หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

7 เรื่องบนเครื่องบินที่หลายคนสงสัย ทำไมหน้าต่างต้องโค้งมน ทำไมห้องน้ำยังมีที่เขี่ยบุหรี่

เขียนโดย หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง

นั่งเครื่องบินมาก็หลายรอบ แต่เคยสงสัยเรื่องบนเครื่องบินเหล่านี้ไหมครับ ทำไมหน้าต่างต้องโค้งมน ทำไมมีรูเล็ก ๆ อยู่ตรงกระจก และทำไมห้องน้ำที่ติดป้ายห้ามสูบบุหรี่ ถึงยังมีที่เขี่ยบุหรี่ให้อีก

บทความนี้รวม 7 เรื่องบนเครื่องบินที่หลายคนสงสัย พร้อมคำตอบจากแหล่งข้อมูลจริง ทั้งกฎของ FAA สหรัฐฯ คำอธิบายของ EASA หน่วยงานความปลอดภัยการบินของยุโรป และรายงานสอบสวนอุบัติเหตุ บอกเลยว่าหลายข้อมีเหตุผลด้านความปลอดภัยซ่อนอยู่มากกว่าที่คิด

สรุปเร็ว 7 เรื่องบนเครื่องบิน

1. ทำไมหน้าต่างเครื่องบินต้องโค้งมน ไม่เป็นสี่เหลี่ยม

คำตอบสั้น ๆ คือ "มุมแหลม" เป็นจุดอ่อนของลำตัวเครื่องบินที่มีการปรับความดัน ทุกครั้งที่เครื่องไต่ระดับขึ้นไป ลำตัวจะถูกอัดความดันจากภายใน แล้วคลายตัวเมื่อลงจอด วนแบบนี้ทุกเที่ยวบิน

FAA อธิบายว่า หน้าต่างทรงกลมหรือทรงรีจะช่วยให้แรงเค้นไหลผ่านขอบโค้งไปได้อย่างราบรื่น แต่ถ้าเป็นมุมเหลี่ยม แรงจะไหลผ่านมุมไม่ได้ และไปสะสมเป็นจุดที่เรียกว่า "ความเค้นกระจุกตัว" (stress concentration)

บทเรียนราคาแพงจาก de Havilland Comet

Comet ของอังกฤษเป็นเครื่องบินโดยสารไอพ่นรุ่นบุกเบิก และมีหน้าต่างค่อนข้างเหลี่ยม ในปี 1954 เกิดเหตุร้ายแรงติดกัน 2 ครั้ง

ผู้สอบสวนนำ Comet อีกลำไปทดสอบในถังน้ำ โดยอัดและคลายความดันซ้ำ ๆ เลียนแบบการบิน ผลคือลำตัวฉีกขาดที่มุมของหน้าต่างทางออกฉุกเฉินที่มีทรงเหลี่ยม หลังผ่านไปราว 3,060 รอบ (รวมรอบที่เคยบินจริง) ซึ่งน้อยกว่าผลทดสอบเดิมของผู้ผลิตที่ทำได้ 16,000 รอบมาก

ข้อสรุปคือโลหะรอบมุมหน้าต่างเกิด "ความล้า" (metal fatigue) จนเกิดรอยร้าวและฉีกขาด หลังจากนั้น Comet รุ่นถัดมาจึงเปลี่ยนเป็นหน้าต่างทรงรี และวงการออกแบบเครื่องบินก็ใช้หน้าต่างขอบโค้งต่อกันมาจนถึงทุกวันนี้

หมายเหตุ: นิตยสาร AFAR ระบุว่าผู้เชี่ยวชาญบางส่วนมองว่ามุมหน้าต่างไม่ใช่สาเหตุเดียวของอุบัติเหตุ แต่บทเรียนเรื่องมุมเหลี่ยมก็เปลี่ยนการออกแบบเครื่องบินไปตลอดกาล

2. รูเล็ก ๆ ที่หน้าต่างเครื่องบิน มีไว้ทำไม

ถ้าสังเกตใกล้ ๆ จะเห็นรูจิ๋วอยู่ช่วงล่างของกระจกหน้าต่าง รูนี้เรียกว่า breather hole หรือ bleed hole และไม่ได้เจาะมาผิดแน่นอนครับ

