เขื่อนภูมิพล คอนกรีตโค้งแห่งเดียวในไทย รับแรงดันน้ำมหาศาลขนาดนั้นได้ยังไงโดยไม่แตก?
ท่ามกลางเขื่อนขนาดใหญ่หลายแห่งในประเทศไทย "เขื่อนภูมิพล" ที่จังหวัดตาก โดดเด่นและแตกต่างจากเขื่อนอื่นๆ อย่างชัดเจนด้วยรูปทรงคอนกรีตโค้งตระหง่านกั้นลำน้ำพิงค์ นี่คือเขื่อนคอนกรีตโค้ง (Concrete Arch Dam) แห่งเดียวในประเทศ และเป็นหนึ่งในเขื่อนทรงนี้ที่ใหญ่เป็นอันดับต้นๆ ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งสามารถกักเก็บน้ำได้มหาศาลกว่า 13,462 ล้านลูกบาศก์เมตร คำถามคือ ตัวเขื่อนคอนกรีตที่ดูบางกว่าเขื่อนดินหรือเขื่อนหินทับซ้อนทั่วไป รับแรงดันน้ำมหาศาลระดับแสนล้านตันได้อย่างไรโดยไม่ปริแตกร้าว?
คำตอบทางวิศวกรรมโครงสร้างและฟิสิกส์ ซ่อนอยู่ใน "ความโค้ง" ของตัวเขื่อน เขื่อนภูมิพลไม่ได้ออกแบบมาเพื่อใช้ความหนาและน้ำหนักของตัวมันเองต้านแรงดันน้ำตรงๆ แต่ใช้นวัตกรรมทรงรูปโค้งแอ่นออกไปทางด้านน้ำเหนือ (Arch Effect) เมื่อน้ำในลำน้ำพิงค์ดันเข้าหาผนังเขื่อน แรงดันมหาศาลนั้นจะถูกกระจายและเปลี่ยนทิศทาง ถ่ายแรงกดแนวนอนออกไปทางด้านข้างเข้าสู่ "ภูเขาหินแข็ง" ทั้งสองฝั่งที่เป็นตลิ่งยึดตัวเขื่อนไว้
พูดง่ายๆ คือ ภูเขาหินธรรมชาติทั้งสองฝั่งทำหน้าที่เป็นเสารับน้ำหนักจริงที่รับแรงดันน้ำส่วนใหญ่ไปทั้งหมด ตัวเขื่อนคอนกรีตจึงทำหน้าที่เหมือนสะพานโค้งที่ถูกอัดแน่นขึ้นเรื่อยๆ ตามปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้น ยิ่งน้ำดันมาก โครงสร้างโค้งก็จะยิ่งเบียดอัดแน่นเข้าหากันตามหลักกลศาสตร์โครงสร้าง
อย่างไรก็ตาม การสร้างเขื่อนประเภทนี้จำเป็นต้องมีสภาพภูมิประเทศเฉพาะตัว คือช่องเขาน้ำแคบที่มีฐานรากและผนังภูเขาเป็นหินแข็งคุณภาพสูงมากๆ วิศวกรในยุคนั้นจึงต้องทำการสำรวจชั้นหินและอัดฉีดน้ำปูน (Grouting) เพื่อประสานรอยแตกร้าวในหินภูเขาให้เป็นเนื้อเดียวกัน เขื่อนภูมิพลจึงเป็นบทพิสูจน์ชั้นยอดของวิศวกรรมโยธาและฟิสิกส์ ที่ใช้ธรรมชาติช่วยรับมือกับพลังอันยิ่งใหญ่ของธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์แบบ
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
ม่านพรางมรณะแห่งผืนป่า! “หยาดน้ำค้าง” หรือจอกบ่วาย พืชนักล่าที่ซ่อนกับดักเหนียวราวอัญมณี
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
รีวิวหนังดัง minions & monsters
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน
5 จังหวัดในไทยที่ชาวต่างชาติชอบมากที่สุด และนิยมย้ายมาใช้ชีวิตหลังเกษียณ





