จากสระแสดงโชว์สู่ทะเลเปิด “ลิตเติ้ลเกรย์” และ “ลิตเติ้ลไวท์” สองเบลูกาที่ได้เริ่มต้นชีวิตใหม่ในไอซ์แลนด์

ภาพของวาฬเบลูกาสีขาวสองตัวที่กำลังเผยอปากกว้างจนดูคล้ายกำลัง “ยิ้ม” อาจทำให้ใครหลายคนอดยิ้มตามไม่ได้ แต่เบื้องหลังรอยยิ้มอันน่ารักนั้น กลับมีเรื่องราวการเดินทางครั้งใหญ่ที่ใช้เวลาหลายเดือนในการเตรียมตัว และต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญจำนวนมาก

นี่คือเรื่องราวของ Little Grey และ Little White วาฬเบลูกาเพศเมียสองตัว ซึ่งเคยอาศัยอยู่ใน Changfeng Ocean World ในนครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน ก่อนที่พวกมันจะได้รับโอกาสครั้งสำคัญในการย้ายไปยัง SEA LIFE TRUST Beluga Whale Sanctuary บนเกาะ Heimaey ในหมู่เกาะเวสต์แมน ทางตอนใต้ของประเทศไอซ์แลนด์

เป้าหมายของการย้ายครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนสถานที่เลี้ยง แต่เป็นความพยายามที่จะมอบสภาพแวดล้อมที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้นให้กับวาฬทั้งสองตัว ซึ่งใช้ชีวิตภายใต้การดูแลของมนุษย์มาเป็นเวลานาน โดยโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจาก SEA LIFE Trust และพันธมิตรหลายฝ่าย

เส้นทางครั้งนั้นยาวไกลถึงประมาณ 6,000 ไมล์ หรือเกือบ 10,000 กิโลเมตร และไม่ได้เดินทางด้วยพาหนะเพียงชนิดเดียว แต่ต้องใช้ทั้งรถบรรทุก เครื่องบิน และเรือเฟอร์รี กว่าจะเดินทางจากเซี่ยงไฮ้ไปถึงบ้านหลังใหม่ในไอซ์แลนด์

ก่อนออกเดินทาง เจ้าหน้าที่ต้องเตรียมตัวให้วาฬทั้งสองคุ้นเคยกับกระบวนการขนย้ายเป็นพิเศษ พวกมันได้รับการฝึกให้คุ้นกับอุปกรณ์และพฤติกรรมต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อการเดินทาง เช่น เปลรองรับตัวและภาชนะขนส่ง เพื่อให้กระบวนการเคลื่อนย้ายเกิดขึ้นอย่างปลอดภัยและลดความเครียดให้มากที่สุด

วันที่ 19 มิถุนายน 2019 การเดินทางครั้งสำคัญก็เริ่มต้นขึ้นที่ Changfeng Ocean World ในเซี่ยงไฮ้ เจ้าหน้าที่นำวาฬแต่ละตัวขึ้นบนเปลที่ออกแบบตามขนาดร่างกาย ก่อนนำเข้าสู่ถังขนส่งเฉพาะ จากนั้นจึงขนส่งทางรถไปยังสนามบินนานาชาติผู่ตง เพื่อขึ้นเครื่องบินขนส่งสินค้า Boeing 747-400ERF ที่ได้รับการสนับสนุนจาก Cargolux

ระหว่างการเดินทาง ทีมดูแลและผู้เชี่ยวชาญด้านสัตวแพทย์ต้องติดตามสภาพของวาฬอย่างใกล้ชิด เพื่อให้แน่ใจว่าทั้งสองตัวมีความปลอดภัยและได้รับการดูแลตลอดเที่ยวบิน

หลังจากเดินทางถึงสนามบิน Keflavík ในไอซ์แลนด์ การเดินทางยังไม่จบ เพราะวาฬทั้งสองต้องเดินทางต่อด้วยรถบรรทุกไปยังท่าเรือ ก่อนขึ้นเรือเฟอร์รีข้ามไปยัง เกาะ Heimaey ซึ่งเป็นที่ตั้งของเขตรักษาพันธุ์วาฬเบลูกา การเดินทางทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 30 ชั่วโมง

เมื่อมาถึงไอซ์แลนด์ Little Grey และ Little White ยังไม่ได้ถูกปล่อยลงสู่อ่าวทันที พวกมันต้องเข้าสู่สถานที่ดูแลบนบกเพื่อประเมินสุขภาพและปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่เสียก่อน

เหตุผลสำคัญคืออุณหภูมิของน้ำในไอซ์แลนด์เย็นกว่าน้ำที่พวกมันเคยอาศัยอยู่มาก ทีมดูแลจึงต้องค่อย ๆ ช่วยให้ร่างกายของวาฬปรับตัว และเตรียมความพร้อมก่อนที่จะย้ายเข้าสู่สภาพแวดล้อมกลางแจ้ง

และนี่คือจุดที่เรื่องราวของทั้งสองตัวน่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะการเดินทางจากจีนไปไอซ์แลนด์เป็นเพียง “ครึ่งแรก” ของภารกิจเท่านั้น

