เปิด 10 อันดับเมืองใหญ่ รับมือวิกฤตภูมิอากาศดีที่สุด–แย่ที่สุด เอเชียใต้ติดกลุ่มเสี่ยงสูง

เมื่อสภาพภูมิอากาศทั่วโลกเปลี่ยนแปลงรุนแรงขึ้น เมืองขนาดใหญ่กำลังเผชิญทั้งคลื่นความร้อน น้ำท่วม ภัยแล้ง ไฟป่า และพายุ แต่ความเสี่ยงของแต่ละเมืองไม่ได้ขึ้นอยู่กับสภาพภูมิประเทศเพียงอย่างเดียว เพราะ “ความสามารถในการปรับตัว” และระบบป้องกันภัยของเมืองก็มีส่วนสำคัญเช่นกัน

รายงานของ AlphaGeo บริษัทด้านข้อมูลภูมิสารสนเทศ และการวิเคราะห์ความเสี่ยงด้วย AI ได้ประเมินเมืองขนาดใหญ่ 72 แห่งทั่วโลก ผ่านดัชนี Climate Risk & Resilience Index (CRRI) เพื่อดูว่าเมืองเหล่านี้มีความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติมากเพียงใด และสามารถลดความเสี่ยงดังกล่าวด้วยมาตรการปรับตัวได้มากน้อยแค่ไหน 

▪️เขาวัด “ความพร้อมรับมือ” กันอย่างไร ?

AlphaGeo ไม่ได้ดูเพียงว่าเมืองใดมีความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติมากที่สุด แต่เปรียบเทียบระหว่างความเสี่ยงทางกายภาพของพื้นที่กับความสามารถในการปรับตัว และลดผลกระทบ

การประเมินครอบคลุมภัยสำคัญ 6 ด้าน ได้แก่ น้ำท่วมในพื้นที่ลุ่ม น้ำท่วมชายฝั่ง ความร้อน ภัยแล้ง ไฟป่า และลมจากพายุเฮอริเคน จากนั้นนำมาตรการด้านการปรับตัวของแต่ละเมืองมาพิจารณาร่วมกัน เพื่อคำนวณเป็นคะแนน Resilience-Adjusted Risk (RAJ) โดยคะแนนที่สูงหมายถึงมีความเสี่ยงคงเหลือสูงกว่า

▪️10 เมืองที่มีความเสี่ยงคงเหลือสูงที่สุด

จากการจัดอันดับของ AlphaGeo เมืองที่อยู่ในกลุ่มมีความเสี่ยงสูงที่สุด 10 อันดับ ได้แก่

1. Ahmedabad, อินเดีย
2. Hyderabad, ปากีสถาน
3. Multan, ปากีสถาน
4. Dhaka, บังกลาเทศ
5. Lahore, ปากีสถาน
6. Kolkata, อินเดีย
7. Faisalabad, ปากีสถาน
8. Karachi, ปากีสถาน
9. Chittagong, บังกลาเทศ
10. Taipei, ไต้หวัน

ที่น่าสังเกตคือ เมืองจากเอเชียใต้ติดอันดับจำนวนมาก โดย Ahmedabad และ Hyderabad มีคะแนน RAJ สูงสุดที่ 41 ขณะที่ Multan อยู่ที่ 38 และ Dhaka อยู่ที่ 36 

หมายเหตุ : Hyderabad ในอันดับนี้คือ เมือง Hyderabad ประเทศปากีสถาน ไม่ใช่ Hyderabad ประเทศอินเดีย โดย The New York Times ได้เผยแพร่การแก้ไขข้อมูลในประเด็นนี้แล้ว 

▪️ทำไมเอเชียใต้จึงมีหลายเมืองอยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง ?

