ดื่มเหล้าคลายหนาวไม่ได้ทำให้ร่างกายอุ่นขึ้นจริง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลานั่งรับลมหนาวแล้วจิบเหล้า หลายคนจะรู้สึกว่าความเย็นหายไปชั่วคราว ใบหน้าแดง ผิวอุ่น และมีอาการร้อนวูบวาบจนเผลอคิดว่าเครื่องดื่มกำลังเติมความร้อนให้ร่างกาย แต่ความรู้สึกนี้เป็นเพียงผลจากการที่เลือดไหลมาใกล้ผิวหนัง ไม่ใช่การเพิ่มอุณหภูมิแกนกลางที่ปกป้องหัวใจและสมอง

แอลกอฮอล์ทำให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังขยายตัว ตามปกติเมื่ออากาศเย็น ร่างกายจะหดหลอดเลือดส่วนปลายเพื่อลดการสูญเสียความร้อนและเก็บเลือดอุ่นไว้เลี้ยงอวัยวะสำคัญ พอแอลกอฮอล์ไปรบกวนกลไกนี้ เลือดจากส่วนลึกจึงถูกส่งมาที่ผิวมากขึ้น ผิวเลยอุ่นขึ้นให้สัมผัสและมองเห็นเป็นหน้าแดง แต่ความร้อนกำลังถูกพาออกไปสู่อากาศ

นี่คือเหตุผลที่คนดื่มอาจถอดเสื้อ คลายผ้าห่ม หรือเดินออกไปอยู่กลางลมเย็นเพราะคิดว่าตัวเองไม่หนาวแล้ว เมื่อรู้สึกร้อน หลายคนจะลดเครื่องป้องกันโดยไม่รู้ว่าร่างกายกำลังเสียความร้อนเร็วขึ้น แอลกอฮอล์ยังทำให้การตัดสินใจช้าลงและทำให้สังเกตสัญญาณอันตรายได้ไม่ดี ความเสี่ยงจึงไม่ได้มาจากการเสียความร้อนเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการไม่รู้ตัวว่ากำลังหนาวเกินไป

ถ้าอุณหภูมิแกนกลางลดลงมาก ร่างกายจะเริ่มทำงานผิดปกติ ภาวะอุณหภูมิกายต่ำมักหมายถึงอุณหภูมิแกนกลางต่ำกว่า 35 องศาเซลเซียส สัญญาณเตือนที่ควรรีบใส่ใจ ได้แก่ หนาวสั่นรุนแรง พูดไม่ชัด เดินเซ สับสน ง่วงผิดปกติ หายใจช้าลง หรือหมดสติ โดยเฉพาะเมื่อคนคนนั้นอยู่กลางแจ้งหรือเสื้อผ้าเปียก

ถ้าเจอคนดื่มแล้วตัวเย็นมาก ให้พาออกจากลมและฝนทันที เปลี่ยนเสื้อผ้าที่เปียกเป็นเสื้อผ้าแห้ง ห่มผ้า และค่อยๆ ให้ความอบอุ่นบริเวณลำตัว เช่น หน้าอก คอ และศีรษะ หากยังรู้สึกตัวดีและกลืนได้ อาจให้จิบน้ำอุ่นหรือเครื่องดื่มอุ่นที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ห้ามเติมเหล้าเพื่อหวังให้หายหนาว และไม่ควรปล่อยให้นอนหลับอยู่กลางอากาศเย็น

ถ้ามีอาการสับสนมาก ง่วงจนปลุกยาก หายใจผิดปกติ ชัก หรือหมดสติ ให้โทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที ระหว่างรอไม่ควรจับอาบน้ำร้อนจัดหรือใช้ความร้อนแรงแนบผิว เพราะผิวหนังและระบบไหลเวียนอาจตอบสนองไม่ดี การทำให้ร่างกายแห้งและอบอุ่นอย่างค่อยเป็นค่อยไปปลอดภัยกว่า

วิธีคลายหนาวที่ช่วยได้จริงคือสวมเสื้อผ้าหลายชั้นที่แห้ง ปิดศีรษะ มือ และเท้า อยู่ในที่กำบังลม กินอาหารให้พลังงาน และดื่มเครื่องดื่มอุ่นที่ไม่ผสมแอลกอฮอล์ ส่วนคนที่เลือกดื่มในอากาศเย็นควรอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย มีคนที่ยังมีสติคอยดูแล และไม่ขับรถหรือออกไปนอนกลางแจ้งหลังดื่ม

แม้ร่างกายจะได้พลังงานจากการเผาผลาญแอลกอฮอล์ แต่พลังงานส่วนนั้นไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเสื้อกันหนาว และไม่สามารถชดเชยความร้อนที่สูญเสียผ่านผิวหนังได้ ความรู้สึกร้อนหลังดื่มจึงเป็นสัญญาณที่หลอกให้ประเมินอากาศผิด การดื่มเหล้าอาจทำให้รู้สึกอุ่นขึ้นชั่วคราว แต่ไม่ได้ทำให้ร่างกายปลอดภัยจากความหนาว และในบางสถานการณ์กลับเพิ่มโอกาสเกิดภาวะตัวเย็นเกินจนเป็นอันตรายถึงชีวิต