เปิดประวัติ "ตำรวจ" จากอียิปต์โบราณสู่สยามประเทศ รู้ไหมทำไมโลกนี้ขาดพวกเขาไม่ได้?

เคยสงสัยกันไหมว่า ถ้าเช้าวันพรุ่งนี้ตื่นมาแล้วโลกเราไม่มีสิ่งที่เรียกว่า "ตำรวจ" เลย สังคมจะเป็นยังไง? บางคนอาจจะบอกว่าสบายเลย ไม่มีใครมาคอยจับ คอยออกใบสั่ง แต่เชื่อเถอะว่าผ่านไปไม่เกินสามวัน สังคมคงบันเทิงจนกลายเป็นหนังเรื่อง "The Purge คืนอำมหิต" (พ.ศ. 2556) แน่ ๆ ถ้าใครเคยได้ดูจะจำได้ว่าหนังที่เล่าถึงคืนที่รัฐบาลอนุญาตให้คนก่ออาชญากรรมหรือฆ่ากันได้เสรี 12 ชั่วโมงโดยไร้ตำรวจคอยช่วย

ซึ่งสุดท้ายก็กลายเป็นการกวาดล้างคนไม่มีทางสู้ เพราะเมื่อมนุษย์มาอยู่รวมกันหลักล้าน มันจำเป็นต้องมี "กติกา" และต้องมี "คนที่ถือดาบ" คอยคุมกติกาไม่ให้คนเก่งไปรังแกคนอ่อนแอ นั่นแหละ คือเหตุผลข้อแรกที่ทำให้สถาบันนี้กำเนิดขึ้นมาบนโลก

คำว่า "Police" ที่เราคุ้นหูกันนั้น รากศัพท์เดิมมาจากภาษากรีกโบราณว่า "Politeia" ที่แปลว่าการดูแลบ้านเมือง ยุคแรกสุดเริ่มตั้งแต่สมัยอียิปต์โบราณและโรมัน ที่มีกองลาดตระเวนคอยจับขโมยและดูแลความสงบตามตลาด ส่วนระบบตำรวจยุคใหม่ที่มีโครงสร้างชัดเจน เริ่มต้นขึ้นที่ประเทศอังกฤษในปี ค.ศ. 1829 โดย "เซอร์ โรเบิร์ต พีล" ผู้เสนอแนวคิดสำคัญว่า "ตำรวจก็คือประชาชน และประชาชนก็คือตำรวจ" โดยเน้นการป้องกันก่อนเกิดเหตุ มากกว่าการใช้กำลังหรืออาวุธ

ตัดภาพกลับมาที่เมืองไทยบ้านเรา สมัยก่อนเราใช้ระบบเวียง-วัง-คลัง-นา คอยดูแลความสงบกันเอง จนกระทั่งรัชกาลที่ 4 เห็นว่าบ้านเมืองเริ่มพัฒนาขึ้น มีฝรั่งเข้ามาค้าขายเยอะ เลยจัดตั้ง "กองโปลิศ" ขึ้นมาเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2403 โดยไปจ้างกัปตันชาวอังกฤษชื่อ "แซมมวล โจเซฟ บราวน์" มาช่วยวางระบบให้ รูปร่างหน้าตาและระเบียบปฏิบัติในยุคแรกเลยมีความคล้ายกับตำรวจอังกฤษ

ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 5 บ้านเมืองขยายใหญ่ขึ้น ขโมยเริ่มเยอะตาม กองโปลิศเลยถูกยกฐานะและปรับโครงสร้างใหม่กลายเป็น "กรมตำรวจ" สังกัดกระทรวงมหาดไทย คอยดูแลสารพัดทุกข์สุขดิบของชาวบ้านมาอย่างยาวนานหลายทศวรรษ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2541 ก็ได้มีการปฏิรูปองค์กรครั้งใหญ่ แยกตัวออกมาขึ้นตรงกับนายกรัฐมนตรี และเปลี่ยนชื่อเป็น "สำนักงานตำรวจแห่งชาติ" อย่างที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน

ดังนั้นจะเห็นได้ว่า ไม่ว่ายุคสมัยจะเปลี่ยนไปกี่ร้อยปี จากอียิปต์ ลอนดอน มาจนถึงกรุงเทพฯ ชื่อเรียกหรือชุดเครื่องแบบอาจจะปรับเปลี่ยนไปตามกาลเวลา แต่หัวใจสำคัญของสถาบันนี้ไม่เคยเปลี่ยน คือการเป็น "ปราการด่านแรก" ในการรักษากฎหมายและปกป้องประชาชน ถึงแม้ในความเป็นจริงเราอาจจะบ่นบ้างเหน็บบ้างเวลาเจอเรื่องขัดใจ แต่ปฏิเสธไม่ได้จริง ๆ ว่า ถ้าโลกนี้ขาดพวกเขาไป วันคืนคงไม่สงบสุขแบบนี้แน่นอน