หน้าต่างเครื่องบินมี 3 ชั้น

ตามคำอธิบายของผู้ผลิตหน้าต่างที่ Slate นำมาเผยแพร่ รูเล็ก ๆ นี้ทำให้อากาศระหว่างห้องโดยสารกับช่องว่างระหว่างกระจกมีความดันเท่ากัน ผลคือในการบินปกติ กระจกชั้นนอกรับแรงดันอยู่ชั้นเดียว ส่วนชั้นกลางไม่ต้องรับภาระ จึงพร้อมทำหน้าที่แทนทันทีถ้าชั้นนอกเสียหาย

อีกหน้าที่หนึ่งคือช่วยระบายความชื้นในช่องว่างระหว่างกระจก ลดโอกาสเกิดฝ้าหรือน้ำแข็งเกาะ ส่วนใครเคยเห็นเกล็ดน้ำแข็งเป็นวงเล็ก ๆ รอบรูตอนบินระยะไกล นั่นเกิดจากความชื้นในอากาศห้องโดยสารไปสัมผัสกระจกที่เย็นจัดครับ

3. ทำไมต้องหรี่ไฟในห้องโดยสารตอนขึ้นและลงจอด

ช่วงขึ้นและลงจอดเป็นช่วงสำคัญที่สุดด้านความปลอดภัยของเที่ยวบิน EASA อธิบายว่า หากเกิดเหตุฉุกเฉิน ระบบไฟฟ้าของเครื่องอาจดับลงได้ การหรี่ไฟไว้ก่อนจึงช่วยให้สายตาของลูกเรือและผู้โดยสารปรับตัวกับแสงน้อยไว้ล่วงหน้า และมองเห็นได้ชัดขึ้นหากต้องอพยพ

4. ทำไมต้องเปิดม่านหน้าต่างตอนขึ้น-ลง

เรื่องนี้ไปในทิศทางเดียวกับการหรี่ไฟครับ EASA และท่าอากาศยานสคิปโฮลของเนเธอร์แลนด์ให้เหตุผลตรงกันว่า

ที่น่าสนใจคือ FAA ของสหรัฐฯ ไม่ได้บังคับเรื่องนี้เป็นกฎหมาย แต่สหภาพพนักงานต้อนรับของ United ระบุว่าเป็นแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดของอุตสาหกรรม และ AFAR รายงานว่า IATA แนะนำให้เปิดม่านตอนขึ้น-ลงเช่นกัน สอดคล้องกับคำแนะนำของ ICAO

5. ห้องน้ำห้ามสูบบุหรี่ แต่ทำไมยังมีที่เขี่ยบุหรี่

นี่คือเรื่องบนเครื่องบินที่ดูย้อนแย้งที่สุด แต่มีกฎหมายรองรับจริง กฎความสมควรเดินอากาศของ FAA สำหรับเครื่องบินขนส่ง (14 CFR Part 25) เขียนไว้ชัดเจนว่า

เหตุผลคือ "เผื่อมีคนแอบสูบ"

EASA อธิบายว่าที่เขี่ยบุหรี่มีไว้เป็นมาตรการความปลอดภัย ให้มีที่ดับก้นบุหรี่อย่างปลอดภัย แทนที่จะโยนลงถังขยะซึ่งเต็มไปด้วยกระดาษเช็ดมือที่ติดไฟง่าย นิตยสาร TIME อ้างคำพูดลูกเรือว่ายังมีคนแอบสูบอยู่จริง จึงต้องมีที่ดับบุหรี่ที่ปลอดภัย และยกเหตุการณ์ปี 1973 ที่เครื่องบินจากริโอเดจาเนโรไปปารีสต้องลงจอดฉุกเฉินเพราะควันเต็มห้องโดยสาร มีผู้เสียชีวิต 123 คน โดยสาเหตุที่สงสัยคือบุหรี่

TIME ยังรายงานว่า ในปี 2009 เที่ยวบินหนึ่งของ British Airways ที่จะบินไปเม็กซิโก ถูกสั่งงดบิน เพราะพบว่าไม่มีที่เขี่ยบุหรี่ติดตั้งไว้

