เศรษฐกิจไทยปลายปี 2569 ยังโตได้ แต่คนส่วนใหญ่ยังไม่รู้สึกว่าเงินในกระเป๋าดีขึ้น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้ามองจากตัวเลข เศรษฐกิจไทยปลายปี 2569 ไม่ได้อยู่ในภาพวิกฤตแบบเครื่องยนต์ดับ แต่ก็ยังไม่ใช่ช่วงที่คนทำงาน ร้านเล็ก หรือครัวเรือนจะหายใจโล่ง ๆ ได้ง่ายนัก ภาพที่ใกล้เคียงที่สุดคือ เศรษฐกิจยังเดินหน้า แต่แรงส่งกระจุกอยู่บางจุด ขณะที่รายจ่ายและภาระเดิมยังทำให้ผู้คนระวังการใช้เงิน

ธนาคารแห่งประเทศไทยประเมินว่า GDP ไทยทั้งปี 2569 จะขยายตัวราว 2.3% ตัวเลขนี้ดูเป็นบวก แต่ไม่ได้สูงพอจะทำให้รายได้ กระแสเงินสดของธุรกิจ และกำลังซื้อฟื้นพร้อมกันทั้งประเทศ ปลายปีจึงน่าจะเป็นช่วงที่หลายคนเห็นข่าวส่งออกดี การลงทุนมา แต่ยังถามตัวเองว่า แล้วทำไมลูกค้าหน้าร้านยังตัดสินใจช้าจัง

แรงพยุงมาจากส่งออกและการลงทุนสายเทคโนโลยี

ด้านที่ยังช่วยพยุงเศรษฐกิจคือการส่งออกสินค้าและการลงทุนภาคเอกชน โดยเฉพาะกิจกรรมที่โยงกับวงจรเทคโนโลยีและ AI โรงงานอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วน และธุรกิจที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานอาจมีคำสั่งซื้อหรือการลงทุนมากกว่ากลุ่มอื่น นี่เป็นข่าวดี เพราะอย่างน้อยประเทศยังมีเครื่องยนต์ที่ทำงานอยู่ ไม่ได้พึ่งการจับจ่ายในประเทศเพียงอย่างเดียว

แต่จุดที่ต้องมองให้ครบคือเม็ดเงินจากภาคนี้ไม่ได้ไหลถึงทุกคนเท่ากัน การผลิตเทคโนโลยีจำนวนหนึ่งต้องใช้วัตถุดิบนำเข้า เครื่องจักรนำเข้า และผู้เล่นรายใหญ่ที่มีทุนพร้อมอยู่แล้ว จึงเกิดสภาพที่เศรษฐกิจมหภาคดูขยับได้ แต่ร้านค้าและผู้รับจ้างทั่วไปไม่ได้รับแรงกระเพื่อมมากนัก

ปลายปีจึงไม่ควรถามแค่ว่า “GDP โตไหม” แต่ต้องถามต่อว่า โตจากอะไร และเงินหมุนไปถึงใครบ้าง เพราะคำตอบสองข้อหลังต่างหากที่กำหนดความรู้สึกของคนส่วนใหญ่

กำลังซื้อยังเป็นโจทย์ใหญ่ของปลายปี

ธปท. ระบุว่าการบริโภคภาคเอกชนขยายตัวช้ากว่าที่คาด เพราะครัวเรือนยังระวังการใช้จ่ายเมื่อค่าครองชีพสูงขึ้น ภาพนี้สะท้อนในพฤติกรรมเล็ก ๆ ตั้งแต่คนเปรียบเทียบราคา สั่งของชิ้นเดิมแต่เลือกโปรโมชัน ไปจนถึงเลื่อนซื้อของที่ไม่จำเป็นออกไปก่อน

สำหรับร้านเล็ก ความยากไม่ได้มีแค่ยอดขายลด แต่เป็นยอดขายที่ยังเข้ามาแต่กำไรบางลง เพราะต้นทุนวัตถุดิบ ค่าเดินทาง ค่าเช่า หรือค่าแรงไม่ยอมลดตามความหวัง เจ้าของกิจการจึงต้องคุมสต็อกละเอียดขึ้น เลือกโปรโมชันที่ไม่เผากำไร และรักษาลูกค้าเก่าให้ดีพอ ๆ กับการหาลูกค้าใหม่

นี่คือเหตุผลที่คำว่า “เศรษฐกิจฟื้น” อาจฟังไม่เหมือนกันสำหรับแต่ละอาชีพ คนที่อยู่ในภาคส่งออกหรือรับงานจากบริษัทใหญ่มีโอกาสเห็นแรงส่งก่อน แต่ธุรกิจบริการรายย่อยและผู้มีภาระหนี้อาจยังรู้สึกว่าต้องประคองตัวเหมือนเดิม

ปลายปีมีตัวแปรที่พลิกภาพได้เร็ว

ความเสี่ยงสำคัญยังอยู่ที่เศรษฐกิจโลก ราคาพลังงาน การค้าโลก และการแข่งขันจากต่างประเทศ หากคำสั่งซื้อคู่ค้าชะลอหรือค่าขนส่งกับพลังงานสูงขึ้น ต้นทุนจะย้อนมาถึงผู้ผลิตและผู้บริโภคไทยได้เร็ว ขณะเดียวกัน ภาคท่องเที่ยวแม้ช่วยสร้างรายได้ แต่การแข่งขันในภูมิภาคทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวหรือยอดใช้จ่ายต่อคนไม่ควรถูกมองในแง่ดีเกินไป

อีกด้านหนึ่ง นโยบายภาครัฐและมาตรการบรรเทาค่าครองชีพอาจช่วยพยุงอารมณ์การจับจ่ายในช่วงปลายปีได้ โดยเฉพาะเทศกาลท่องเที่ยวและการซื้อของขวัญ แต่ผลจะยั่งยืนหรือไม่ขึ้นกับรายได้จริงและภาระหนี้ของแต่ละครัวเรือน ไม่ใช่เพียงยอดใช้จ่ายที่พุ่งในเดือนเดียว

สรุปแล้วควรวางตัวอย่างไร

ปลายปี 2569 น่าจะเป็นเศรษฐกิจแบบ “มีโอกาส แต่ไม่ใช่จังหวะประมาท” คนทำงานควรรักษาสภาพคล่องและเพิ่มทักษะที่โยงกับงานที่ตลาดต้องการ ธุรกิจควรแยกให้ออกว่ายอดขายที่เพิ่มขึ้นมาจากกำไรจริงหรือมาจากการลดราคา ส่วนครัวเรือนไม่จำเป็นต้องหยุดใช้เงินทุกบาท แต่ควรเห็นภาพรายจ่ายประจำ หนี้ และเงินสำรองให้ชัดก่อนเข้าสู่ช่วงเทศกาล

เศรษฐกิจไทยยังมีแรงพยุงจากส่งออกและการลงทุน แต่ความท้าทายคือทำอย่างไรให้แรงพยุงนั้นแปลงเป็นรายได้และกำลังซื้อที่กระจายกว่านี้ จนกว่าจะเกิดขึ้น คำตอบของปลายปีนี้จึงไม่ใช่แค่ “โตหรือไม่โต” แต่คือโตแล้วใครได้ประโยชน์จริง