ทำไมเด็กไทยเกิดน้อยลงเรื่อย ๆ แล้วอีก 20 ปีประเทศไทยจะเหลือคนวัยทำงานเท่าไร
ประเทศไทยกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่ จำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลง ขณะที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ทำให้ในอนาคตประเทศไทยจะมีคนวัยทำงานน้อยลงเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด
ข้อมูลขององค์การสหประชาชาติระบุว่า การลดลงของประชากรไทยเชื่อมโยงอย่างมากกับอัตราการเจริญพันธุ์ที่อยู่ในระดับต่ำ และแนวโน้มนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องมานานหลายทศวรรษ
1. คนไทยมีลูกน้อยลงอย่างชัดเจน
ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ อัตราการเจริญพันธุ์ลดลง จากอดีตที่ครอบครัวไทยมีลูกหลายคน ปัจจุบันครอบครัวจำนวนมากมีลูกเพียง 1 คน หรือไม่มีลูกเลย
ปัจจัยที่เกี่ยวข้องมีทั้งการแต่งงานช้าลง การมีบุตรช้าลง ค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูลูกสูงขึ้น รวมถึงผู้หญิงมีโอกาสทางการศึกษาและการทำงานมากขึ้น
องค์การสหประชาชาติเคยระบุว่าการลดลงของภาวะเจริญพันธุ์เป็นตัวขับเคลื่อนหลักของการเข้าสู่สังคมสูงวัยของไทย
2. จำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลงจนฐานประชากรแคบ
เมื่อเด็กเกิดน้อยลงทุกปี ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่จะค่อย ๆ ปรากฏเมื่อเด็กกลุ่มนี้โตขึ้น
วันนี้เด็กเกิดน้อยหมายความว่าอีก 20 ปีข้างหน้า จะมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่ตลาดแรงงานน้อยลงตามไปด้วย
นี่เป็นเหตุผลที่ปัญหาประชากรไม่สามารถแก้ได้ในเวลาไม่กี่ปี เพราะแม้ประเทศไทยจะสามารถเพิ่มจำนวนเด็กเกิดได้ทันที เด็กเหล่านั้นก็ยังต้องใช้เวลาอีกประมาณ 18–20 ปีกว่าจะเข้าสู่ตลาดแรงงานอย่างเต็มตัว
3. คนรุ่นใหม่ต้องแบกรับผู้สูงอายุมากขึ้น
ในปี 2046 หรืออีกประมาณ 20 ปีจากปัจจุบัน UN คาดว่าประเทศไทยจะมีประชากรรวมประมาณ 67.8 ล้านคน และประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปจะมีสัดส่วนประมาณ 28.2% ของประชากรทั้งหมด
หมายความว่าในประชากรทุก 100 คน จะมีประมาณ 28 คนที่อายุ 65 ปีขึ้นไป
ขณะเดียวกันจำนวนเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีจะเหลือเพียงประมาณ 11.7% ทำให้โครงสร้างประชากรมีลักษณะ “ฐานแคบ แต่ส่วนบนใหญ่” อย่างชัดเจน
4. แล้วปี 2046 จะเหลือคนวัยทำงานกี่คน?
หากนิยามวัยทำงานตามมาตรฐานประชากรศาสตร์ที่ใช้กันทั่วไปคือ อายุ 15–64 ปี สัดส่วนประชากรกลุ่มนี้ในปี 2046 จะอยู่ราว ๆ 60% ของประชากรไทย
เมื่อนำไปเทียบกับประชากรรวมประมาณ 67.8 ล้านคน จะได้คนวัย 15–64 ปีประมาณ 40 ล้านคน
ตัวเลขนี้เป็นการประมาณจากโครงสร้างประชากรของ UN ไม่ใช่จำนวนคนที่ “มีงานทำจริง” เพราะคนวัย 15–64 ปีบางส่วนยังเรียนหนังสือ ไม่ได้ทำงาน หรืออยู่นอกกำลังแรงงาน
5. สิ่งที่น่ากังวลกว่าจำนวนประชากร คือจำนวนแรงงาน
ประเทศไทยไม่ได้กำลังเผชิญเพียงปัญหา “คนไทยน้อยลง” แต่กำลังเผชิญปัญหา คนวัยทำงานลดลงเร็วกว่าคนสูงอายุ
OECD ประเมินว่าในช่วงปี 2024–2064 ประชากรวัยทำงานของไทยมีแนวโน้มหดตัวเฉลี่ยประมาณ 1% ต่อปี ซึ่งถือว่ารุนแรงเมื่อเทียบกับหลายประเทศในอาเซียน
นั่นหมายความว่าในอนาคตภาคธุรกิจอาจต้องแข่งขันกันหาคนมากขึ้น ขณะที่จำนวนผู้สมัครงานวัยหนุ่มสาวลดลง
6. ทำไมเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับเงินเดือนและเศรษฐกิจ?
