5 แหล่งเงินหลังพ่อแม่เสียชีวิต ทายาทต้องยื่นเรื่องเอง

เมื่อพ่อแม่หรือผู้สูงอายุในครอบครัวเสียชีวิต ลูกหลานมักเริ่มจัดการจากบ้าน ที่ดิน และเงินฝากบัญชีหลัก แต่ยังอาจมีเงินออม เงินลงทุน และสิทธิประโยชน์จากหน่วยงานอื่นที่ต้องติดต่อขอรับด้วยตนเอง

เงินเหล่านี้ไม่ได้โอนถึงทายาทโดยอัตโนมัติทุกกรณี ขั้นตอนและผู้มีสิทธิยังแตกต่างกันไปตามกฎหมาย ข้อบังคับของกองทุน และรายชื่อผู้รับประโยชน์ที่ผู้เสียชีวิตเคยระบุไว้ ต่อไปนี้คือ 5 แหล่งที่ครอบครัวควรตรวจสอบ

1. เงินประกันสังคมกรณีเสียชีวิตและเงินชราภาพ

หากผู้เสียชีวิตเคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 ผู้เกี่ยวข้องอาจมีสิทธิขอรับ ค่าทำศพ เงินสงเคราะห์กรณีตาย และเงินชราภาพ ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานประกันสังคม แต่ผู้รับเงินแต่ละประเภทอาจเป็นคนละคนกัน

ปัจจุบันค่าทำศพกรณีเข้าเงื่อนไขอยู่ที่ 50,000 บาท จ่ายแก่ผู้จัดการศพ ส่วนเงินสงเคราะห์กรณีตายจะพิจารณาจากระยะเวลาส่งเงินสมทบและผู้มีสิทธิตามที่ระบุไว้ หากไม่ได้ระบุชื่อ จึงพิจารณาสามีหรือภริยา บิดามารดา และบุตรตามหลักเกณฑ์

สำนักงานประกันสังคมระบุด้วยว่า ทายาทผู้มีสิทธิต้องขอรับเงินกรณีชราภายใน 2 ปี จึงควรตรวจสอบโดยเร็ว ไม่ควรคิดว่าเงินทุกส่วนจะถูกจ่ายให้โดยอัตโนมัติ

2. เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพของบริษัทเอกชน

มนุษย์เงินเดือนจำนวนหนึ่งสะสมเงินไว้ใน กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) โดยมีทั้งเงินสะสมของสมาชิก เงินสมทบจากนายจ้าง และผลประโยชน์จากการลงทุน

เมื่อสมาชิกเสียชีวิต เงินจะจ่ายตามชื่อผู้รับประโยชน์ที่สมาชิกระบุไว้ หากไม่มีการระบุชื่อ การแบ่งเงินจะเป็นไปตามกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรสรุปทันทีว่าเงินทั้งหมดจะตกแก่ทายาททุกคนในสัดส่วนเท่ากัน

ลูกหลานควรสอบถามฝ่ายทรัพยากรบุคคลของนายจ้างเดิมหรือบริษัทจัดการกองทุน พร้อมตรวจหาใบแจ้งยอดและเอกสารสมาชิกที่ผู้เสียชีวิตเก็บไว้

3. หุ้น หุ้นกู้ และกองทุนรวม

ทรัพย์สินจากการลงทุนอาจอยู่ในบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ กองทุนรวม หุ้นกู้ หรือใบหลักทรัพย์ที่เก็บไว้ในบ้าน หากไม่มีใครแจ้งการเสียชีวิต ผู้ให้บริการอาจยังไม่ทราบว่าต้องเริ่มกระบวนการจัดการทรัพย์มรดก

การรับหรือโอนหลักทรัพย์มรดกอาจต้องใช้ใบมรณบัตร เอกสารแสดงสิทธิ และคำสั่งศาลแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ขึ้นอยู่กับประเภททรัพย์สินและข้อกำหนดของแต่ละแห่ง

จุดเริ่มต้นที่ช่วยได้คือ ตรวจอีเมล รายการเดินบัญชี เอกสารภาษี และจดหมายจากบริษัทหลักทรัพย์หรือบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน โดยไม่ควรทดลองเข้าใช้บัญชีออนไลน์ของผู้เสียชีวิตแทนเจ้าตัว

4. เงินฌาปนกิจสงเคราะห์และเงินฝากสงเคราะห์ชีวิต

ผู้สูงอายุบางรายอาจเป็นสมาชิกสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ สหกรณ์ กองทุนชุมชน หรือผลิตภัณฑ์เงินฝากสงเคราะห์ชีวิตของสถาบันการเงิน

สิทธิและจำนวนเงินไม่ได้เท่ากันทุกโครงการ เพราะขึ้นอยู่กับสถานะสมาชิก การส่งเงินสงเคราะห์ ผู้รับประโยชน์ และเงื่อนไขเฉพาะ ลูกหลานจึงควรตรวจสมุดสมาชิก ใบเสร็จ หรือรายการหักบัญชี แล้วติดต่อองค์กรนั้นโดยตรง

5. บัญชีเงินฝากที่ไม่ได้ใช้งาน

คนรุ่นก่อนอาจเปิดบัญชีเงินฝากไว้มากกว่าหนึ่งธนาคาร โดยบางบัญชีไม่มีแอปพลิเคชันหรือไม่ได้เคลื่อนไหวมานาน เงินในบัญชีดังกล่าวยังอาจเป็นทรัพย์มรดกที่ทายาทหรือผู้จัดการมรดกต้องติดต่อธนาคารเพื่อดำเนินการตามขั้นตอน

ไม่ควรเหมารวมว่าบัญชีที่หยุดเคลื่อนไหวจะถูกส่งเป็นรายได้แผ่นดิน หรือถูกหักค่ารักษาบัญชีจนหมดทุกบัญชี เพราะเงื่อนไขขึ้นอยู่กับประเภทบัญชีและประกาศของแต่ละธนาคาร ควรนำใบมรณบัตร เอกสารแสดงความเกี่ยวข้อง และเอกสารมรดกไปสอบถามธนาคารโดยตรง

วิธีตรวจสอบที่เป็นระบบที่สุด คือรวบรวมสมุดบัญชี สลิปเงินเดือน เอกสารภาษี ใบแจ้งยอดกองทุน และรายการเดินบัญชีย้อนหลัง จากนั้นทำรายชื่อหน่วยงานที่ต้องติดต่อ การตรวจให้ครบตั้งแต่ต้นช่วยลดโอกาสที่ทรัพย์สินหรือสิทธิของผู้เสียชีวิตจะถูกทิ้งไว้โดยไม่มีผู้ดำเนินการ