ก้มคอใช้มือถือเพิ่มภาระคอแต่ 27 กิโลกรัมเป็นค่าประเมิน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ตัวเลข 27 กิโลกรัมมาจากไหน

ตัวเลขนี้มาจากงานวิจัยด้านชีวกลศาสตร์ที่ประเมินแรงในกระดูกคอเมื่อศีรษะก้มไปด้านหน้า งานวิจัยดังกล่าวใช้แบบจำลองคอมพิวเตอร์และกำหนดน้ำหนักศีรษะโดยเฉลี่ยในท่าตรง จากนั้นคำนวณแรงที่เพิ่มขึ้นเมื่อศีรษะเอียงในมุมต่าง ๆ ผลประเมินระบุว่า เมื่อก้มประมาณ 60 องศา แรงที่โครงสร้างคอรับอาจอยู่ใกล้ 60 ปอนด์ หรือประมาณ 27 กิโลกรัม

ตัวเลขนี้ไม่เท่ากับการนำเด็กหนัก 27 กิโลกรัมมาวางบนคอจริง ๆ และไม่ใช่ค่าที่เกิดขึ้นกับทุกคนเท่ากัน งานวิจัยไม่ได้ใช้ผู้ใช้สมาร์ตโฟนจำนวนมากมาวัดแรงระหว่างชีวิตประจำวัน แต่เป็นการคำนวณจากแบบจำลอง จึงเหมาะสำหรับอธิบายหลักการว่า การก้มศีรษะทำให้ภาระของคอเพิ่มขึ้น ไม่ควรนำไปตีความเป็นน้ำหนักตายตัวของคนแต่ละราย

ทำไมการก้มจึงเพิ่มแรงที่คอ

ศีรษะมีน้ำหนักอยู่แล้ว เมื่อศีรษะตั้งตรง แนวแรงจะอยู่ใกล้แนวกระดูกสันหลัง กล้ามเนื้อด้านหลังคอจึงช่วยพยุงในระดับหนึ่ง แต่เมื่อศีรษะเคลื่อนไปด้านหน้า ระยะห่างระหว่างน้ำหนักศีรษะกับข้อต่อคอจะเพิ่มขึ้น กล้ามเนื้อด้านหลังต้องออกแรงดึงต้านมากขึ้น เพื่อไม่ให้ศีรษะตกไปข้างหน้า

การค้างท่าเดิมนาน ๆ ทำให้กล้ามเนื้อทำงานต่อเนื่องโดยแทบไม่มีช่วงพัก จึงเกิดความล้า ตึง และปวดบริเวณต้นคอ บ่า ไหล่ หรือหลังส่วนบนได้ นอกจากนี้ ข้อต่อ เอ็น และเนื้อเยื่อรอบกระดูกคอยังรับแรงในรูปแบบที่แตกต่างจากท่าตรง อาการมักชัดขึ้นเมื่อใช้งานต่อเนื่อง เล่นเกม ดูวิดีโอ พิมพ์ข้อความ หรืออ่านหน้าจอเป็นเวลานาน

มุมโทรศัพท์ไม่เท่ากับมุมคอเสมอไป

การบอกว่าก้มมือถือ 60 องศาอาจทำให้เข้าใจคลาดเคลื่อนได้ เพราะมุมของโทรศัพท์กับมุมการก้มของคอไม่จำเป็นต้องเท่ากัน บางคนก้มเฉพาะคอ แต่บางคนก้มทั้งหลังและสะโพก ขณะที่บางคนวางข้อศอกบนโต๊ะหรือพิงพนักเก้าอี้ ซึ่งช่วยลดภาระของกล้ามเนื้อบางส่วนได้

ระยะเวลายังสำคัญไม่แพ้มุมก้ม การก้มช่วงสั้น ๆ เพื่ออ่านข้อความไม่เหมือนการค้างท่าเดิมเป็นชั่วโมง ร่างกายมีความสามารถปรับตัวและฟื้นตัวจากภาระเป็นช่วง ๆ ได้ การเคลื่อนไหว เปลี่ยนท่า และพักสายตาจึงช่วยลดเวลาที่คอต้องรับแรงคงที่

