ค่าไฟ 3.86 บาทจริงไหม เปิดวิธีคิดบิลไฟ ก.ย.–ธ.ค. 2569 ใช้กี่หน่วยจ่ายเท่าไร

3.86 บาทต่อหน่วย เป็นตัวเลขที่ กกพ. ประกาศจริงสำหรับค่าไฟฟ้าเฉลี่ยที่เรียกเก็บในงวด กันยายน–ธันวาคม 2569 แต่มีจุดหนึ่งที่ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันก่อน

ตัวเลข 3.86 บาท ไม่ใช่ราคาที่บ้านทุกหลังจะจ่ายต่อไฟ 1 หน่วย

เพราะค่าไฟบ้านใช้ระบบอัตราขั้นบันได ขณะที่ในบิลจริงยังมี ค่า Ft ค่าบริการรายเดือน และ VAT รวมอยู่ด้วย

[Visual: ภาพถ่ายจริงมิเตอร์ไฟฟ้าบ้าน + ใบแจ้งค่าไฟ | เน้นตัวเลข 3.86 บาท และบิลจริง | Alt Text: ค่าไฟ 3.86 บาทต่อหน่วยกับวิธีคำนวณบิลค่าไฟบ้านปี 2569]

ค่าไฟ 3.86 บาท คืออะไร?

สำนักงาน กกพ. เห็นชอบให้ค่าไฟฟ้าที่เรียกเก็บเฉลี่ยทุกประเภทในงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 ลดจาก 3.95 บาท เหลือ 3.86 บาทต่อหน่วย โดยเริ่มใช้กับบิลค่าไฟเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป

ตัวเลขนี้ประกอบด้วย

ทั้งนี้ตัวเลขเฉลี่ยดังกล่าว ไม่รวม VAT

ดังนั้นคำว่า “ค่าไฟ 3.86 บาท” จึงเป็นค่าเฉลี่ยสำหรับการเรียกเก็บ ไม่ใช่อัตราค่าพลังงานไฟฟ้าคงที่สำหรับทุกบ้าน

แล้วบ้านทั่วไปคิดค่าไฟอย่างไร?

สำหรับบ้านอยู่อาศัยที่ใช้อัตราก้าวหน้า โครงสร้างใหม่ที่เริ่มใช้ตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569 กำหนดให้ 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาทต่อหน่วย

สำหรับบ้านที่ใช้ไฟเกิน 150 หน่วยต่อเดือน โครงสร้างที่ประกาศไว้เป็น

นี่คือเหตุผลว่าทำไมการบอกว่า “ทุกหน่วยราคา 3.86 บาท” จึงไม่ตรงกับวิธีคิดบิลบ้านจริง

ใช้ไฟ 200 หน่วย ไม่ได้แปลว่า 200 × 3.86

ลองดูตัวอย่างง่ายที่สุด

หากบ้านใช้ไฟ 200 หน่วย

ค่าไฟฐานจะเป็น

200 × 3.00 = 600 บาท

จากนั้นจึงมีค่า Ft งวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 อีก

200 × 0.1623 = 32.46 บาท

และมีค่าบริการรายเดือนสำหรับประเภทดังกล่าว 24.62 บาท ก่อนคิด VAT

ดังนั้นก่อน VAT จะอยู่ที่ประมาณ

600 + 32.46 + 24.62 = 657.08 บาท

เมื่อรวม VAT 7% จะอยู่ที่ประมาณ 703.08 บาท

ตัวอย่างนี้เป็นการคำนวณตามอัตราที่ประกาศ และสมมติว่าไม่มีรายการปรับปรุงหรือเงื่อนไขพิเศษอื่นบนบิล

ถ้าใช้ไฟ 300 หน่วย จะเสียประมาณเท่าไร?

กรณีใช้ไฟ 300 หน่วย

ไม่ได้เอา 300 × 3 บาททั้งหมด เพราะหน่วยที่ 201–300 จะเข้าสู่อัตราขั้นถัดไป

คำนวณ

200 หน่วยแรก

200 × 3.00 = 600 บาท

100 หน่วยถัดไป

100 × 4.1584 = 415.84 บาท

ค่าไฟฐานรวม = 1,015.84 บาท

ค่า Ft

300 × 0.1623 = 48.69 บาท

ค่าบริการ = 24.62 บาท

รวมก่อน VAT = 1,089.15 บาท

VAT 7% ≈ 76.24 บาท

ยอดรวมประมาณ

1,165.39 บาท

จุดที่เห็นได้ชัดคือ ยิ่งใช้ไฟมาก หน่วยที่เพิ่มเข้ามาจะเข้าสู่อัตราที่สูงขึ้น

แล้วถ้าใช้ไฟ 500 หน่วย?

