ถูกเจ้าหนี้นอกระบบตามทวงถึงบ้าน ควรรับมืออย่างไร

วันที่มีคนมาหาถึงหน้าบ้านเพื่อทวงเงิน เป็นสถานการณ์ที่ทำให้หลายคนใจเสีย โดยเฉพาะเมื่อรู้ว่าอีกฝ่ายเป็นเจ้าหนี้นอกระบบและอาจใช้วิธีทวงที่รุนแรง แต่สิ่งแรกที่ควรรู้คือ การเป็นหนี้ไม่ได้ทำให้ลูกหนี้หมดสิทธิในการได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย แม้จะเป็นหนี้นอกระบบก็ตาม

กฎหมายการทวงถามหนี้ครอบคลุมลูกหนี้บุคคลธรรมดา รวมถึงหนี้นอกระบบด้วย เจ้าหนี้มีสิทธิติดตามทวงถามหนี้ แต่ต้องอยู่ในกรอบที่กฎหมายกำหนด เช่น ห้ามข่มขู่ ใช้ความรุนแรง ดูหมิ่น ประจาน หรือเปิดเผยเรื่องหนี้ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องรู้ 

การมาทวงถึงบ้านไม่ได้หมายความว่าผิดกฎหมายทันที เพราะกฎหมายเปิดให้ผู้ทวงถามหนี้ติดต่อที่ภูมิลำเนา ที่อยู่ หรือสถานที่ทำงานของลูกหนี้ได้ในกรณีที่ไม่สามารถติดต่อในสถานที่ที่ลูกหนี้ระบุไว้ แต่ต้องอยู่ในวันและเวลาที่กฎหมายกำหนด และติดต่อในจำนวนครั้งที่เหมาะสม 

สิ่งที่รับไม่ได้คือการเปลี่ยนจาก “ทวงหนี้” เป็น “ข่มขู่” เช่น ขู่ว่าจะทำร้าย ทำลายทรัพย์สิน ด่าทอ ประจานเรื่องหนี้ต่อเพื่อนบ้าน หรือใช้คนอื่นมากดดันให้เกิดความหวาดกลัว การกระทำลักษณะนี้อาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายการทวงถามหนี้ และบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับกฎหมายอาญาด้วย 

ถ้าเจอสถานการณ์แบบนี้ ควรเก็บหลักฐานไว้ให้มากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นข้อความสนทนา เสียงการโทร ภาพจากกล้องวงจรปิด รายละเอียดวันเวลา หรือพยานที่เห็นเหตุการณ์ เพราะหลักฐานเหล่านี้มีความสำคัญหากต้องร้องเรียนหรือดำเนินคดี

อีกเรื่องที่ไม่ควรทำคือ กู้เงินจากเจ้าหนี้รายใหม่มาโปะเจ้าหนี้รายเก่าแบบไม่มีแผน เพราะเป็นวงจรที่ทำให้หนี้นอกระบบพอกขึ้นเรื่อย ๆ และอาจทำให้สถานการณ์หนักกว่าเดิม 

หากเริ่มรับมือไม่ไหว สามารถขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐเพื่อเข้าสู่กระบวนการแก้ไขหนี้นอกระบบได้ โดยกระทรวงมหาดไทยมีช่องทางให้ลงทะเบียนเพื่อขอความช่วยเหลือและประสานการไกล่เกลี่ย รวมถึงติดต่อศูนย์ดำรงธรรมได้ 

สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าคิดว่าเพราะตัวเองเป็นหนี้แล้วจึงต้องยอมรับทุกอย่างจากเจ้าหนี้

หนี้คือเรื่องหนึ่ง การข่มขู่หรือทำร้ายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

ลูกหนี้ยังมีสิทธิได้รับความปลอดภัยและได้รับการปฏิบัติตามกฎหมาย แม้เงินที่ยืมมาจะเป็นเงินนอกระบบก็ตาม