รายงานของ AlphaGeo ระบุว่าเมืองในเอเชียใต้หลายแห่ง มีทั้งระดับความเสี่ยงทางกายภาพสูง และความสามารถในการปรับตัวที่ยังไม่สามารถลดความเสี่ยงลงได้มากพอ

ตัวอย่างเช่น Dhaka มีคะแนนความเสี่ยงทางกายภาพสูงถึง 60 แต่หลังนำความสามารถในการปรับตัวมาคำนวณแล้ว ยังมีคะแนน RAJ อยู่ที่ 36 ซึ่งถือว่าสูงเมื่อเทียบกับเมืองขนาดใหญ่จำนวนมากในการศึกษา 

อย่างไรก็ตาม การจัดอันดับนี้ไม่ได้หมายความว่า “เมืองเหล่านี้จะเกิดภัยพิบัติแน่นอน” แต่สะท้อนระดับความเสี่ยงคงเหลือ เมื่อเทียบกับเมืองอื่นในชุดข้อมูลที่ศึกษา

▪️10 เมืองที่มีความพร้อมรับมือสูงที่สุด

ในอีกด้านหนึ่ง เมืองที่มีคะแนนความเสี่ยงคงเหลือต่ำที่สุดหรือมีความยืดหยุ่นต่อความเสี่ยงด้านภูมิอากาศสูงที่สุด 10 อันดับ ได้แก่

1. Chicago, สหรัฐอเมริกา
2. Addis Ababa, เอธิโอเปีย
3. Melbourne, ออสเตรเลีย
4. Barcelona, สเปน
5. Ankara, ตุรกี
6. Buenos Aires, อาร์เจนตินา
7. Paris, ฝรั่งเศส
8. Istanbul, ตุรกี
9. Bogotá, โคลอมเบีย
10. Nairobi, เคนยา

Chicago มีคะแนน RAJ เพียง 8 ซึ่งต่ำที่สุดในการจัดอันดับ ขณะที่ Addis Ababa อยู่ที่ 10 และ Melbourne กับ Barcelona อยู่ที่ 11 

▪️เมืองที่มีความเสี่ยงไม่ได้แปลว่า “ไม่มีทางรับมือ”

หนึ่งในข้อค้นพบที่น่าสนใจของรายงานคือ ภูมิศาสตร์ไม่ใช่ตัวกำหนดทุกอย่าง

เมืองสองแห่งอาจมีความเสี่ยงทางธรรมชาติใกล้เคียงกัน แต่หากเมืองหนึ่งมีระบบระบายน้ำ ระบบเตือนภัย โครงสร้างพื้นฐานหรือมาตรการปรับตัวที่มีประสิทธิภาพมากกว่า ก็สามารถลดความเสี่ยงที่ประชาชนต้องเผชิญได้มากกว่า

AlphaGeo ระบุว่าเมืองอย่าง Beijing, Tianjin, Shenzhen และ Shanghai มีประสิทธิภาพด้านการปรับตัวในระดับสูงเมื่อเทียบกับเมืองอื่นในฐานข้อมูลของบริษัท 

▪️แล้วกรุงเทพฯ อยู่ตรงไหน ?

กรุงเทพฯไม่ได้อยู่ใน 10 อันดับแรกของทั้งกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุด และกลุ่มที่มีความพร้อมสูงที่สุดในรายการดังกล่าว

แต่รายงาน AlphaGeo ระบุว่า Bangkok มีคะแนน RAJ สูงกว่าเมืองที่อยู่ในกลุ่มผู้นำด้านความยืดหยุ่น เช่น Chicago, Addis Ababa และ Melbourne จึงสะท้อนให้เห็นว่า เมืองใหญ่ในเอเชียไม่ได้เผชิญเพียงปัญหา “ภัยธรรมชาติ” เท่านั้น แต่ยังต้องให้ความสำคัญกับการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน การวางผังเมือง ระบบเตือนภัย และการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศในระยะยาวด้วย

▪️ วิกฤตภูมิอากาศอาจไม่ได้วัดกันที่ “ใครเสี่ยงกว่า” แต่ที่ “ใครปรับตัวได้ดีกว่า”

การจัดอันดับของ AlphaGeo ชี้ให้เห็นประเด็นสำคัญว่า การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ได้ขึ้นอยู่กับโชคทางภูมิศาสตร์เพียงอย่างเดียว

เมืองที่มีความเสี่ยงตามธรรมชาติสูงอาจลดผลกระทบได้ หากมีการลงทุน และวางระบบรับมือที่เหมาะสม ขณะที่เมืองที่มีความเสี่ยงทางธรรมชาติไม่สูงมาก หากขาดการเตรียมพร้อม ก็ยังสามารถเผชิญความเสียหายได้เช่นกัน

ดังนั้น ในยุคที่สภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง “ความสามารถในการปรับตัว” จึงกลายเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในการกำหนดความปลอดภัย และความน่าอยู่ของเมืองในอนาคตครับ