S&P 500 คืออะไร ทำไมคนทั่วโลกต่างพูดถึง

ถ้าเริ่มสนใจเรื่องการลงทุนในหุ้นสหรัฐฯ ชื่อหนึ่งที่มักจะโผล่มาให้เห็นอยู่เสมอคือ S&P 500 บางคนเห็นตัวเลขขึ้นลงทุกวัน บางคนรู้จักผ่านกองทุนหรือ ETF แต่ก็ยังสงสัยว่า จริง ๆ แล้ว S&P 500 คือหุ้นตัวหนึ่งหรือเป็นอะไรกันแน่

คำตอบง่าย ๆ คือ S&P 500 ไม่ใช่หุ้น แต่เป็นดัชนีตลาดหุ้น ที่ใช้ติดตามการเคลื่อนไหวของบริษัทขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ โดยดัชนีนี้ประกอบด้วยบริษัทชั้นนำประมาณ 500 แห่ง และครอบคลุมราว 80% ของมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดที่สามารถลงทุนได้ในตลาดหุ้นสหรัฐฯ จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญของตลาดหุ้นสหรัฐฯ

ลองนึกภาพว่าตลาดหุ้นสหรัฐฯ เป็นห้างสรรพสินค้าขนาดมหึมา มีบริษัทอยู่เต็มไปหมด ตั้งแต่บริษัทเทคโนโลยี การเงิน สุขภาพ พลังงาน ไปจนถึงสินค้าอุปโภคบริโภค ถ้าต้องการรู้ว่าภาพรวมของบริษัทขนาดใหญ่ในห้างแห่งนี้กำลังเป็นอย่างไร การมองบริษัททีละแห่งคงใช้เวลานานมาก

S&P 500 จึงทำหน้าที่คล้ายกับ “ตะกร้า” ที่รวบรวมบริษัทขนาดใหญ่และมีคุณสมบัติตามเกณฑ์เข้ามาไว้ด้วยกัน เพื่อให้เห็นภาพรวมของตลาดได้ง่ายขึ้น

บริษัทที่อยู่ในดัชนีไม่ได้มีแต่ชื่อที่เกี่ยวข้องกับตลาดหุ้นเท่านั้น แต่เป็นธุรกิจที่คนทั่วโลกรู้จัก เช่น Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, JPMorgan และ Berkshire Hathaway เป็นต้น

แต่มีเรื่องหนึ่งที่หลายคนเข้าใจผิดเกี่ยวกับชื่อ “500”

แม้จะเรียกว่า S&P 500 แต่ในทางปฏิบัติจำนวนหลักทรัพย์ในดัชนีอาจมากกว่า 500 เนื่องจากบางบริษัทมีหุ้นหลายประเภทที่ถูกนับเป็นองค์ประกอบแยกกัน ปัจจุบันข้อมูลของ S&P Dow Jones Indices ระบุว่าดัชนีมี 503 constituents

อีกสิ่งที่ทำให้ S&P 500 แตกต่างจากการเอาหุ้น 500 ตัวมาเฉลี่ยกันธรรมดา คือดัชนีนี้ใช้วิธี ถ่วงน้ำหนักตามมูลค่าตลาดที่ปรับด้วยสัดส่วนหุ้นที่สามารถซื้อขายได้จริง หรือ float-adjusted market capitalization weighting

พูดโดยใช้ภาษาง่าย ๆ คือ บริษัทที่มีขนาดใหญ่มากจะมีอิทธิพลต่อการเคลื่อนไหวของดัชนีมากกว่าบริษัทขนาดเล็ก ดังนั้นถ้าบริษัทขนาดใหญ่อย่าง Apple หรือ Nvidia เคลื่อนไหวแรง ก็สามารถส่งผลต่อ S&P 500 ได้มากกว่าหุ้นบริษัทที่มีมูลค่าตลาดเล็กกว่า

นี่เป็นเหตุผลที่บางครั้งเราเห็นข่าวว่า “S&P 500 ทำจุดสูงสุดใหม่” ทั้งที่ไม่ได้หมายความว่าหุ้นทุกตัวในดัชนีขึ้นพร้อมกัน

เพราะดัชนีไม่ได้ให้น้ำหนักทุกบริษัทเท่ากัน

แล้วทำไมคนทั่วโลกถึงให้ความสนใจกับ S&P 500 มากขนาดนั้น?

