เอเวอเรสต์ไม่ใช่ยอดเขาที่ใกล้อวกาศที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คนทั่วโลกคุ้นชื่อยอดเขาเอเวอเรสต์ในฐานะภูเขาที่สูงที่สุดบนพื้นโลก แต่คำว่า สูงที่สุด ต้องมีเกณฑ์วัดกำกับอยู่เสมอ เพราะการวัดจากระดับน้ำทะเลกับการวัดจากใจกลางโลกให้คำตอบไม่เหมือนกัน

ถ้าใช้ระดับน้ำทะเลเป็นจุดอ้างอิง เอเวอเรสต์ยังครองตำแหน่งยอดเขาที่สูงที่สุดด้วยความสูงราว 8,848 เมตร แต่ถ้าถามว่ายอดเขาใดอยู่ไกลจากใจกลางโลกมากที่สุด คำตอบกลับเป็นภูเขาไฟชิมโบราโซในประเทศเอกวาดอร์

ชิมโบราโซสูงจากระดับน้ำทะเลราว 6,268 เมตร จึงเตี้ยกว่าเอเวอเรสต์หลายกิโลเมตร ทว่าตำแหน่งของมันอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรมาก โลกของเราไม่ได้กลมสมบูรณ์แบบ แต่มีลักษณะป่องออกบริเวณเส้นศูนย์สูตรจากแรงหมุนรอบตัวเอง

บริเวณเส้นศูนย์สูตรจึงอยู่ห่างจากใจกลางโลกมากกว่าพื้นที่ใกล้ขั้วโลก ยอดชิมโบราโซตั้งอยู่เกือบตรงส่วนที่ป่องที่สุดของโลก เมื่อคำนวณระยะจากใจกลางโลกขึ้นไปถึงยอดเขา ระยะทางจึงมากกว่าเอเวอเรสต์ประมาณ 2,000 เมตร

พูดให้เห็นภาพง่ายๆ เอเวอเรสต์เป็นแชมป์ด้านความสูงเหนือผิวน้ำทะเล ส่วนชิมโบราโซเป็นแชมป์ด้านระยะห่างจากใจกลางโลก และด้วยเหตุนี้ยอดเขาแห่งนี้จึงถือเป็นจุดบนพื้นผิวโลกที่อยู่ใกล้ดวงดาวที่สุดในความหมายทางเรขาคณิต

คำว่าใกล้อวกาศไม่ได้หมายความว่าชิมโบราโซอยู่เหนือชั้นบรรยากาศหรือทะลุไปถึงอวกาศจริงๆ ชั้นบรรยากาศยังแผ่คลุมยอดเขาอยู่ และการเดินทางขึ้นไปก็ยังต้องเผชิญอากาศเบาบาง ความหนาวจัด และความเสี่ยงจากพื้นที่สูง เพียงแต่เมื่อวัดจากศูนย์กลางโลก ตำแหน่งของมันยื่นออกไปไกลที่สุด

เรื่องนี้สะท้อนว่า คำตอบทางวิทยาศาสตร์อาจเปลี่ยนไปตามจุดเริ่มต้นของการวัด ภูเขาที่สูงที่สุดไม่ได้เป็นภูเขาที่อยู่ไกลใจกลางโลกที่สุดเสมอไป และยอดเขาที่ดูไม่สูงเท่าเอเวอเรสต์ก็สามารถครองสถิติที่น่าทึ่งกว่าได้ในอีกมุมหนึ่ง