เมื่อแรงงานลดลง ธุรกิจอาจต้องหาวิธีเพิ่มผลผลิตต่อคน เช่น ใช้ระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ AI และเทคโนโลยีเข้ามาทดแทนงานบางส่วน
อีกด้านหนึ่ง หากธุรกิจต้องการคนที่มีทักษะเฉพาะมากขึ้น แรงงานที่มีทักษะสูงก็มีโอกาสมีอำนาจต่อรองค่าจ้างมากขึ้น
แต่ถ้าประเทศไม่สามารถเพิ่มผลิตภาพแรงงานได้ทัน การมีแรงงานน้อยลงอาจกลายเป็นข้อจำกัดต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจ
7. อีก 20 ปี คนวัยทำงานจะไม่ได้หายไปทั้งหมด
ประเด็นสำคัญคือ ประเทศไทยจะยังมีคนวัยทำงานประมาณ 40 ล้านคนในช่วงปี 2046 ไม่ได้หมายความว่าประเทศจะเหลือแรงงานเพียงไม่กี่สิบล้านคน
แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปคือสัดส่วนระหว่างคนทำงานกับผู้สูงอายุ
ปี 2046 ประชากรไทยถูกคาดการณ์ว่าจะมีผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปประมาณ 19 ล้านคน ขณะที่เด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีมีประมาณ 8 ล้านคน จากประชากรรวม 67.8 ล้านคน
ดังนั้นภาระทางเศรษฐกิจจะเปลี่ยนจากการดูแลเด็กจำนวนมาก ไปเป็นการดูแลผู้สูงอายุจำนวนมากแทน
8. หากจำนวนเด็กยังต่ำต่อเนื่อง ปัญหาจะยิ่งชัดหลังปี 2046
UN คาดว่าประชากรไทยจะยังลดลงต่อหลังปี 2046 โดยปี 2056 ประชากรรวมอาจเหลือประมาณ 63.8 ล้านคน และสัดส่วนผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
ขณะเดียวกัน OECD ประเมินว่าประชากรวัยทำงานของไทยมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องในระยะยาว
ดังนั้นโจทย์ของประเทศไทยในอีก 20 ปีจึงไม่ใช่แค่ “จะมีคนไทยกี่คน” แต่เป็นคำถามว่า คนวัยทำงานประมาณ 40 ล้านคนจะสามารถสร้างผลผลิตได้มากแค่ไหน และประเทศไทยจะทำอย่างไรให้เศรษฐกิจเติบโตได้ในวันที่จำนวนแรงงานลดลง
คำชะโนด เปิดแนวทางเลขเด็ด งวด 1 ธ.ค. 69 จัดชุดเลขเด่นสามตัว สองตัว พร้อมเลขระวังเบิ้ล
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
ตำนานผาแดงนางไอ่กับเมืองล่มใต้หนองหาร
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
ชีวิตใต้ดินของชาวเมืองคูเบอร์พีดีในทะเลทรายออสเตรเลีย
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
คิมจองอึนสมัยเด็กเป็นคนอย่างไร ? เพื่อนสมัยเรียนสวิตเซอร์แลนด์เผยอีกมุม ก่อนก้าวสู่อำนาจ
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?