ส่วนฝั่งยุโรป EASA ปรับกฎแล้ว เครื่องบินที่ออกแบบใหม่ไม่ต้องมีที่เขี่ยบุหรี่ในห้องน้ำอีกต่อไป แต่เครื่องบินส่วนใหญ่ที่บินอยู่ตอนนี้ได้รับการรับรองภายใต้กฎเดิม การถอดออกจึงนับเป็นการเปลี่ยนแบบที่ต้องขออนุมัติ เราจึงยังเห็นที่เขี่ยบุหรี่ในห้องน้ำบนเครื่องอยู่

6. ทำไมขึ้นเครื่องบินทางประตูซ้ายเสมอ

เรื่องนี้ย้อนกลับไปถึงยุคเรือ ตามคำอธิบายของ NOAA สหรัฐฯ เรือสมัยก่อนบังคับทิศด้วยไม้พายบังคับเรือที่อยู่ฝั่งขวา (คนส่วนใหญ่ถนัดขวา) ฝั่งขวาจึงถูกเรียกว่า starboard ส่วนการเทียบท่าทำได้ง่ายกว่าด้วยฝั่งซ้าย ฝั่งนี้จึงกลายเป็นฝั่งขนของขึ้นลง และถูกเรียกว่า port ในที่สุด

วงการบินยืมคำและธรรมเนียมจากเรือมาใช้มากมาย แต่ช่วงแรกก็ไม่ได้ยึดฝั่งซ้ายเสมอไป AFAR อ้างภัณฑารักษ์ของพิพิธภัณฑ์อากาศและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ ว่า

นอกจากนี้ ฝั่งขวาของเครื่องยังเป็นพื้นที่ทำงานของฝ่ายภาคพื้น เช่น เติมน้ำมัน ขนกระเป๋า และขนอาหาร การแยกผู้โดยสารไว้ฝั่งซ้ายจึงช่วยให้ทั้งปลอดภัยและเร็วขึ้น

7. ทำไมต้องเปิดโหมดเครื่องบิน

ในสหรัฐฯ มีกฎของ FCC (47 CFR 22.925) ที่ห้ามใช้โทรศัพท์เครือข่ายเซลลูลาร์ขณะเครื่องบินอยู่บนอากาศ กระทรวงคมนาคมสหรัฐฯ ระบุว่ากฎนี้ออกมาตั้งแต่ปี 1991 เพราะโทรศัพท์บนเครื่องอาจรบกวนเครือข่ายมือถือภาคพื้นดิน ส่วนคู่มือ AC 91.21-1D ของ FAA ก็แนะนำให้สายการบินบอกผู้โดยสารปิดมือถือ ปิดการส่งสัญญาณเซลลูลาร์ หรือเปิดโหมดเครื่องบิน

ข้อเท็จจริงที่หลายคนไม่รู้คือ ลูกเรือไม่มีเครื่องตรวจว่าเครื่องของใครยังไม่เปิดโหมดเครื่องบิน และการลืมเปิดก็ไม่ได้ทำให้เครื่องบินตก แต่ควรทำตามคำแนะนำของลูกเรือทุกครั้ง เพราะเป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอนมาตรฐานความปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเรื่องบนเครื่องบิน

หน้าต่างเครื่องบินทำจากกระจกหรือเปล่า

หน้าต่างห้องโดยสารทั่วไปมี 3 ชั้น และมักทำจากวัสดุอะคริลิก ไม่ใช่กระจกแบบหน้าต่างบ้าน

ถ้ารูที่หน้าต่างเครื่องบินรั่ว จะอันตรายไหม

รูนี้ตั้งใจเจาะไว้ที่กระจกชั้นกลาง ไม่ใช่ชั้นนอก ในกรณีที่ชั้นนอกเสียหาย ซึ่งเกิดขึ้นได้ยากมาก อากาศจะรั่วผ่านรูเพียงเล็กน้อย ระบบปรับความดันของเครื่องรับมือได้

แอบสูบบุหรี่ในห้องน้ำเครื่องบินได้ไหม

ไม่ได้ครับ กฎ FAA ห้ามสูบบุหรี่ในห้องน้ำอย่างชัดเจน ที่เขี่ยบุหรี่มีไว้เพื่อป้องกันไฟไหม้จากก้นบุหรี่เท่านั้น ไม่ได้เป็นการอนุญาตให้สูบ