ลองเพิ่มขึ้นมาอีกระดับ

ตัวเลขนี้ทำให้เห็นภาพชัดว่า ค่าไฟ 3.86 บาทไม่ได้หมายความว่าบ้านที่ใช้ 500 หน่วยจะจ่าย 1,930 บาทพอดี

เพราะ 3.86 บาทเป็นค่าเฉลี่ยของการเรียกเก็บ ไม่ใช่สูตรตรงสำหรับบิลบ้านแต่ละหลัง

ตารางดูง่าย ใช้ไฟเท่านี้ บิลประมาณเท่าไร?

ตัวอย่างคำนวณโดยใช้อัตรา ก.ย.–ธ.ค. 2569 และรวมค่าบริการ Ft และ VAT แล้ว

หมายเหตุ: เป็นตัวอย่างคำนวณเพื่อให้เห็นโครงสร้าง ไม่ใช่การรับประกันยอดบิลจริง เพราะบิลแต่ละรายอาจมีรายละเอียดหรือเงื่อนไขแตกต่างกัน

ค่า Ft 16.23 สตางค์ คืออะไร?

อีกตัวเลขที่มักเห็นบนบิลคือ Ft

สำหรับงวด กันยายน–ธันวาคม 2569 กกพ. กำหนดค่า Ft ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย หรือ 0.1623 บาทต่อหน่วย

ดังนั้นถ้าใช้ไฟ 300 หน่วย

300 × 0.1623 = 48.69 บาท

เงินส่วนนี้จึงถูกนำมารวมกับค่าไฟฐานตามจำนวนหน่วยที่ใช้

PEA อธิบายว่า Ft เป็นส่วนหนึ่งของค่าไฟที่เรียกเก็บแยกจากค่าไฟฟ้าฐาน และมีการปรับเป็นรอบ ๆ ทุก 4 เดือน

ทำไมบิลจริงต้องมี VAT?

อีกเหตุผลที่ยอดบนบิลไม่ตรงกับการเอา “ราคาต่อหน่วย” คูณจำนวนหน่วยโดยตรง คือค่าไฟฟ้าที่ประกาศในตารางอัตราเป็นตัวเลข ก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม

กกพ. ระบุว่าอัตราค่าไฟฟ้าที่แสดงเป็นอัตรารายเดือน ไม่รวม VAT และค่าไฟที่เรียกเก็บประกอบด้วยค่าไฟฟ้าฐานและ Ft

ดังนั้นภาพรวมแบบง่าย ๆ คือ

ค่าไฟฐาน + Ft + ค่าบริการ = ยอดก่อน VAT

จากนั้นจึงคำนวณ VAT ตามที่เรียกเก็บ

แล้ว 3.86 บาท “ถูกลงจริง” หรือไม่?

จริง

กกพ. ระบุว่าค่าไฟฟ้าเฉลี่ยที่เรียกเก็บทุกประเภทลดจาก 3.95 บาท/หน่วย เหลือ 3.86 บาท/หน่วย เริ่มตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569

แต่สิ่งที่ต้องระวังคือคำว่า “ค่าไฟเฉลี่ย”

เพราะบ้านแต่ละหลังใช้ไฟไม่เท่ากัน และค่าไฟบ้านถูกคิดแบบขั้นบันได

ดังนั้น

3.86 บาท = ตัวเลขค่าไฟเฉลี่ยของระบบ

ไม่ใช่

3.86 บาท = ราคาคงที่ทุกหน่วยสำหรับทุกบ้าน

สองประโยคนี้ความหมายต่างกันมาก

สรุปสั้น ๆ ก่อนจ่ายบิล

ถ้าเห็นข่าวว่า “ค่าไฟเหลือ 3.86 บาท” สามารถเข้าใจได้ว่าเป็นตัวเลขจริงตามประกาศของ กกพ.

แต่เมื่อเปิดบิลของตัวเอง ตัวเลขอาจไม่ใช่ 3.86 บาทต่อหน่วย เพราะต้องดูพร้อมกันอย่างน้อย 4 ส่วน

1. จำนวนหน่วยที่ใช้
2. อัตราค่าไฟขั้นบันได
3. ค่า Ft 16.23 สตางค์/หน่วย
4. ค่าบริการและ VAT

ดังนั้นคำตอบของคำถามว่า

“ค่าไฟ 3.86 บาทจริงไหม?”

คือ

จริง แต่เป็น “ค่าไฟเฉลี่ย” ไม่ใช่ราคาที่ทุกบ้านจะจ่ายเท่ากันทุกหน่วย

และสำหรับบิลตั้งแต่ กันยายน–ธันวาคม 2569 สิ่งที่ควรดูมากกว่าตัวเลข 3.86 คือ บ้านของเราใช้ไฟกี่หน่วย และหน่วยเหล่านั้นตกอยู่ในขั้นไหน