หลังจากเดินทางถึงไอซ์แลนด์ในปี 2019 วาฬทั้งสองต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งในการกักกันและปรับตัว ก่อนที่จะย้ายเข้าสู่พื้นที่ทะเลของเขตรักษาพันธุ์ในวันที่ 7 สิงหาคม 2020 และต่อมาได้รับการปล่อยเข้าสู่พื้นที่ทะเลที่ใหญ่ขึ้นในวันที่ 23 กันยายน 2020

บ้านหลังใหม่ของพวกมันอยู่ที่ Klettsvík Bay บนเกาะ Heimaey ซึ่งเป็นอ่าวธรรมชาติที่ได้รับการจัดพื้นที่ให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สำหรับวาฬเบลูกาโดยเฉพาะ สถานที่แห่งนี้ได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อให้วาฬที่เคยอยู่ในความดูแลของมนุษย์มีพื้นที่ที่เป็นธรรมชาติมากขึ้น และเป็นหนึ่งในโครงการบุกเบิกด้านสวัสดิภาพสัตว์ทะเลเลี้ยง

เมื่อได้ลงสู่พื้นที่ทะเลที่กว้างขึ้น Little Grey และ Little White จึงได้สัมผัสประสบการณ์ใหม่ ๆ ที่แตกต่างจากชีวิตในสระเลี้ยงอย่างมาก พวกมันสามารถสำรวจพื้นที่ในอ่าว พบกับสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ และมีพฤติกรรมต่าง ๆ ที่สอดคล้องกับการใช้ชีวิตของเบลูกามากขึ้น

รายงานของ SEA LIFE Trust ระบุว่า หลังจากเข้าสู่เขตรักษาพันธุ์ วาฬทั้งสองสามารถมีปฏิสัมพันธ์กับนกทะเล จับปลาพื้นถิ่นบางชนิด และใช้พื้นทะเลในการถูผิวหนัง ขณะเดียวกันทีมดูแลยังคงติดตามสุขภาพและพฤติกรรมของพวกมันอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่ทำให้เรื่องราวของ Little Grey และ Little White มีความหมายมากกว่าการย้ายบ้านของสัตว์สองตัว คือพวกมันกลายเป็นผู้อยู่อาศัยกลุ่มแรกของ SEA LIFE TRUST Beluga Whale Sanctuary ซึ่งถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลวาฬเบลูกาที่เคยอยู่ในสถานที่เลี้ยง และช่วยให้พวกมันสามารถใช้ชีวิตในสภาพแวดล้อมที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากขึ้น

แน่นอนว่า “การปล่อยกลับสู่ธรรมชาติ” ในกรณีของวาฬทั้งสองไม่ได้หมายถึงการเปิดประตูแล้วปล่อยให้พวกมันออกไปใช้ชีวิตในมหาสมุทรโดยไม่มีมนุษย์ดูแล เพราะ Little Grey และ Little White ใช้ชีวิตภายใต้การดูแลของมนุษย์มานาน และจำเป็นต้องมีการติดตามสุขภาพ อาหาร และการปรับตัวอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่เกิดขึ้นจึงใกล้เคียงกับคำว่า “บ้านพักฟื้นกลางทะเล” มากกว่า เป็นพื้นที่ที่ให้พวกมันมีอิสระมากขึ้น ขณะเดียวกันก็ยังมีทีมผู้เชี่ยวชาญคอยดูแลอยู่ไม่ไกล

จากวาฬสองตัวที่เคยอยู่ในพื้นที่จำกัดในประเทศจีน พวกมันต้องเดินทางข้ามทวีป ข้ามมหาสมุทร และผ่านกระบวนการปรับตัวครั้งใหญ่ ก่อนจะได้เห็นผืนน้ำกว้างของอ่าว Klettsvík เป็นบ้านหลังใหม่

เรื่องราวของ Little Grey และ Little White จึงเป็นอีกหนึ่งภาพที่สะท้อนให้เห็นว่า การช่วยเหลือสัตว์ที่เคยอยู่ในความดูแลของมนุษย์ไม่จำเป็นต้องมีคำตอบเพียงว่า “ปล่อยกลับสู่ธรรมชาติ” หรือ “เลี้ยงต่อไปเหมือนเดิม” เสมอไป บางครั้งทางเลือกที่เหมาะสมอาจเป็นการสร้างพื้นที่กึ่งธรรมชาติที่ปลอดภัย ให้สัตว์ได้กลับมาแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ พร้อมมีมนุษย์คอยดูแลอยู่เบื้องหลัง

และเมื่อมองภาพวาฬเบลูกาสีขาวสองตัวกำลังแหวกว่ายอยู่ในน้ำเย็นใสของไอซ์แลนด์ รอยยิ้มที่เห็นบนใบหน้าของพวกมันอาจเป็นเพียงรูปร่างตามธรรมชาติของเบลูกา แต่เรื่องราวเบื้องหลังรอยยิ้มนั้นกลับเป็นเรื่องจริงที่อบอุ่นกว่านั้นมาก

เพราะสำหรับ Little Grey และ Little White แล้ว นี่ไม่ใช่เพียงการเดินทางระยะทาง 6,000 ไมล์

แต่มันคือการเดินทางจาก “สถานที่ที่เคยเป็นบ้าน” ไปสู่ “บ้านที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อให้พวกมันได้เป็นตัวของตัวเองมากขึ้น”