ดาร์กช็อกโกแลตกินดึกทำให้ง่วงหลับจริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลายคนเคยหยิบดาร์กช็อกโกแลตเข้าปากบนเตียงตอนกลางคืน แล้วรู้สึกอารมณ์ดีขึ้น ร่างกายผ่อนคลาย และหนังตาหนักลงจนเผลอหลับ ภาพนี้ทำให้มีคำอธิบายต่อกันว่า PEA กับทริปโตเฟนในช็อกโกแลตช่วยเปิดสวิตช์ความสุขและเร่งเซโรโทนินจนหลับ

แต่กลไกไม่ได้ตรงไปตรงมาแบบนั้น PEA มีอยู่ในอาหารบางชนิด รวมถึงช็อกโกแลตจริง ทว่าในปริมาณที่กินเข้าไป สารนี้ถูกสลายและเปลี่ยนแปลงในร่างกายอย่างรวดเร็ว หลักฐานยังไม่พอจะบอกว่ามันทำให้คนทั่วไปง่วง หรือทำหน้าที่เหมือนยานอนหลับ

ทริปโตเฟนเป็นวัตถุดิบที่ร่างกายใช้สร้างเซโรโทนินและเมลาโทนิน แต่การมีทริปโตเฟนอยู่ในอาหารไม่ได้แปลว่าสมองจะเพิ่มเซโรโทนินทันที ปริมาณสารอาหารที่กินร่วมกัน กระบวนการย่อย และการเดินทางผ่านแนวกั้นระหว่างเลือดกับสมองล้วนมีผล งานทบทวนด้านอารมณ์ยังชี้ว่าความรู้สึกดีหลังรับประทานช็อกโกแลตอาจมาจากรสชาติ ความพึงพอใจ และระบบรางวัลของสมอง มากกว่าการพุ่งขึ้นของสารตัวเดียว

ความง่วงหลังช็อกโกแลตอาจเกิดจากบรรยากาศก่อนนอน ความอิ่มจากมื้อดึก ความเหนื่อยสะสม หรือกิจวัตรที่ทำซ้ำจนสมองเชื่อมโยงกับเวลาหลับ เมื่อได้นอนบนเตียงเงียบๆ หลังจากกินของที่ชอบ ร่างกายจึงผ่อนลงง่ายขึ้น

ดาร์กช็อกโกแลตยังมีคาเฟอีนและธีโอโบรมีน แม้ไม่มากเท่ากาแฟ แต่ทั้งสองมีฤทธิ์กระตุ้น โดยเฉพาะในคนที่ไวต่อคาเฟอีน การกินช่วงดึกอาจทำให้ใจเต้นเร็ว หลับช้าลง ตื่นกลางคืน หรือฝันไม่สบาย แม้ช่วงแรกจะรู้สึกเคลิ้มจากความอิ่มและความผ่อนคลาย

ถ้ากินแล้วหลับดี ให้จำกัดปริมาณเป็นชิ้นเล็กๆ และสังเกตเวลาที่เหมาะกับตัวเอง อย่ากินแทนอาหารมื้อหลัก และอย่าเติมน้ำตาลหรือของหวานจำนวนมาก เพราะน้ำตาลกับพลังงานรวมอาจทำให้แน่นท้องหรือรบกวนการควบคุมน้ำหนัก คนที่มีกรดไหลย้อน ไมเกรน ใจสั่น หรือกำลังลดคาเฟอีนควรระวังเป็นพิเศษ

จึงไม่ควรใช้ดาร์กช็อกโกแลตเป็นวิธีบังคับให้หลับ หากนอนไม่หลับต่อเนื่อง ง่วงมากตอนกลางวัน กรนดัง หรือสะดุ้งตื่นเหมือนหายใจไม่ออก ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาการเหล่านี้อาจมีสาเหตุอื่นที่ขนมชิ้นเล็กๆ แก้ไม่ได้ การนอนให้เป็นเวลา ลดแสงหน้าจอ และเว้นเครื่องดื่มคาเฟอีนช่วงบ่ายมักช่วยระบบการนอนได้ตรงจุดกว่า