จังหวัดไหนมีคดีงัดบ้านน้อยที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บ้านที่ปิดประตูเงียบ ถนนที่แทบไม่มีเหตุวุ่นวาย และข่าวโจรขึ้นบ้านที่นาน ๆ จะได้ยินสักครั้ง อาจทำให้เรารู้สึกว่าจังหวัดนั้นปลอดภัยกว่าที่อื่น ทว่าหากจะยืนยันด้วยสถิติจริง เรื่องนี้ไม่ได้จบแค่เปิดตารางแล้วเลือกจังหวัดที่มีตัวเลขต่ำสุด

สิ่งแรกที่ต้องดูคือ ตำรวจกำลังนับคดีประเภทใด เพราะคำว่า “โจรกรรม” ที่ใช้กันทั่วไปอาจรวมตั้งแต่ลักทรัพย์ วิ่งราว ชิงทรัพย์ โจรกรรมรถ ไปจนถึงรับของโจร ส่วน “งัดแงะบ้าน” ก็ไม่ได้ปรากฏเป็นหมวดเดียวกันอย่างสม่ำเสมอในตารางสาธารณะทุกปี

ข้อมูลที่มีอยู่ยังตอบได้ไม่ตรงคำถามทั้งหมด

ชุดข้อมูลระดับประเทศของสำนักงานตำรวจแห่งชาติซึ่งเผยแพร่ผ่านสำนักงานสถิติแห่งชาติ แสดงคดีความผิดเกี่ยวกับทรัพย์แยกตามประเภทและจังหวัดในช่วง พ.ศ. 2560–2565 ข้อมูลนี้ใช้ดูจำนวนคดีที่ได้รับแจ้งได้ แต่ชุดที่เผยแพร่ต่อสาธารณะยังไม่ได้จัดทำอันดับล่าสุดเฉพาะ “ลักทรัพย์ในบ้านพักอาศัยหรืองัดแงะบ้าน” พร้อมอัตราต่อประชากรครบทั้ง 77 จังหวัด

ตัวอย่างเช่น รายงานสถิติจังหวัดสมุทรสงครามแสดงว่าในปี 2565 มีการรับแจ้งฐานความผิดเกี่ยวกับทรัพย์รวม 196 คดี ตัวเลขถือว่าไม่สูงเมื่อเทียบกับจังหวัดขนาดใหญ่หลายแห่ง แต่ภายในยอดรวมนี้มีความผิดหลายชนิด จึงนำไปประกาศทันทีว่าสมุทรสงครามมีคดีงัดบ้านน้อยที่สุดไม่ได้

จำนวนคดีน้อยอาจเกิดจากจังหวัดมีขนาดเล็ก

จำนวนคดีดิบไม่ใช่คะแนนความปลอดภัย จังหวัดที่มีประชากรน้อย บ้านเรือนน้อย และกิจกรรมทางเศรษฐกิจไม่หนาแน่น ย่อมมีโอกาสได้ยอดคดีรวมต่ำกว่าจังหวัดที่มีประชากรนับล้าน แม้ความเสี่ยงของบ้านแต่ละหลังอาจไม่ได้ต่ำกว่า

การเปรียบเทียบที่ยุติธรรมควรใช้อย่างน้อยสองค่า ได้แก่ จำนวนคดีลักทรัพย์ในเคหสถานต่อประชากร 100,000 คน และจำนวนคดีต่อจำนวนครัวเรือน หากมีข้อมูลประชากรแฝง บ้านว่าง และนักท่องเที่ยวก็ควรนำมาประกอบด้วย จังหวัดท่องเที่ยวหรือเขตอุตสาหกรรมอาจมีคนใช้งานพื้นที่จริงมากกว่าตัวเลขทะเบียนราษฎรอย่างมาก

อีกประเด็นคือสถิติตำรวจสะท้อนเฉพาะเหตุที่เข้าสู่ระบบ เหตุเล็กน้อยบางส่วนอาจไม่ได้รับการแจ้งความ การเข้าถึงสถานีตำรวจ ความเชื่อมั่นของประชาชน และเงื่อนไขประกันทรัพย์สินจึงมีผลต่อตัวเลขด้วย จังหวัดที่รับแจ้งน้อยอาจมีเหตุน้อยจริง หรืออาจมีสัดส่วนการแจ้งต่ำกว่าก็ได้

คำตอบที่บอกได้จากหลักฐานตอนนี้

ณ ข้อมูลสาธารณะที่ตรวจสอบได้ ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอสำหรับประกาศจังหวัดเดียวว่าเป็นจังหวัดที่คดีงัดบ้านน้อยที่สุดและปลอดภัยที่สุดในประเทศไทย ชุดข้อมูลระดับประเทศล่าสุดที่ค้นพบครอบคลุมถึงปี 2565 และคำว่า “ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์” กว้างกว่าการงัดบ้านโดยเฉพาะ

หากนำเฉพาะยอดความผิดเกี่ยวกับทรัพย์รวมมาจัดอันดับ เราอาจได้เพียงรายชื่อจังหวัดขนาดเล็กที่มีคดีรับแจ้งน้อย ไม่ใช่อันดับเมืองปลอดภัย ส่วนรายงานการสำรวจอาชญากรรมภาคประชาชน พ.ศ. 2567 ของสำนักงานกิจการยุติธรรมช่วยเติมภาพเหตุที่ประชาชนประสบและไม่ได้แจ้งตำรวจ แต่ก็ไม่ควรถูกนำไปผสมกับยอดคดีตำรวจโดยไม่ปรับวิธีวัดให้ตรงกัน

อย่าให้ชื่ออันดับทำให้ชะล่าใจ

ต่อให้จังหวัดหนึ่งมีอัตราคดีต่ำจริง ความเสี่ยงภายในจังหวัดก็ไม่เท่ากันทุกอำเภอหรือทุกชุมชน บ้านที่อยู่ลับตา ไม่มีไฟส่องสว่าง และถูกปล่อยว่างนาน ยังคงมีความเสี่ยงเฉพาะจุด การล็อกประตูหน้าต่าง ตรวจไฟรอบบ้าน ฝากเพื่อนบ้านช่วยสังเกต และไม่ประกาศช่วงที่บ้านว่างต่อสาธารณะจึงยังจำเป็น

อันดับที่น่าเชื่อถือควรระบุปี ฐานความผิด จำนวนคดี อัตราต่อประชากรหรือครัวเรือน และข้อจำกัดเรื่องการแจ้งความครบถ้วน ก่อนใช้คำว่าเมืองปลอดภัยที่สุด ไม่เช่นนั้นจังหวัดที่ “ตัวเลขเล็กที่สุด” อาจเป็นเพียงจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดในตารางเท่านั้น