แอลกอฮอล์ทำให้ร่างกายรับมือความหนาวอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คืนที่อากาศหนาวจัด ภาพคนยกแก้วเหล้าขึ้นจิบเพื่อให้หายหนาวดูคุ้นตาจนหลายคนเชื่อว่าแอลกอฮอล์ช่วยเพิ่มความอบอุ่นให้ร่างกายได้จริง ความรู้สึกอุ่นวาบหลังดื่มก็เกิดขึ้นจริง แต่สิ่งที่เกิดกับอุณหภูมิแกนกลางร่างกายกลับเป็นคนละเรื่อง

เมื่อแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกาย หลอดเลือดบริเวณผิวหนังจะขยายตัว เลือดอุ่นจากด้านในจึงไหลมาใกล้ผิวมากขึ้น แก้มอาจแดง มือหรือหน้าอกอาจรู้สึกอุ่น จึงเหมือนว่าความหนาวลดลงแล้ว

คำตอบคือ แอลกอฮอล์ไม่ได้สร้างความร้อนเพิ่มให้ร่างกาย แต่เปิดทางให้ความร้อนที่มีอยู่ระบายออกสู่ภายนอกง่ายขึ้น ผิวหนังสูญเสียความร้อนเร็วกว่าเดิม ขณะเดียวกันแอลกอฮอล์ยังลดการสั่น ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติที่ร่างกายใช้สร้างความร้อน และทำให้การตัดสินใจหรือการเคลื่อนไหวแย่ลงได้

ภาวะอุณหภูมิร่างกายต่ำ หรือ hypothermia เริ่มเป็นภาวะฉุกเฉินเมื่ออุณหภูมิแกนกลางต่ำกว่า 35 องศาเซลเซียส อาการที่ควรระวังคือสั่นมาก พูดไม่ชัด เดินเซ ง่วงผิดปกติ สับสน หายใจช้า หรือหมดสติ จุดอันตรายคือผู้ที่เริ่มสับสนอาจไม่รู้ตัวว่าตนเองกำลังหนาวเกินไป และยิ่งตัดสินใจผิดพลาดได้ง่าย

ความเสี่ยงไม่ได้มีเฉพาะกลางพายุหิมะ เสื้อผ้าเปียก ลมแรง การนั่งนิ่งอยู่กลางแจ้ง หรือการตกน้ำเย็น ล้วนเร่งการสูญเสียความร้อนได้ หากมีแอลกอฮอล์ร่วมด้วย ความรู้สึกว่า “ยังไหว” อาจหลอกให้คนอยู่ในที่หนาวนานเกินควร

ถ้าต้องอยู่ในอากาศหนาว วิธีที่ช่วยจริงคือเข้าที่กำบัง เปลี่ยนเสื้อผ้าเปียกเป็นเสื้อผ้าแห้ง ใส่เสื้อหลายชั้น คลุมศีรษะและมือ แล้วค่อยทำให้ร่างกายอบอุ่นอย่างนุ่มนวล ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์ก่อนออกไปข้างนอกหรือก่อนนอนในคืนหนาว

หากสงสัยว่าใครมีภาวะอุณหภูมิร่างกายต่ำ ให้พาเข้าที่อุ่นอย่างระมัดระวัง ถอดเสื้อผ้าเปียก ห่มผ้าแห้ง และติดต่อหน่วยฉุกเฉินทันที โดยเฉพาะเมื่อมีอาการสับสน ซึมมาก หายใจช้า หรือหมดสติ แก้วที่ทำให้ผิวรู้สึกอุ่นชั่วครู่ จึงไม่ใช่อุปกรณ์คลายหนาว แต่เป็นปัจจัยที่ทำให้ร่างกายเสียความร้อนและประเมินอันตรายพลาดได้