เหรียญ 1 บาทแบบไหนที่นักสะสมตามหา? เช็กให้ดีก่อนเอาไปใช้

เหรียญ 1 บาทที่เราได้รับเป็นเงินทอนทุกวัน บางเหรียญอาจมีมูลค่ามากกว่าเลข “1 บาท” ที่อยู่บนเหรียญหลายร้อยหรือหลายพันเท่า แต่ไม่ได้หมายความว่าเหรียญเก่าทุกเหรียญจะมีราคาแพง เพราะนักสะสมจะพิจารณาทั้งปีผลิต แบบแม่พิมพ์ จำนวนผลิต และสภาพของเหรียญเป็นสำคัญ

หนึ่งในเหรียญที่ควรลองหยิบมาดูก่อนนำไปใช้คือ เหรียญ 1 บาท พ.ศ. 2529 ซึ่งเป็นเหรียญ 1 บาทรุ่นที่มีภาพพระศรีรัตนเจดีย์ วัดพระศรีรัตนศาสดารามอยู่ด้านหลัง โดยปีแรกที่ผลิตมีจำนวนเพียงประมาณ 4.2 ล้านเหรียญ และมีรายละเอียดแม่พิมพ์ที่นักสะสมเรียกว่า “ช่อฟ้าสั้น” และ “ช่อฟ้ายาว”

โดยเฉพาะ ช่อฟ้ายาว เป็นแบบที่นักสะสมให้ความสนใจ เนื่องจากมีการกล่าวถึงว่าเป็นแบบที่พบได้น้อยกว่า ข้อมูลราคาที่พบในตลาดออนไลน์ ณ วันที่ 28 สิงหาคม 2569 มีประกาศขายเหรียญ 1 บาท พ.ศ. 2529 ช่อฟ้ายาว สภาพผ่านใช้น้อย พร้อมตลับในราคา 1,090 บาท ขณะที่ประกาศบางรายการสำหรับเหรียญปีเดียวกันอยู่ที่ประมาณ 900 บาท

ส่วน เหรียญ 1 บาท พ.ศ. 2529 ช่อฟ้าสั้น ก็มีราคาสูงกว่ามูลค่าหน้าเหรียญเช่นกัน โดยพบประกาศขายออนไลน์ประมาณ 850–1,162 บาท ทั้งนี้ราคาที่เห็นเป็นราคาตั้งขาย ไม่ใช่ราคากลางที่รับประกันว่าจะขายได้จริง

อีกเหรียญที่นักสะสมให้ความสนใจคือ 1 บาท พ.ศ. 2520 ด้านหลังเป็นเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ โดยมีรายละเอียดแม่พิมพ์ที่นักสะสมเรียกว่า “ภู่สั้น” และ “ภู่ยาว” เหรียญรุ่นนี้มีจำนวนผลิตสูงถึงประมาณ 506.46 ล้านเหรียญ จึงไม่ควรเหมารวมว่าเหรียญปี 2520 ทุกเหรียญจะมีราคาสูง

สำหรับราคา เหรียญ 1 บาท พ.ศ. 2520 ภู่สั้น–ภู่ยาวที่พบในตลาดออนไลน์มีความแตกต่างกันมาก โดยมีตั้งแต่หลักร้อยบาทไปจนถึงประกาศขายเป็นชุดในราคาหลักพันบาท ตัวอย่างหนึ่งในตลาดออนไลน์เคยมีการประกาศขายคู่ภู่สั้นและภู่ยาวในราคา 6,000 บาท แต่เป็นราคาประกาศของผู้ขาย ไม่สามารถใช้เป็นราคากลางของเหรียญทุกสภาพได้

สิ่งที่ต้องระวังมากที่สุดคือ อย่าเห็นคนประกาศขายหลักพันแล้วคิดว่าเหรียญในมือจะมีราคาเท่ากัน เพราะตลาดเหรียญสะสมให้ความสำคัญกับสภาพอย่างมาก เหรียญที่ผ่านการใช้ มีรอยขีดข่วน ขอบบุบ หรือผิวถูกทำความสะอาดจนเสียสภาพ อาจมีมูลค่าต่ำกว่าเหรียญที่เก็บรักษาอย่างดีอย่างมาก

อีกเรื่องที่ไม่ควรทำคือ นำเหรียญไปขัดให้เงา เพราะนักสะสมจำนวนมากต้องการเห็นสภาพผิวเดิมของเหรียญ การขัดหรือใช้น้ำยาทำความสะอาดอาจทำให้มูลค่าของเหรียญลดลงได้

ดังนั้น หากพบเหรียญ 1 บาทเก่า ๆ โดยเฉพาะ พ.ศ. 2529 หรือ พ.ศ. 2520 อย่าเพิ่งรีบนำไปใช้ ให้แยกเก็บไว้ก่อน จากนั้นถ่ายรูปด้านหน้า ด้านหลัง และขอบเหรียญให้ชัดเจน พร้อมตรวจสอบรายละเอียดของแม่พิมพ์

ที่สำคัญต้องจำไว้ว่า ราคาประกาศไม่เท่ากับราคาซื้อขายจริง ตัวเลข 900 บาท 1,090 บาท หรือแม้แต่หลักพันบาทที่เห็นบนเว็บไซต์ เป็นเพียงตัวอย่างราคาที่ผู้ขายตั้งไว้ในตลาด ณ เวลาที่ค้นพบเท่านั้น ไม่ใช่การรับประกันว่าเหรียญของคุณจะขายได้ในราคาดังกล่าว

เพราะฉะนั้น ครั้งต่อไปที่ได้รับเหรียญบาทเป็นเงินทอน ลองพลิกดูปี พ.ศ. สักนิด โดยเฉพาะถ้าเจอ 1 บาท พ.ศ. 2529 อย่าเพิ่งรีบเอาไปหยอดตู้หรือซื้อของ เพราะเหรียญเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนไม่มีอะไร อาจมีรายละเอียดบางอย่างที่นักสะสมกำลังตามหาอยู่ก็ได้