เคยสงสัยไหม? ทำไม "น้ำตา" ตอนเสียใจ ถึงไม่เหมือนน้ำตาตอนดีใจ

ไม่ว่าจะร้องไห้เพราะอกหัก โดนดุ หรือปลื้มปิติกับความสำเร็จ หยดน้ำที่ไหลออกมาจากดวงตาของเราก็ดูเป็นของเหลวใสๆ ที่ไร้สีและไร้กลิ่นเหมือนกันไปหมด จนเราเหมาเอาเองว่าพวกมันคือน้ำตาชนิดเดียวกัน แต่ในความเป็นจริงทางชีวเคมี น้ำตาแต่ละหยดที่ไหลออกมาจากอารมณ์ที่แตกต่างกันนั้น มี "องค์ประกอบทางเคมี" และโครงสร้างที่แทบจะเป็นคนละสารกันเลยทีเดียว
ในทางกายวิภาค น้ำตาของมนุษย์ถูกแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามฟังก์ชันการทำงาน ประเภทแรกคือ "น้ำตาหล่อเลี้ยง (Basal Tears)" ที่หลั่งออกมาตลอดเวลาเพื่อปกป้องตาไม่ให้แห้ง ประเภทที่สองคือ "น้ำตาสะท้อนเงื่อนไข (Reflex Tears)" ที่ทะลักออกมาเวลาโดนควันหรือหั่นหัวหอมเพื่อชะลอสิ่งแปลกปลอม และประเภทสุดท้ายที่น่าอัศจรรย์ที่สุดคือ "น้ำตาทางอารมณ์ (Emotional Tears)" ซึ่งเป็นน้ำตาที่ไหลออกมาจากความรู้สึกภายในสมอง
เมื่อเราประสบกับอารมณ์ที่รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นความเศร้าโศก หรือความสุขอย่างที่สุด สมองส่วนลิมบิก (Limbic System) ซึ่งควบคุมอารมณ์จะส่งสัญญาณประสาทไปกระตุ้นต่อมน้ำตา (Lacrimal Gland) ให้ผลิตน้ำตาออกมา แต่สิ่งที่ต่างกันคือชนิดของ "ฮอร์โมนและโปรตีน" ที่ปะปนออกมากับน้ำตานั้น
ยามที่คุณ "เสียใจและเศร้าโศก" ร่างกายจะตกอยู่ในภาวะความเครียดสูง สมองจึงหลั่งสารเคมีความเครียดออกมา และใช้น้ำตาเป็นช่องทางในการระบายสารเหล่านั้นออกจากร่างกาย น้ำตาจากความเสียใจจึงอุดมไปด้วยฮอร์โมนความเครียดอย่าง "ACTH (Adrenocorticotropic Hormone)" รวมถึงสารส่งประสาทที่เกี่ยวข้องกับความเจ็บปวด การร้องไห้โฮในยามเสียใจจึงเปรียบเสมือนการบำบัดทางเคมีที่ช่วยขับความเครียดออกจากร่างกาย ทำให้เรารู้สึกเบากายสบายใจขึ้นหลังร้องไห้เสร็จ

ในทางกลับกัน เมื่อคุณ "ดีใจอย่างที่สุด" จนน้ำตาไหล ร่างกายจะหลั่งสารสื่อประสาทกลุ่มความสุขอย่าง "เอนดอร์ฟิน (Endorphins)" และ "ออกซิโทซิน (Oxytocin)" ปะปนออกมากับน้ำตา เพื่อช่วยปรับสมดุลอารมณ์ที่พุ่งสูงเกินไปให้กลับเข้าสู่ภาวะปกติ
ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดถูกค้นพบเมื่อนักวิทยาศาสตร์นำน้ำตาจากอารมณ์ต่างๆ ไปส่องผ่านกล้องจุลทรรศน์หลังจากตกผลึก ผลึกของน้ำตาที่มาจากความเสียใจจะมีรูปแบบขรุขระ หนาแน่น และเต็มไปด้วยโครงสร้างสายโปรตีนความเครียด ขณะที่ผลึกน้ำตาจากความดีใจจะมีรูปแบบที่โปร่ง ลวดลายเรียบงาม คล้ายกับเกล็ดหิมะที่สวยงาม ร่างกายมนุษย์จึงใช้กลไกการผลิตน้ำตาเป็นเหมือนหัวจ่ายเคมีที่คอยปรับสมดุลจิตใจให้เราผ่านพ้นทุกอารมณ์ไปได้อย่างน่าอัศจรรย์
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
รีวิวหนังดัง minions & monsters
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
ม่านพรางมรณะแห่งผืนป่า! “หยาดน้ำค้าง” หรือจอกบ่วาย พืชนักล่าที่ซ่อนกับดักเหนียวราวอัญมณี
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
เลขเด็ด "ปฏิทินท่านท้าวเวสสุวรรณ" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน




