ทำไมข่าวปลอมถึงแพร่ไว? เจาะจิตวิทยาคนชอบแชร์เรื่องมั่วโดยไม่เช็ก
เคยสงสัยไหมว่าทำไมข่าวปลอมเรื่องสุขภาพ เรื่องดราม่า หรือข่าวโฮกอัคคำเตือนแปลกๆ ถึงกระจายเต็มไลน์กลุ่มครอบครัวหรือฟีดโซเชียลได้อย่างรวดเร็ว ทั้งที่ลองเอาชื่อไปเสิร์ชกูเกิลแค่ 5 วินาทีก็รู้แล้วว่ามั่ว?
งานวิจัยจากสถาบัน MIT ชี้ชัดว่า "ข่าวปลอมแพร่กระจายไวกว่าข่าวจริงถึง 6 เท่า" และมีโอกาสถูกแชร์ต่อมากกว่าข่าวจริงถึง 70% ซึ่งเรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องความโง่หรือฉลาด แต่เป็นเพราะข่าวปลอมถูกออกแบบมาเพื่อ "แฮกสมองส่วนอารมณ์" ของมนุษย์โดยเฉพาะ
เจาะ 3 กลไกทางจิตวิทยาที่ทำให้เรากดแชร์เรื่องมั่วลงโซเชียลทันที:
1. เล่นกับอารมณ์ขั้นสุด โดยเฉพาะ "ความกลัว" และ "ความโกรธ": ข่าวจริงมักจะน่าเบื่อและมีแต่ตัวเลข แต่นักปั่นข่าวปลอมรู้ดีว่า สมองมนุษย์จะตอบสนองต่อภัยคุกคามก่อนเสมอ ข่าวประเภท "กินสิ่งนี้แล้วเป็นมะเร็ง" หรือ "รัฐบาลแอบทำสิ่งนี้" จะกระตุ้นสมองส่วน Amygdala ทำให้เกิดความตื่นตระหนกจนสัญชาตญาณสั่งให้เรารีบแชร์เพื่อเตือนคนอื่นทันที
2. ปุ่มแชร์เพื่อแสดงตัวตน (Identity & Belonging): คนเราชอบแชร์ข้อมูลที่ตรงกับความเชื่อเดิมของตัวเอง (Confirmation Bias) เช่น ถ้าเราไม่ชอบดาราคนนี้อยู่แล้ว พอเจอข่าวลือแย่ๆ เกี่ยวกับเขา สมองจะปักใจเชื่อทันทีโดยไม่ระแวง และรีบกดแชร์เพื่อยืนยันกับเพื่อนๆ ว่า "เห็นไหม กูพูดไว้ไม่มีผิด!"
3. ความฟินจากการเป็น "คนแรกที่รู้" (Social Currency): การแชร์ข่าวเตือนภัยหรือเรื่องน่าตกใจเป็นคนแรกๆ ในกลุ่ม ทำให้ผู้แชร์รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่า เป็นคนรอบรู้ และกำลังทำหน้าที่ปกป้องพวกพ้อง ความรู้สึกฮีโร่ชั่วคราวนี้กลบสติในการตรวจสอบความจริงไปจนหมดสิ้น
แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียจึงกลายเป็นสนามหล่อเลี้ยงข่าวปลอมอย่างดี เพราะมันสร้างปุ่ม "กดแชร์ง่ายๆ" ที่ทำงานไวกว่า "สมองส่วนคิดวิเคราะห์" ของมนุษย์เราเสมอ
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ม่านพรางมรณะแห่งผืนป่า! “หยาดน้ำค้าง” หรือจอกบ่วาย พืชนักล่าที่ซ่อนกับดักเหนียวราวอัญมณี
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
เปิด 5 ประเทศที่ซื้อบะหมี่ไทยมากที่สุด ปี 2025
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
รีวิวหนังดัง minions & monsters
ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?
เมื่อลูกชายประธานาธิบดีสหรัฐตกหลุมรักเจ้าชายจากอังกฤษ




