“ตายดี” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว ! เปิดความหมาย Living Will สิทธิที่ทุกคนควรรู้ก่อนถึงวันสุดท้าย

บทความนี้จะมานำเสนอเกี่ยวกับเรื่อง   “ตายดี” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว ! เปิดความหมาย Living Will สิทธิที่ทุกคนควรรู้ก่อนถึงวันสุดท้ายกันนะคะ ต้องยอมรับนะคะว่า ความตายอาจเป็นเรื่องที่หลายคนไม่อยากพูดถึง แต่การวางแผนล่วงหน้ากลับช่วยให้วาระสุดท้ายของชีวิต เป็นไปตามความต้องการของเจ้าของชีวิตได้มากขึ้นนะคะ โดยเฉพาะ “Living Will” หรือ **หนังสือแสดงเจตนาเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลในวาระสุดท้ายของชีวิต** นั่นเองค่ะ ซึ่งเป็นสิทธิที่กฎหมายไทยรับรอง และปัจจุบันคนไทยหันมาให้ความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนกันเลยทีเดียวค่ะ พร้อมแล้วตามมาดูรายละเอียดกันได้เลยค่ะ

“ตายดี” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว ! เปิดความหมาย Living Will สิทธิที่ทุกคนควรรู้ก่อนถึงวันสุดท้าย

Living Will คืออะไร ?

Living Will หรือที่มักเรียกว่า **“พินัยกรรมชีวิต” หรือ “พินัยกรรมขอตายดี”** คือการแสดงเจตนาล่วงหน้าของบุคคลว่า หากวันหนึ่งเข้าสู่ภาวะสุดท้ายของชีวิตและไม่สามารถสื่อสารหรือตัดสินใจด้วยตัวเอง ต้องการหรือไม่ต้องการรับบริการสาธารณสุขบางอย่างที่มีเป้าหมายเพียงเพื่อยืดการตาย นั่นเองค่ะ

สิทธินี้อยู่ภายใต้ **มาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550** ซึ่งระบุว่าบุคคลมีสิทธิทำหนังสือแสดงเจตนา ไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตาย ในวาระสุดท้ายของชีวิต หรือเพื่อยุติการทรมานจากการเจ็บป่วยได้

พูดง่าย ๆ คือ **เราไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงวันที่พูดไม่ได้ แล้วจึงให้ครอบครัวตัดสินใจแทน** แต่สามารถบอกความต้องการของตัวเองไว้ล่วงหน้าได้นั่นเองค่ะ

“ตายดี” ไม่ใช่การุณยฆาต

ประเด็นสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือ Living Will **ไม่ได้หมายถึงการขอให้แพทย์ทำให้เสียชีวิต** แต่เป็นการแสดงเจตนาเกี่ยวกับการไม่รับการรักษาที่มีเป้าหมายเพียงยืดการตายในวาระสุดท้าย

แนวคิดของ “ตายดี” จึงมุ่งให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) เพื่อบรรเทาความเจ็บปวดและความทุกข์ทรมาน พร้อมเคารพความต้องการและศักดิ์ศรีของผู้ป่วยนะคะ

ทำไม living will จึงสำคัญ ?

เพราะเมื่อผู้ป่วยอยู่ในวาระสุดท้าย บางกรณีอาจไม่สามารถสื่อสารหรือตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษาได้ หากไม่มีการแสดงเจตนาไว้ล่วงหน้า ครอบครัวและบุคลากรทางการแพทย์อาจต้องเผชิญกับการตัดสินใจที่ยากและเต็มไปด้วยความกังวลนั่นเองค่ะ

Living Will จึงเข้ามาช่วยให้ทีมรักษาทราบว่า **เจ้าของชีวิตต้องการให้ดูแลอย่างไร** และช่วยลดความไม่แน่นอนในการตัดสินใจของคนในครอบครัว โดยระบบ e-Living Will ยังสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกับหน่วยบริการที่ผู้ทำระบุไว้ เพื่อให้บุคลากรทางการแพทย์รับทราบเจตนา เมื่อจำเป็นต้องใช้ข้อมูลดังกล่าว อีกด้วยนะคะ