คำว่าอาการคอจากการใช้หน้าจอเป็นคำเรียกเชิงอธิบาย ไม่ใช่ชื่อโรคที่มีเกณฑ์วินิจฉัยแบบเดียวทั่วโลก อาการที่พบได้มีตั้งแต่คอตึง ปวดบ่า ปวดหลังส่วนบน ปวดศีรษะ ไปจนถึงการเคลื่อนไหวคอลำบาก งานวิจัยหลายชิ้นพบความสัมพันธ์ระหว่างการใช้โทรศัพท์นานกับอาการปวดคอ แต่ผลการศึกษาไม่ได้สรุปตรงกันทั้งหมด และยังมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น ประวัติปวดคอเดิม การนอน ความเครียด การทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ การออกกำลังกาย และสภาพร่างกายแต่ละคน

ก้มคอไม่ได้แปลว่ากระดูกคอเสื่อมก่อนวัยทันที

การก้มคอเป็นเวลานานอาจเพิ่มอาการปวดและความล้าของกล้ามเนื้อ แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอให้สรุปว่า การใช้สมาร์ตโฟนเพียงอย่างเดียวทำให้กระดูกคอเสื่อมก่อนวัยในทุกคน ภาวะเสื่อมของกระดูกและหมอนรองกระดูกสัมพันธ์กับอายุ พันธุกรรม การบาดเจ็บ ลักษณะงาน น้ำหนักตัว การสูบบุหรี่ และปัจจัยสุขภาพอื่น ๆ ภาพเอกซเรย์หรือภาพสแกนยังอาจพบความเสื่อมในคนที่ไม่มีอาการด้วย

หมอนรองกระดูกปลิ้นหรือเคลื่อนก็มีสาเหตุได้หลายแบบ การก้มคออาจเพิ่มแรงกดในบางสถานการณ์ แต่ไม่ได้หมายความว่าการก้มดูหน้าจอครั้งเดียวจะทำให้หมอนรองกระดูกเคลื่อน หรือทุกคนที่ใช้มือถือจะเกิดโรคดังกล่าว การกล่าวว่าอาการคอจากมือถือจะนำไปสู่มือชาถาวรจึงเป็นการขยายความเสี่ยงเกินหลักฐาน

มือชาหรือแขนชาต้องพิจารณาอย่างเป็นระบบ อาการอาจเกี่ยวข้องกับเส้นประสาทคอถูกกดจากหมอนรองกระดูกหรือช่องกระดูกตีบ แต่อาจเกิดจากเส้นประสาทบริเวณข้อศอก ข้อมือ เบาหวาน การขาดสารอาหาร หรือโรคทางระบบประสาทบางชนิด ลักษณะอาการร่วม ตำแหน่งที่ชา แรงกล้ามเนื้อ และการตรวจร่างกายช่วยแยกสาเหตุได้มากกว่าการเดาจากท่านั่งเพียงอย่างเดียว

ปรับพฤติกรรมโดยไม่ต้องพยายามรักษาท่าตรงตลอดเวลา

แนวทางที่ทำได้จริงคือยกหน้าจอให้ใกล้ระดับสายตาในช่วงที่อ่านนาน รองรับข้อศอกกับโต๊ะหรือหมอนเพื่อลดการเกร็งไหล่ ใช้มือสลับข้าง และเปลี่ยนจากการพิมพ์ยาว ๆ เป็นคำสั่งเสียงเมื่อเหมาะสม การเพิ่มขนาดตัวอักษรยังช่วยให้ไม่ต้องยื่นคอเข้าใกล้จอมากเกินไป

ทุก 20–30 นาที ควรละสายตาและขยับคอ ไหล่ หรือเดินสั้น ๆ การพักไม่จำเป็นต้องเป็นท่าออกกำลังหนัก เพียงลุกเปลี่ยนอิริยาบถ หมุนไหล่ช้า ๆ หรือมองไกลก็ช่วยตัดช่วงการเกร็งค้างได้ หลักสำคัญคือไม่ปล่อยให้คออยู่ในมุมเดิมนานหลายชั่วโมง