เหตุผลสำคัญคือ ขนาดของบริษัทที่อยู่ในดัชนีและสัดส่วนของตลาดที่มันครอบคลุม บริษัทเหล่านี้รวมกันคิดเป็นสัดส่วนใหญ่ของตลาดหุ้นสหรัฐฯ ทำให้การเคลื่อนไหวของ S&P 500 สามารถสะท้อนภาพรวมของหุ้นขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ ได้ค่อนข้างดี

อีกเหตุผลคือเศรษฐกิจสหรัฐฯ มีบริษัทขนาดใหญ่ที่ทำธุรกิจอยู่ทั่วโลกจำนวนมาก ดังนั้นเวลาคนพูดถึง S&P 500 จึงไม่ได้พูดถึงแค่บริษัทที่ขายสินค้าให้คนอเมริกันเท่านั้น แต่กำลังพูดถึงกลุ่มธุรกิจที่มีรายได้และกิจกรรมทางเศรษฐกิจเชื่อมโยงกับหลายประเทศทั่วโลก

S&P 500 เริ่มใช้ในรูปแบบปัจจุบันตั้งแต่ปี 1957 หลังจากดัชนีของ Standard & Poor's มีการพัฒนามาหลายรูปแบบก่อนหน้านั้น และปัจจุบันถูกใช้เป็นหนึ่งในมาตรวัดสำคัญของตลาดหุ้นสหรัฐฯ

สำหรับนักลงทุน สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าการดูว่าดัชนีขึ้นหรือลง คือการที่ S&P 500 สามารถนำไปใช้เป็น มาตรฐานเปรียบเทียบผลการลงทุน หรือ benchmark ได้

สมมติว่าลงทุนในกองทุนที่อ้างอิง S&P 500 นักลงทุนสามารถนำผลตอบแทนของกองทุนไปเปรียบเทียบกับดัชนีได้ว่า ในช่วงเวลาเดียวกันสามารถทำผลงานใกล้เคียงกับตลาดที่ตั้งใจลงทุนมากน้อยแค่ไหน

และนี่เองที่ทำให้เกิดกองทุนรวมและ ETF จำนวนมากทั่วโลกที่พยายามสร้างผลตอบแทนให้สอดคล้องกับ S&P 500 นักลงทุนจึงไม่จำเป็นต้องซื้อหุ้นทั้ง 500 บริษัทด้วยตัวเอง แต่อาจลงทุนผ่านผลิตภัณฑ์ที่อ้างอิงดัชนีแทนได้

อย่างไรก็ตาม การที่ S&P 500 เป็นดัชนีชื่อดังไม่ได้หมายความว่า ลงทุนแล้วไม่มีความเสี่ยง

ตลาดหุ้นสามารถปรับตัวลงได้จากเศรษฐกิจถดถอย อัตราดอกเบี้ยสูง ความกังวลด้านเงินเฟ้อ ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ หรือผลประกอบการของบริษัทที่ออกมาต่ำกว่าคาด และเมื่อบริษัทขนาดใหญ่มีน้ำหนักมากในดัชนี การเคลื่อนไหวของบริษัทเหล่านั้นก็สามารถส่งผลต่อดัชนีโดยรวมได้เช่นกัน

ดังนั้น หากจะจำ S&P 500 ให้เข้าใจง่ายที่สุด อาจไม่ต้องจำตัวเลขหรือชื่อบริษัททั้งหมดเลย

ให้จำเพียงว่า มันคือดัชนีที่ใช้สะท้อนภาพของบริษัทขนาดใหญ่ในตลาดหุ้นสหรัฐฯ

จากบริษัท 500 กว่าหลักทรัพย์ในดัชนี สู่เงินลงทุนของผู้คนทั่วโลก จึงไม่แปลกที่ทุกครั้งที่ตลาดหุ้นสหรัฐฯ ขยับ ชื่อของ S&P 500 มักถูกพูดถึงอยู่เสมอ

และสำหรับคนที่เริ่มต้นลงทุน สิ่งสำคัญอาจไม่ใช่การจำว่า S&P 500 วันนี้อยู่กี่จุด แต่คือการเข้าใจว่า เงินที่ลงทุนผ่านดัชนีนี้กำลังเดินทางไปเป็นเจ้าของส่วนเล็ก ๆ ของธุรกิจขนาดใหญ่จำนวนมากในระบบเศรษฐกิจสหรัฐฯ