สถิติคนไทยทำ Living Will เพิ่มขึ้นกว่า 10 เท่า

ข้อมูลล่าสุดที่เผยแพร่ในเดือนสิงหาคม 2569 ระบุว่า ผู้ทำพินัยกรรมชีวิตผ่านระบบออนไลน์เพิ่มจากประมาณ **8,000 รายในช่วงปลายปี 2568 เป็นเกือบ 100,000 รายในช่วงใกล้สิ้นปีงบประมาณ 2569** หรือเพิ่มขึ้นกว่า 10 เท่ากันเลยทีเดียวค่ะ

ที่น่าสนใจคือ ผู้ทำไม่ได้มีเพียงผู้สูงอายุ แต่เริ่มขยายไปถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่อายุ **18–29 ปี** ด้วยนะคะ ขณะที่จังหวัดที่มีจำนวนผู้ทำมากที่สุด ได้แก่ **นครราชสีมา สุโขทัยนครศรีธรรมราช พิษณุโลก และอุบลราชธานี** ตามข้อมูลที่รายงานโดยกรุงเทพธุรกิจจากการให้ข้อมูลของ สช. ค่ะ

ปัจจุบันมีสถานพยาบาลลงทะเบียนใช้ระบบ e-Living Will แล้ว **1,588 แห่ง** จากสถานพยาบาลทั้งหมด 14,545 แห่ง ตามข้อมูลที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 นะคะ

สามารถทำ Living Will ออนไลน์ได้แล้ว

ปัจจุบัน สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) มีระบบ **e-Living Will** สำหรับจัดทำหนังสือแสดงเจตนาในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยผู้สนใจสามารถสร้างบัญชีผ่าน **ThaiD หรือเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก** จากนั้นจัดทำหนังสือแสดงเจตนา หรือแนบเอกสารที่มีอยู่แล้วเข้าสู่ระบบได้

ข้อมูลที่จัดเก็บในระบบสามารถนำมาแก้ไข ปรับปรุง หรือยกเลิกได้ และหน่วยบริการที่ขึ้นทะเบียนสามารถเข้าถึงข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการดูแลผู้ป่วยตามเจตนาที่แสดงไว้

สามารถศึกษาข้อมูลและระบบ e-Living Will ได้จากเว็บไซต์ของ สช. โดยตรงเลยนะคะ (https://www.nationalhealth.or.th/elivingwill?utm_source=chatgpt.com)

“ตายดี” คือการเตรียมพร้อม ไม่ใช่การเร่งความตาย

จะเห็นได้ว่า การทำ Living Will ไม่ได้หมายความว่าเจ้าของเอกสารต้องการเสียชีวิตเร็วขึ้น แต่เป็นการ **วางแผนล่วงหน้าว่า หากถึงวันที่การรักษาไม่สามารถช่วยให้หายจากภาวะสุดท้ายได้และทำได้เพียงยืดการตาย เราต้องการให้การดูแลเป็นไปในรูปแบบใด** นั่นเองค่ะ

ดังนั้น living will จึงเป็นเรื่องที่ทุกคนควรทำความเข้าใจ ไม่ว่าจะอายุมากหรือน้อย เพราะเหตุการณ์ที่ทำให้ไม่สามารถสื่อสารหรือตัดสินใจด้วยตัวเองอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิดนั่นเองค่ะ

เพราะฉะนั้นแล้ว “ตายดี” จึงไม่ใช่การเลือกวันตาย แต่คือการเลือกให้ความต้องการของเรา ได้รับการเคารพในวันที่เราอาจไม่สามารถพูดแทนตัวเองได้อีกต่อไปนั่นเองค่ะ