น้ำขิงช่วยรับมือเมารถได้จริงแค่ไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลายคนเตรียมยาแก้เมารถไว้ก่อนออกทริป แต่พอกินแล้วกลับง่วงจนดูวิวไม่รู้เรื่อง จึงมีคำแนะนำว่าลองจิบน้ำขิงแทน เพราะเป็นวิธีที่ดูง่าย ปลอดภัย และใช้กันมานาน

อาการเมารถ เมาเรือ หรือเมาเครื่อง ไม่ได้เกิดจากกระเพาะอ่อนแออย่างเดียว แต่เกิดเมื่อข้อมูลการเคลื่อนไหวจากตา หูชั้นใน และร่างกายส่งมาไม่ตรงกัน สมองจึงตอบสนองเป็นเวียนหัว คลื่นไส้ เหงื่อออก หรืออาเจียนได้

คำตอบตรง ๆ: ขิงอาจช่วยได้ แต่ยังไม่ใช่ตัวแทนยา

ขิงมีสารสำคัญอย่าง gingerol และ shogaol ซึ่งถูกศึกษาในเรื่องอาการคลื่นไส้ งานทดลองบางชิ้นพบว่าขิงอาจช่วยให้คลื่นไส้เริ่มช้าลงหรือช่วยลดอาการทางกระเพาะได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานเรื่องการป้องกันเมารถโดยเฉพาะยังให้ผลไม่สม่ำเสมอ

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ ระบุว่าหลักฐานของขิง อาหารเสริม และวิธีทางเลือกต่ออาการเมารถยังอ่อนและขัดแย้งกันอยู่ จึงยังสรุปไม่ได้ว่าชาขิงหนึ่งแก้ว หรือแคปซูลขิง จะให้ผลเทียบเท่าหรือดีกว่า dimenhydrinate สำหรับทุกคน

แล้วงานที่เทียบกับยาแก้เมารถบอกอะไร

มีงานทดลองเก่าที่เปรียบเทียบขิงกับ dimenhydrinate และยาหลอก พบว่าขิงไม่ได้เปลี่ยนการตอบสนองของระบบทรงตัวและการเคลื่อนไหวของตาเหมือนยา ขณะที่ dimenhydrinate ลดการตอบสนองจากการกระตุ้นการทรงตัวได้ นักวิจัยจึงเสนอว่าถ้าขิงช่วยอาการได้ ผลน่าจะเกี่ยวกับระบบกระเพาะอาหารมากกว่าการออกฤทธิ์ที่สมองแบบยาแก้เมารถ

จุดนี้สำคัญ เพราะคนที่เมาไม่มากและมีอาการคลื่นไส้เป็นหลัก อาจรู้สึกว่าขิงช่วยให้สบายท้องขึ้นได้ แต่คนที่เมาหนัก เวียนศีรษะมาก หรืออาเจียนง่าย ไม่ควรคาดหวังว่าขิงจะป้องกันได้แน่นอน

เรื่องง่วงเป็นข้อแลกเปลี่ยนของยา

Dimenhydrinate ใช้ป้องกันและบรรเทาคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะจากเมารถได้จริง แต่ฉลากยาระบุชัดว่าอาจทำให้ง่วงมาก และควรระวังการขับรถหรือใช้เครื่องจักร นี่จึงเป็นเหตุผลที่บางคนเลือกลองขิงเมื่ออยากหลีกเลี่ยงความง่วง

แต่วลีว่า “ไร้ผลข้างเคียง” ก็ไม่ถูกต้องนัก แม้ขิงในปริมาณอาหารหรือเครื่องดื่มมักทนได้ดี แต่แต่ละคนตอบสนองต่างกัน และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมีความเข้มข้นไม่เท่ากับน้ำขิงที่ชงดื่มเอง

ทางเลือกที่มีหลักฐานตรงกว่า คือเตรียมตัวก่อนเดินทาง: นอนให้พอ เลี่ยงแอลกอฮอล์และบุหรี่ เลือกนั่งตำแหน่งที่มองเห็นเส้นขอบฟ้าหรือมองทางข้างหน้า หายใจเป็นจังหวะ และใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อจำเป็น

สรุปคือ น้ำขิงเป็นตัวช่วยที่ลองได้สำหรับคนที่อาการไม่มากและอยากหลีกเลี่ยงความง่วง แต่ยังไม่มีหลักฐานพอให้ประกาศว่าชนะยาแก้เมารถแผนปัจจุบัน การเลือกใช้ควรดูความรุนแรงของอาการและลักษณะการเดินทางเป็นหลัก