์หน้าตาน่ารักในโซเชียลแล้วอยากซื้อมาเลี้ยงบ้าง แต่รู้หรือไม่ว่า สัตว์ป่าและสัตว์แปลกบางชนิดอยู่ภายใต้ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 การครอบครอง ซื้อขาย นำเข้า หรือเพาะพันธุ์จึงอาจต้องมีเอกสารและปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

อย่างไรก็ตาม สัตว์ที่คนทั่วไปเรียกรวมกันด้วยชื่อเดียวอาจมีหลายชนิด และแต่ละชนิดมีสถานะทางกฎหมายไม่เหมือนกัน จึงควรตรวจชื่อชนิดให้แน่ชัดก่อนซื้อ ไม่ควรดูเพียงชื่อที่ร้านค้าหรือผู้ขายระบุ

มาดูสัตว์ 5 กลุ่มที่ควรตรวจสอบสถานะทางกฎหมายและที่มาให้เรียบร้อยก่อนตัดสินใจเลี้ยง

1. นกเค้าและนกฮูก

ดวงตากลมโตและภาพลักษณ์จากภาพยนตร์ทำให้นกกลุ่มนี้เป็นที่สนใจของคนรักสัตว์ แต่ นกเค้าหลายชนิดที่พบในประเทศไทยเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง เช่น นกเค้าโมงหรือนกเค้าแมว นกเค้าหน้าผากขาว และนกเค้าเหยี่ยว

จึงไม่ควรจับจากธรรมชาติหรือซื้อจากผู้ขายที่ไม่สามารถแสดงเอกสารการได้มาอย่างถูกต้อง หากระบุชนิดไม่ได้ ควรส่งชื่อวิทยาศาสตร์หรือภาพถ่ายให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบก่อน

2. นาก

นากเป็นสัตว์ขี้เล่นที่ได้รับความนิยมบนโลกออนไลน์ แต่ไม่ใช่สัตว์บ้านตามธรรมชาติ นากที่พบในประเทศไทยหลายชนิดได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย การจับจากธรรมชาติ ซื้อขาย หรือครอบครองโดยไม่มีสิทธิตามกฎหมายจึงอาจเป็นความผิด

นอกจากเรื่องเอกสารแล้ว นากยังต้องการพื้นที่ แหล่งน้ำ อาหาร และการดูแลที่เหมาะกับพฤติกรรมของสัตว์ป่า การเลี้ยงในบ้านโดยไม่เข้าใจธรรมชาติของมันอาจกระทบต่อสวัสดิภาพทั้งสัตว์และผู้เลี้ยง

3. สิงโต

สิงโตไม่ใช่สัตว์ป่าท้องถิ่นของไทย แต่ถูกกำกับในฐานะ สัตว์ป่าควบคุม ผู้ครอบครองต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงมีหลักฐานการได้มาและปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านการครอบครองและสวัสดิภาพสัตว์

ผู้ที่คิดจะซื้อจึงไม่ควรตรวจเฉพาะราคา แต่ต้องตรวจประวัติสัตว์ เอกสารของผู้ขาย สถานที่เลี้ยง และขั้นตอนที่ต้องแจ้งต่อเจ้าหน้าที่ด้วย เพราะเป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่อาจก่ออันตรายต่อคนรอบข้างได้หากควบคุมไม่เหมาะสม

4. ชะมดและพังพอนบางชนิด

คำว่า “ชะมด” และ “พังพอน” เป็นชื่อเรียกรวมของสัตว์หลายชนิด ไม่ได้หมายความว่าทุกชนิดจะมีสถานะทางกฎหมายเหมือนกัน สัตว์ในกลุ่มนี้หลายชนิดที่พบในประเทศไทยอยู่ในบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง

หากมีผู้นำมาขายโดยบอกว่าเป็นสัตว์จากฟาร์ม ผู้ซื้อควรขอดูเอกสารที่ระบุชนิดและแหล่งที่มาอย่างชัดเจน ไม่ควรเชื่อคำรับรองด้วยวาจาหรือภาพโฆษณาเพียงอย่างเดียว

5. เต่าบกและเต่าน้ำบางชนิด

เต่าแต่ละชนิดอยู่ภายใต้กฎหมายต่างกัน เต่าท้องถิ่นหลายชนิด เช่น เต่าเหลือง เต่าจักร และเต่าหับ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง จึงไม่ควรเก็บจากธรรมชาติหรือนำมาซื้อขายโดยไม่มีเอกสารรองรับ

ส่วนเต่าต่างประเทศอย่างเต่าซูลคาต้า แม้ไม่ใช่สัตว์ป่าท้องถิ่นของไทย ก็ไม่ควรสรุปว่าเลี้ยงได้โดยไม่มีเงื่อนไข ผู้ซื้อยังต้องตรวจสอบชนิด แหล่งที่มา เอกสารการนำเข้า ตลอดจนกฎหมายหรือประกาศที่ใช้บังคับในขณะนั้น

เช็กอะไรบ้างก่อนซื้อสัตว์แปลก

ก่อนนำสัตว์ชนิดใดมาเลี้ยง ควรขอชื่อสามัญและชื่อวิทยาศาสตร์จากผู้ขาย ตรวจสถานะในบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองหรือสัตว์ป่าควบคุม และขอดูหลักฐานการได้มา ใบอนุญาต หรือเอกสารนำเข้าที่เกี่ยวข้อง

หากยังไม่แน่ใจ ควรสอบถามกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชโดยตรงก่อนจ่ายเงิน เพราะคำว่า “เพาะในฟาร์ม” หรือ “เป็นสัตว์นำเข้า” ไม่ได้ยืนยันว่าสัตว์ตัวนั้นซื้อขายและครอบครองได้อย่างถูกกฎหมายเสมอไป

การรักสัตว์อย่างรับผิดชอบจึงไม่ได้หมายถึงการดูแลให้อิ่มเพียงอย่างเดียว แต่ต้องไม่สนับสนุนการจับสัตว์จากธรรมชาติ และต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าการครอบครองเป็นไปตามกฎหมายด้วย