ม้ายูนิคอร์นมีจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คำตอบสั้น ๆ คือ ยังไม่มีหลักฐานว่ายูนิคอร์นแบบม้าสีขาวที่มีเขาเกลียวกลางหน้าผากมีอยู่จริง มันเป็นสัตว์ในตำนานที่ถูกเล่าต่อกันมานานมาก ก่อนจะกลายเป็นภาพจำแสนหวานแบบที่เราเห็นในนิทาน ของเล่น และหนังแฟนตาซี

แต่ถ้าถามว่าคนโบราณคิดเรื่องนี้ขึ้นมาลอย ๆ เลยหรือเปล่า คำตอบคือไม่น่าจะใช่ เพราะโลกจริงมีสัตว์หลายชนิดที่มองแวบแรกแล้วชวนให้เชื่อได้ไม่ยากว่า “สัตว์เขาเดียว” อาจมีอยู่จริง

งาของนาร์วาฬเคยถูกขายเป็นเขายูนิคอร์น

ตัวละครสำคัญที่สุดคือ นาร์วาฬ วาฬอาร์กติกที่มีงายาวเป็นเกลียวแทงออกมาจากด้านหน้าศีรษะ งานี้จริง ๆ แล้วเป็นฟันที่ยาวผิดปกติ ไม่ใช่เขา แต่ในยุโรปยุคกลาง คนจำนวนมากไม่เคยเห็นนาร์วาฬตัวเป็น ๆ พอมีผู้นำงายาวบิดเกลียวมาจากดินแดนห่างไกล มันจึงถูกนำไปขายและเชื่อกันว่าเป็น “เขายูนิคอร์น”

ของชิ้นนี้เคยมีมูลค่าสูงมาก เพราะผู้คนเชื่อว่ามีพลังล้างพิษหรือรักษาโรคได้ ฟังดูเหลือเชื่อในวันนี้ แต่ถ้ายังไม่รู้จักสัตว์เจ้าของงา และมีวัตถุแปลกตาวางอยู่ตรงหน้า ความคิดว่าเป็นหลักฐานของสัตว์วิเศษก็ไม่ใช่เรื่องแปลกนัก

สัตว์สองเขาที่มองเป็นเขาเดียวได้

อีกตัวที่มักถูกโยงเข้ากับตำนานคือ ออริกซ์ แอนทิโลปทะเลทรายที่มีเขายาว ตรง และค่อนข้างเรียว เมื่อมองจากมุมด้านข้าง เขาสองข้างอาจซ้อนทับกันจนดูเหมือนมีเขาเดียวได้ ภาพวาดหรือคำบอกเล่าจากนักเดินทางในอดีตจึงอาจทำให้สัตว์จริงค่อย ๆ เปลี่ยนรูปร่างเป็นสัตว์ในตำนาน

แน่นอนว่าออริกซ์ไม่ใช่ม้ายูนิคอร์น และนาร์วาฬก็ไม่ใช่ม้าทะเลมีเวทมนตร์ แต่ทั้งคู่ช่วยอธิบายว่าเหตุใดแนวคิดเรื่องสัตว์เขาเดียวจึงฟังดูน่าเชื่อสำหรับคนในอดีต

ยูนิคอร์นที่เราคุ้นตาเป็นผลรวมของเรื่องเล่า

ยูนิคอร์นไม่ได้มีหน้าตาเดียวมาตั้งแต่แรก ตำราและงานศิลปะโบราณบางยุคบรรยายมันคล้ายลา แพะ หรือสัตว์ป่าผสมกัน ภาพม้าขาวสง่างามพร้อมเขาเกลียวแบบปัจจุบันค่อย ๆ ถูกทำให้ชัดขึ้นจากวรรณกรรม ศิลปะ และวัฒนธรรมสมัยใหม่

เพราะฉะนั้น ถ้ามีคนถามว่า “ม้ายูนิคอร์นมีจริงไหม” คำตอบทางวิทยาศาสตร์คือ ไม่มีการค้นพบสัตว์ชนิดนั้น แต่ในทางประวัติศาสตร์ ยูนิคอร์นมีจริงในฐานะความเชื่อ สัญลักษณ์ และจินตนาการที่เดินทางข้ามยุคมาไกลมาก จนแม้วันนี้เราจะรู้เรื่องนาร์วาฬและออริกซ์แล้ว มันก็ยังเป็นสัตว์ในตำนานที่คนรักอยู่ดี