ไม่เปิดโหมดเครื่องบิน แอร์รู้ไหม

ลูกเรือไม่มีอุปกรณ์ตรวจสถานะโทรศัพท์รายเครื่อง แต่ผู้โดยสารควรทำตามคำแนะนำ เพราะเป็นกฎของสายการบินและเป็นขั้นตอนมาตรฐาน

เปิดม่านหน้าต่างเป็นกฎหมายหรือไม่

ในสหรัฐฯ FAA ไม่ได้บังคับ แต่ IATA แนะนำเป็นแนวปฏิบัติ หลายสายการบินจึงขอให้เปิด ถ้าลูกเรือขอ ก็ควรทำตามครับ

ทำไมบางครั้งขึ้นเครื่องทางประตูขวาได้

มีข้อยกเว้นบ้าง เช่น ผู้โดยสารที่ต้องการความช่วยเหลือพิเศษอาจขึ้นทางขวาด้วยรถยกเฉพาะ แต่ตามปกติฝั่งขวาจะใช้สำหรับงานภาคพื้น

สรุป 7 เรื่องบนเครื่องบินที่หลายคนสงสัย

ทุกเรื่องบนเครื่องบินที่ดูแปลก ตั้งแต่หน้าต่างโค้งมน รูเล็ก ๆ ที่กระจก การหรี่ไฟ การเปิดม่าน ที่เขี่ยบุหรี่ในห้องน้ำ ประตูฝั่งซ้าย ไปจนถึงโหมดเครื่องบิน ล้วนมีเหตุผลรองรับ และส่วนใหญ่เกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้โดยสารโดยตรง ครั้งหน้าที่ขึ้นเครื่อง ลองสังเกตดูนะครับ

ใครเคยสงสัยเรื่องไหนบนเครื่องบินอีกบ้าง หรือเคยเจอประสบการณ์แปลก ๆ ระหว่างเที่ยวบิน คอมเมนต์มาเล่าให้ฟังกันได้เลยครับ

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 5 ครั้ง
เขียนโดย หนึ่งวัน พันกว่าเรื่อง
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
ปากกาเขียนใต้น้ำและในสภาวะไร้น้ำหนัก นวัตกรรมมหัศจรรย์ที่เขียนได้แม้กระทั่งในอวกาศเล่นอย่างเซียน มาตามนัด เผยเลขเด่นงวด 1 ธันวาคม 2569 ชูเลขเดียว 9กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569ข่าวดีคนใช้เรือ! เรือด่วนเจ้าพระยาลดค่าโดยสาร 1 บาท เริ่มวันนี้ 20 พ.ย. 2569 ใครใช้ทุกวันเตรียมประหยัดได้เลยแฮกเกอร์โจมตีบริษัทคู่ค้าของ JPMorgan, Visa และ Mastercard ข้อมูลลูกค้ารั่วไหลกว่า 16,000 ราย ท่ามกลางสุญญากาศด้านความมั่นคงไซเบอร์ของสหรัฐฯเปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569ทำไมสีม่วงจึงถูกใช้แทนพลังงานหรือสิ่งชั่วร้าย? ความจริงที่หลายคนอาจไม่เคยรู้“อาร์ต พศุตม์” ชนะคดี “หมออั้ม” ศาลสั่งจำคุก 2 ปี ปรับ 3 แสนขนลุกตอนหนาวหรือฟังเพลงเพราะ เพราะร่างกายยังจำวันที่เรามีขนดกได้อยู่เปิดเหตุการณ์คลิปไวรัล เสียงร้องโหยหวญดังในเตาเผาศพไฟฟ้า
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ภาษาส่งผลต่อโครงสร้างของสมองอย่างไรการเรียนการสอนภาษาเป็นเรื่องง่ายแว่นตาปริซึมกลับหัว สิ่งประดิษฐ์ที่ทำให้โลกทั้งใบกลับหัว แต่สมองมนุษย์สามารถเรียนรู้ให้มองเห็นได้ตามปกติอีกครั้งปากกาเขียนใต้น้ำและในสภาวะไร้น้ำหนัก นวัตกรรมมหัศจรรย์ที่เขียนได้แม้กระทั่งในอวกาศ
ตั้งกระทู้ใหม่