การออกกำลังที่เหมาะสมอาจประกอบด้วยการเก็บคางเบา ๆ การบีบสะบักเข้าหากัน และการเสริมกำลังกล้ามเนื้อหลังส่วนบน ควรทำช้า ๆ ในช่วงที่ไม่เจ็บ หากมีอาการปวดร้าวลงแขน ชา หรือแรงมืออ่อนลงระหว่างทำ ควรหยุดและขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ ไม่ควรบิดหรือดัดคอแรงเพื่อหวังให้มีเสียงดังแล้วหายตึง

อาการแบบไหนควรไปตรวจ

อาการตึงคอเล็กน้อยหลังใช้งานหน้าจอมักเริ่มจากการพัก เปลี่ยนท่า และลดช่วงเวลาค้างท่า แต่ควรนัดตรวจหากปวดต่อเนื่องจนรบกวนการนอนหรือการทำงาน ชาร้าวลงแขน ชาเพิ่มขึ้น แขนหรือมืออ่อนแรง จับของหล่นบ่อย เดินเซ หรือขยับคอได้น้อยลงอย่างชัดเจน

หากอาการเกิดหลังอุบัติเหตุ มีไข้ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ปวดรุนแรงผิดปกติ หรือมีปัญหาควบคุมการขับถ่าย ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว หากมีอาการอ่อนแรงหรือชาฉับพลันร่วมกับหน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือเดินผิดปกติ ควรติดต่อบริการฉุกเฉิน เพราะอาจไม่เกี่ยวกับคอจากการใช้มือถือ

การตรวจช่วยหาต้นเหตุแทนการโทษมือถืออย่างเดียว

แพทย์หรือนักกายภาพบำบัดจะซักประวัติ ตรวจการเคลื่อนไหวคอ ประเมินแรงกล้ามเนื้อ ความรู้สึก และรีเฟล็กซ์ของแขน การถ่ายภาพเพิ่มเติมอาจจำเป็นเมื่อมีสัญญาณของเส้นประสาทถูกกด มีอุบัติเหตุ หรืออาการไม่ดีขึ้นตามระยะเวลา การตรวจทุกคนด้วยภาพสแกนทันทีไม่จำเป็นเสมอไป เพราะภาพความเสื่อมบางอย่างไม่สัมพันธ์กับระดับอาการ

การรักษาขึ้นกับสาเหตุ อาจใช้การปรับกิจกรรม การฝึกกล้ามเนื้อ ยาบรรเทาปวดตามคำแนะนำ หรือการรักษาเฉพาะทางในรายที่มีการกดเส้นประสาทชัดเจน การป้องกันจึงไม่ใช่การเลิกใช้โทรศัพท์ทั้งหมด แต่เป็นการจัดท่า ลดเวลาค้างท่า และใส่ใจกับสัญญาณจากร่างกาย

สรุปให้จำง่าย

ก้มคอทำให้แรงที่กล้ามเนื้อและโครงสร้างคอรับเพิ่มขึ้นได้ ตัวเลข 27 กิโลกรัมมาจากแบบจำลอง ไม่ใช่น้ำหนักเด็กที่วางลงบนคอจริง และไม่ใช่ค่าตายตัวของผู้ใช้ทุกคน การใช้มือถือเป็นเวลานานสัมพันธ์กับอาการปวดคอในบางคน แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าทำให้กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย หมอนรองกระดูกปลิ้น หรือมือชาถาวรเสมอไป

วิธีดูแลที่เหมาะสมคือยกหน้าจอให้สูงขึ้น รองรับแขน เปลี่ยนท่าบ่อย พักจากหน้าจอ และฝึกกล้ามเนื้ออย่างนุ่มนวล หากมีอาการชา อ่อนแรง หรือปวดร้าวลงแขน ควรตรวจหาสาเหตุแทนการสรุปว่าเกิดจากท่าก้มคอเพียงอย่างเดียว