“เปิดตำนาน 600 ปีวัดพุทไธศวรรย์ จากวัดคู่กรุงศรีฯ ก่อนถึงคดีดังในวันนี้”

หากพูดถึงโบราณสถานสำคัญของกรุงศรีอยุธยา หลายคนอาจนึกถึงวัดมหาธาตุ วัดราชบูรณะ หรือวัดไชยวัฒนาราม แต่ยังมีวัดเก่าแก่อีกแห่งหนึ่งซึ่งมีประวัติความเป็นมายาวนาน นั่นคือ “วัดพุทไธศวรรย์” วัดสำคัญริมแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทอง ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา

ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทอง เคยเสด็จมาตั้งที่ประทับก่อนสถาปนากรุงศรีอยุธยา มีชื่อในพระราชพงศาวดารว่า “เวียงเหล็ก”

เมื่อพระเจ้าอู่ทองสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีใน พ.ศ. 1893 ต่อมาอีก 3 ปี พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดขึ้นในบริเวณที่เคยเป็นที่ประทับเดิม เพื่อเป็นพระราชอนุสรณ์ และพระราชทานนามว่า “วัดพุทไธศวรรย์”

จุดเด่นของวัดพุทไธศวรรย์ คือ พระปรางค์ประธานสีขาวขนาดใหญ่ รูปแบบได้รับอิทธิพลจากศิลปะขอม ขณะที่รอบพระปรางค์มี ระเบียงคดล้อมรอบและมีพระพุทธรูปประดิษฐานเรียงรายอยู่โดยรอบ

อีกสถานที่หนึ่งที่น่าสนใจคือ ตำหนักสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อาคารก่ออิฐถือปูนที่มีภาพจิตรกรรมฝาผนังโบราณ โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับไตรภูมิ ทศชาติ และคติทางพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญทางด้านศิลปกรรมของอยุธยาตอนปลาย

ตำแหน่งของวัดตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา มีความสำคัญในทางยุทธศาสตร์ กองทัพพม่าเคยใช้บริเวณวัดเป็นที่ตั้งทัพในช่วงสงคราม เนื่องจากสามารถมองเห็นฝั่งเกาะเมืองอยุธยาได้

ครั้งเมื่อกรุงศรีอยุธยาเสียกรุงครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2310 วัดแห่งนี้ไม่ได้ถูกเผาทำลายจนเสียหายทั้งหมดเหมือนโบราณสถานหลายแห่งในอยุธยา โบราณสถานและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมสำคัญบางส่วนของวัดจึงยังคงหลงเหลือให้เห็นมาจนถึงปัจจุบัน ทำให้วัดพุทไธศวรรย์มีคุณค่าเป็นพิเศษ

วัดพุทไธศวรรย์ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานรับรองความสำคัญทางประวัติศาสตร์ โดยกรมศิลปากร เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 และรับการสถาปนาขึ้นเป็น พระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี พ.ศ. 2549

วันนี้ พระปรางค์และโบราณสถานยังคงตั้งตระหง่านริมแม่น้ำเจ้าพระยา จึงไม่ได้เป็นเพียงซากโบราณสถาน หากแต่เป็นหลักฐานที่ช่วยบอกเล่าเรื่องราวของราชธานีแห่งหนึ่งของสยาม ตั้งแต่ช่วงแรกเริ่มของกรุงศรีอยุธยา จนถึงประเทศไทยในปัจจุบัน

ข้อมูลอ้างอิง : ขอบคุณ วิกิพีเดีย