สรุปใครรุกรานใครกันแน่? คนบุกรุกป่า หรือสัตว์บุกรุกเมือง

 เราด่าว่าช้างมาพังไร่ ลิงมาขโมยของ งูเข้าบ้าน แต่ถ้าย้อนดูแผนที่เมื่อ 50 ปีก่อน พื้นที่ตรงนั้นคือบ้านของใครกันแน่?

 

เปิดข่าวมาเจอทุกอาทิตย์

"ช้างป่าบุกพังสวนทุเรียน"

"ลิงลพบุรียึดตึกแถว"

"งูเหลือมยาว 4 เมตรบุกกินแมวในหมู่บ้านหรู"

 

คอมเมนต์ก็จะมาแนวเดียวกัน "จับไปปล่อยไกลๆ" "ไล่มันไป" "สัตว์น่ารำคาญ"

 

แต่เคยสงสัยไหมว่า ก่อนที่ตรงนั้นจะเป็นสวนทุเรียน เป็นหมู่บ้านจัดสรร เป็นตึกแถว เมื่อ 50 ปีก่อนมันคืออะไร?

 

มันคือป่า คือบ้านของพวกเขามาก่อน เราต่างหากที่ไปสร้างบ้านทับบ้านเขา

 

ใครรุกรานใคร? ลองดู 3 ภาพนี้

 

1. ช้าง - จากเจ้าของป่า กลายเป็นผู้ร้าย

เมื่อก่อนช้างเดินหากินเป็นทาง เป็นโขลง มีเส้นทางหากินที่เรียกว่า "ด่านช้าง" ยาวเป็นร้อยกิโล แต่พอคนตัดถนน 4 เลนผ่ากลางป่า ปลูกทุเรียน ปลูกข้าวโพดทับด่านช้าง ช้างก็แค่เดินตามทางเดิมที่บรรพบุรุษเคยเดิน แล้วมาเจอว่าทางเดิมกลายเป็นไร่ของเรา เราเลยบอกว่าช้างบุกรุก ทั้งที่เราบุกรุกทางเดินเขาก่อน

 

2. ลิงลพบุรี - จากลิงป่า กลายเป็นลิงเมืองเพราะคนให้อาหาร

ลิงลพบุรีไม่ได้อยากยึดเมือง แต่เมื่อก่อนรอบเมืองลพบุรีคือป่า พอป่าหมด คนก็เอาอาหารไปให้ที่ศาลพระกาฬ ลิงเลยเรียนรู้ว่าไม่ต้องเข้าป่าก็มีของกิน พอคนให้มากขึ้น ลิงก็ออกลูกมากขึ้น จาก 100 ตัวเป็น 3,000 ตัว สุดท้ายอาหารไม่พอ ก็ต้องปีนเข้าบ้านคน ขโมยของ เราเป็นคนสอนให้เขาอยู่เมืองเอง

 

3. งูเหลือมในกรุงเทพ - ผู้อยู่อาศัยที่มาก่อนหมู่บ้านจัดสรร

กรุงเทพเมื่อ 100 ปีก่อนคือทุ่งนาและสวนงู งูเหลือม งูเห่า อยู่มาตั้งแต่แรก พอเราถมที่สร้างหมู่บ้าน วางท่อระบายน้ำ หนูเยอะ ขยะเยอะ งูก็แค่มาอยู่ในที่ที่เคยอยู่ เพราะท่อระบายน้ำคือถ้ำดีๆ นี่เอง เราไม่ได้บุกรุกกัน แต่เรามาอยู่ทับกันโดยไม่ได้นัดหมาย

 

ความจริงที่เจ็บปวด: คนบุกรุกก่อนเสมอ

 

ข้อมูลจากกรมป่าไม้บอกว่า ประเทศไทยเสียพื้นที่ป่าไปกว่า 50% ใน 60 ปี จาก 70% ของประเทศ เหลือแค่ 30% กว่าๆ

 

พอป่าหาย สัตว์ก็ไม่มีที่กิน ไม่มีที่อยู่ เขาก็ต้องออกมาหากินข้างนอก

 

เราตัดป่าปลูกปาล์ม ช้างไม่มีโป่ง ไม่มีแหล่งน้ำ ก็ต้องลงมากินน้ำในสระของชาวบ้าน

เราทิ้งขยะไม่มิดชิด หนูมา งูก็ตามหนูมา

เราสร้างรีสอร์ทรุกล้ำทะเล เต่าทะเลก็ไม่มีที่วางไข่

 

เราเรียกมันว่า "สัตว์ป่าบุกรุก" แต่ในมุมของสัตว์ มันคือ "คนบุกรุกแล้วยังจะไล่เราอีก"

 

แล้วเราจะอยู่ด้วยกันยังไงโดยไม่ต้องไล่กัน?

 

โลกไม่มีทางย้อนกลับไปเป็นป่า 100% ได้ และเราก็ไล่ช้าง ไล่ลิงให้หายไปไม่ได้ ทางออกเดียวคือ "อยู่ร่วมกัน"

 

1. เลิกให้อาหารสัตว์ป่า การให้อาหารด้วยความสงสาร คือการทำร้ายเขาทางอ้อม ทำให้เขาเลิกหาอาหารเองและเพิ่มจำนวนจนควบคุมไม่ได้

 

2. ทำรั้ว ไม่ใช่ทำร้าย หลายหมู่บ้านรอบเขาใหญ่เริ่มทำรั้วไฟฟ้าแรงต่ำ รั้วรังผึ้ง ที่ช้างกลัว แต่ไม่ทำอันตราย ได้ผลดีกว่าการจุดประทัดไล่

 

3. เว้นทางเดินให้เขา โครงการทำทางเชื่อมป่า หรือ Corridor ใหช้างได้เดินข้ามถนนได้ปลอดภัย เป็นสิ่งที่หลายประเทศทำแล้วได้ผล

 

สุดท้ายแล้ว คำถามว่า "คนกับสัตว์ใครรุกรานใคร" คำตอบมันชัดอยู่แล้ว

 

เราบุกรุกเขาก่อน แต่เขาก็ต้องปรับตัวเพื่ออยู่กับเรา

 

ถ้าเรามองว่าเขาเป็นเพื่อนบ้านที่อยู่มาก่อน ไม่ใช่ผู้ร้าย ปัญหาหลายอย่างจะแก้ได้ง่ายขึ้นเยอะ

เราไม่ได้เป็นเจ้าของโลกใบนี้คนเดียว เราแค่แชร์บ้านหลังเดียวกันกับพวกเขา